Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ επαναφέρει στο προσκήνιο την πολιτική των υψηλών δασμών, ανακοινώνοντας την επιβολή νέων επιβαρύνσεων στις εισαγωγές από περίπου 60 εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ. Η νέα στρατηγική προβλέπει δασμούς 10% και 12,5%, με την Ουάσιγκτον να επικαλείται την ανάγκη καταπολέμησης της καταναγκαστικής εργασίας στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.
Στη λίστα περιλαμβάνονται μεγάλες οικονομίες όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Κίνα, η Ιαπωνία, η Ινδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς και το Μεξικό, που αντιπροσωπεύουν σχεδόν το σύνολο των αμερικανικών εισαγωγών.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εντάσσεται στην κατηγορία των χωρών που θα επιβαρυνθούν με δασμό 10%, καθώς, σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, διαθέτει σχετικό νομοθετικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση της καταναγκαστικής εργασίας, αλλά απαιτείται αποτελεσματικότερη εφαρμογή του.
Αντίθετα, δασμός 12,5% θα επιβληθεί σε χώρες που, κατά την αμερικανική αξιολόγηση, δεν έχουν λάβει επαρκή μέτρα για την αντιμετώπιση του φαινομένου.
Επιπτώσεις για την Ευρώπη
Η νέα εμπορική πολιτική αυξάνει το κόστος πρόσβασης των ευρωπαϊκών προϊόντων στην αμερικανική αγορά, αναγκάζοντας πολλές επιχειρήσεις να επιλέξουν είτε να απορροφήσουν το επιπλέον κόστος είτε να μετακυλίσουν την επιβάρυνση στους καταναλωτές μέσω αυξήσεων τιμών.
Ιδιαίτερα ευάλωτες θεωρούνται οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες διαθέτουν περιορισμένες δυνατότητες μεταφοράς της παραγωγής ή αναδιάρθρωσης των αλυσίδων εφοδιασμού.
Παράλληλα, οι Βρυξέλλες καλούνται να αποφασίσουν αν θα επιδιώξουν διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον ή αν θα απαντήσουν με αντίμετρα, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο εμπορικής αντιπαράθεσης.
Νέα νομική βάση
Σε αντίθεση με τις προηγούμενες δασμολογικές παρεμβάσεις, που αντιμετώπισαν νομικά εμπόδια, η κυβέρνηση Τραμπ στηρίζει τη νέα πολιτική στο Άρθρο 301 του Trade Act του 1974, το οποίο επιτρέπει την επιβολή κυρώσεων όταν διαπιστώνονται αθέμιτες εμπορικές πρακτικές από άλλες χώρες.
Η επιλογή αυτή εκτιμάται ότι προσφέρει ισχυρότερη νομική θωράκιση, χωρίς ωστόσο να αποκλείονται νέες δικαστικές προσφυγές από εισαγωγείς και επιχειρηματικούς φορείς.
Κίνδυνος νέας εμπορικής σύγκρουσης
Οι οικονομικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι η νέα δασμολογική πολιτική ενδέχεται να οδηγήσει σε ευρωπαϊκά και ασιατικά αντίμετρα, αύξηση του κόστους στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και επιβράδυνση των επενδύσεων.
Παράλληλα, υπάρχει ο κίνδυνος μέρος του κόστους να μετακυλιστεί στους Αμερικανούς καταναλωτές, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και μετατρέποντας το ζήτημα των δασμών σε σημαντικό πολιτικό θέμα ενόψει των επόμενων εκλογικών αναμετρήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες.


