Ο ύπνος είναι κρίσιμος για τη ημερήσια και νευρογνωστική λειτουργία, καθώς και για τη σωματική και ψυχική υγεία. Όταν οι άνθρωποι εργάζονται σε βάρδιες -το 2015, το 21% των εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση το έκαναν – οι κιρκάδιοι ρυθμοί ύπνου-αφύπνισης συνήθως διαταράσσονται. Τώρα, ερευνητές στην Ολλανδία έχουν διερευνήσει τη σχέση μεταξύ των διαφορετικών προτύπων εργασίας με βάρδιες, των κοινωνικοδημογραφικών παραγόντων και των διαταραχών ύπνου.
«Δείξαμε ότι σε σύγκριση με την εργασία σε τακτικές βάρδιες κατά τη διάρκεια της ημέρας, η εργασία σε άλλους τύπους βαρδιών σχετίζεται με υψηλότερη εμφάνιση διαταραγμένου ύπνου, ιδιαίτερα στην εκ περιτροπής και τακτική νυχτερινή εργασία», δήλωσε η Δρ Marike Lancel, ερευνήτρια στο GGZ Drenthe’s Mental Health. Ινστιτούτο και ανώτερος συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύτηκε στο Frontiers in Psychiatry. «Αξίζει να σημειωθεί, ότι το 51% των ανθρώπων που εργάζονταν τις νύχτες είχαν θετική βαθμολογία για τουλάχιστον μία διαταραχή ύπνου».
“Υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι η εργασία σε βάρδιες μειώνει την ποιότητα του ύπνου. Ωστόσο, λίγα είναι γνωστά για την επίδραση των διαφορετικών τύπων βαρδιών στον επιπολασμό διαφόρων διαταραχών ύπνου και πώς αυτό μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με τα δημογραφικά χαρακτηριστικά”, συνέχισε ο Λάνσελ. Για να καλύψουν αυτά τα κενά, οι ερευνητές στρατολόγησαν περισσότερους από 37.000 συμμετέχοντες που παρείχαν δημογραφικές πληροφορίες, υποδεικνύοντας τα μοτίβα εργασίας τους στις βάρδιες (κανονικό πρωί, βράδυ, βράδυ ή εναλλαγή μεταξύ βαρδιών).
Συμπλήρωσαν επίσης ένα ερωτηματολόγιο για τον έλεγχο έξι κοινών κατηγοριών διαταραχών ύπνου:
- αϋπνία,
- υπερυπνία,
- παραϋπνία,
- αναπνευστικές διαταραχές που σχετίζονται με τον ύπνο,
- διαταραχές κίνησης που σχετίζονται με τον ύπνο,
- και διαταραχές ύπνου-εγρήγορσης του κιρκάδιου ρυθμού.
Οι απαντήσεις πρότειναν ότι η τακτική νυχτερινή βάρδια ήταν η πιο εξουθενωτική κατάσταση όσον αφορά τον ύπνο. Οι μισοί από τους εργαζόμενους στη νυχτερινή βάρδια ανέφεραν ότι κοιμόντουσαν λιγότερο από έξι ώρες μέσα σε 24 ώρες, το 51% ανέφερε μία διαταραχή ύπνου και το 26% ανέφερε δύο ή περισσότερες διαταραχές ύπνου. Σε ολόκληρο τον πληθυσμό της μελέτης, περίπου το ένα τρίτο σημείωσε θετική βαθμολογία για τουλάχιστον μία διαταραχή ύπνου, ενώ το 12,6% ήταν θετικό για δύο ή περισσότερες.
Τα δημογραφικά στοιχεία και η κατάσταση διαβίωσης έχουν σημασία
Οι ερευνητές διερεύνησαν επίσης εάν δημογραφικοί παράγοντες, όπως το φύλο, η ηλικία και το υψηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης επηρέασαν την υγεία του ύπνου. Εξέτασαν επίσης εάν οι συμμετέχοντες ζούσαν μόνοι, με σύντροφο ή/και παιδιά ή με άλλους, όπως φίλους ή γονείς.
Τα αποτελέσματά τους έδειξαν ότι οι άνδρες κοιμόντουσαν λιγότερες ώρες από τις γυναίκες, αλλά ότι οι διαταραχές ύπνου ήταν πιο συχνές στις γυναίκες. Η ηλικία επηρέασε επίσης την υγεία του ύπνου: οι μεγαλύτεροι συμμετέχοντες έτειναν να κοιμούνται μικρότερες ώρες, αλλά οι περισσότερες διαταραχές ύπνου και οι συννοσηρότητες τους βρέθηκαν να είναι πιο διαδεδομένες μεταξύ των νεότερων συμμετεχόντων, ηλικίας 30 ετών και κάτω.
Όσον αφορά το επίπεδο εκπαίδευσης και την πιθανότητα να έχει διαταραχθεί ο ύπνος, οι ερευνητές βρήκαν μια συσχέτιση: «Οι επιπτώσεις της εργασίας με βάρδιες στον ύπνο είναι πιο εμφανείς σε νεαρούς ενήλικες με χαμηλότερη εκπαίδευση», επεσήμανε ο Λάνσελ. Αυτή η ομάδα κοιμόταν μικρότερες ώρες και είχε σημαντικά υψηλότερο επιπολασμό διαταραχών ύπνου και συννοσηρότητάς τους.
Προσαρμογή σε δραστήριες νύχτες;
Είναι πιθανό ορισμένοι άνθρωποι που εργάζονται σε νυχτερινές βάρδιες να αντιμετωπίζουν λιγότερα προβλήματα ύπνου από άλλους, είπαν οι ερευνητές, αλλά ότι για τον μέσο εργαζόμενο σε νυχτερινή βάρδια, αυτό το μοτίβο εργασίας εκτός ρυθμού θα αυξήσει την πιθανότητα να παλεύουν τακτικά με υγιή ύπνο.
«Επειδή όσοι εργάζονται σε νυχτερινή βάρδια θα παραμείνουν αποσυγχρονισμένοι με το περιβάλλον στο οποίο ζουν με επίκεντρο την εργασία, είναι απίθανο να αποτρέψουμε πλήρως όλες τις αρνητικές συνέπειες της νυχτερινής εργασίας», εξήγησε ο Λάνσελ.
