Ένα νέο σύστημα καταγραφής και αξιολόγησης της οικονομικής συμπεριφοράς πολιτών και επιχειρήσεων δρομολογεί η κυβέρνηση, δημιουργώντας έναν ενιαίο μηχανισμό που ήδη χαρακτηρίζεται ως ο «κρατικός Τειρεσίας». Πρόκειται για μια σημαντική μεταρρύθμιση των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η οποία φιλοδοξεί να συγκεντρώσει σε μία ενιαία πλατφόρμα τα οικονομικά δεδομένα που διατηρούν σήμερα διάφορες υπηρεσίες του Δημοσίου, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο προφίλ οικονομικής αξιοπιστίας για κάθε φυσικό και νομικό πρόσωπο.
Η νέα ψηφιακή υποδομή αναμένεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αξιολογείται η οικονομική φερεγγυότητα πολιτών και επιχειρήσεων, καθώς θα συγκεντρώνει στοιχεία από πολλαπλές δημόσιες βάσεις δεδομένων και θα εκδίδει, κατόπιν αίτησης του ενδιαφερόμενου, πιστοποιητικό οικονομικής αξιολόγησης μέσα σε μόλις 24 ώρες.
Ένα ενιαίο οικονομικό προφίλ για κάθε φορολογούμενο
Σήμερα τα οικονομικά στοιχεία ενός πολίτη ή μιας επιχείρησης βρίσκονται κατακερματισμένα σε διαφορετικούς δημόσιους φορείς, γεγονός που δυσχεραίνει την ταχεία αποτύπωση της συνολικής οικονομικής του εικόνας. Με το νέο σύστημα, όλες αυτές οι πληροφορίες θα συγκεντρώνονται σε μία ενιαία βάση δεδομένων, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εικόνα της οικονομικής κατάστασης και της συνέπειας στις υποχρεώσεις προς το Δημόσιο.
Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η ενίσχυση της διαφάνειας, η επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών και η δημιουργία ενός αξιόπιστου εργαλείου που θα μπορεί να χρησιμοποιείται σε κάθε περίπτωση όπου απαιτείται αξιολόγηση της οικονομικής φερεγγυότητας.
Ποιες πληροφορίες θα συγκεντρώνει ο νέος μηχανισμός
Ο λεγόμενος «κρατικός Τειρεσίας» θα λειτουργεί με διαφορετική φιλοσοφία από τον ιδιωτικό Τειρεσία, καθώς οι πληροφορίες του θα προέρχονται αποκλειστικά από υπηρεσίες του Δημοσίου.
Στη νέα βάση δεδομένων θα ενσωματώνονται στοιχεία από:
- τις φορολογικές δηλώσεις και τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ,
- τα ασφαλιστικά ταμεία,
- τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης,
- τα δηλωμένα περιουσιακά στοιχεία,
- τις οικονομικές υποχρεώσεις προς το Δημόσιο,
- το ιστορικό εξυπηρέτησης και αποπληρωμής οφειλών.
Η συγκέντρωση αυτών των δεδομένων θα επιτρέπει τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου οικονομικού προφίλ, το οποίο θα αντικατοπτρίζει τόσο τη σημερινή οικονομική κατάσταση όσο και τη διαχρονική συνέπεια του φορολογούμενου στις υποχρεώσεις του.
Έξι βαθμίδες για τους πολίτες και δέκα για τις επιχειρήσεις
Το νέο μοντέλο προβλέπει την κατηγοριοποίηση των φυσικών προσώπων σε έξι επίπεδα πιστοληπτικής αξιολόγησης, ενώ για τις επιχειρήσεις θα υπάρχουν δέκα διαφορετικές βαθμίδες.
Η αξιολόγηση δεν θα βασίζεται μόνο στο ύψος των εισοδημάτων ή της περιουσίας, αλλά θα λαμβάνει υπόψη τη συνολική οικονομική συμπεριφορά, όπως η συνέπεια στην καταβολή φόρων, η εξυπηρέτηση ληξιπρόθεσμων οφειλών και η γενικότερη εικόνα των οικονομικών υποχρεώσεων.
Με τον τρόπο αυτό το Δημόσιο θα μπορεί να αποτυπώνει με μεγαλύτερη ακρίβεια τον βαθμό οικονομικής αξιοπιστίας κάθε πολίτη ή επιχείρησης.
Βεβαίωση οικονομικής αξιολόγησης μέσα σε 24 ώρες
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του νέου συστήματος είναι η ταχύτητα εξυπηρέτησης.
Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να υποβάλλουν ηλεκτρονικά αίτηση μέσω των προσωπικών τους κωδικών Taxisnet και μέσα σε μία ημέρα θα λαμβάνουν τη σχετική βεβαίωση οικονομικής αξιολόγησης.
Η διαδικασία θα είναι πλήρως ψηφιοποιημένη, περιορίζοντας τη γραφειοκρατία και διευκολύνοντας τόσο τους πολίτες όσο και τις επιχειρήσεις στις συναλλαγές τους με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς.
Πρόσβαση τρίτων μόνο με συναίνεση
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, κανένας τρίτος δεν θα μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση στη βεβαίωση ή στα οικονομικά στοιχεία χωρίς την προηγούμενη ρητή συναίνεση του ενδιαφερόμενου.
Έτσι, ο πολίτης ή η επιχείρηση θα διατηρεί τον πλήρη έλεγχο της διάθεσης των οικονομικών πληροφοριών του, επιτρέποντας τη χρήση τους μόνο όταν αυτό είναι απαραίτητο, όπως για παράδειγμα σε διαδικασίες χρηματοδότησης, συμμετοχής σε διαγωνισμούς ή άλλες συναλλαγές που απαιτούν πιστοποίηση οικονομικής φερεγγυότητας.
Πώς μπορεί να αλλάξει την αγορά
Η λειτουργία του κρατικού «Τειρεσία» εκτιμάται ότι θα επηρεάσει σταδιακά ένα ευρύ φάσμα οικονομικών δραστηριοτήτων.
Πέρα από τις τραπεζικές χρηματοδοτήσεις και τις διαδικασίες χορήγησης δανείων, το νέο σύστημα αναμένεται να αξιοποιηθεί σε συναλλαγές με το Δημόσιο, σε επιχειρηματικές συνεργασίες, ακόμη και σε διαδικασίες όπου απαιτείται τεκμηρίωση της οικονομικής αξιοπιστίας ενός φυσικού ή νομικού προσώπου.
Παράλληλα, η συγκέντρωση των στοιχείων σε έναν ενιαίο ψηφιακό μηχανισμό αναμένεται να περιορίσει τη γραφειοκρατία, να επιταχύνει τις διοικητικές διαδικασίες και να μειώσει την ανάγκη έκδοσης πολλαπλών πιστοποιητικών από διαφορετικές υπηρεσίες.
Η επιτυχία του εγχειρήματος, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από την ορθή λειτουργία της πλατφόρμας, την ακρίβεια των δεδομένων που θα συλλέγονται, καθώς και από την αυστηρή τήρηση του πλαισίου προστασίας των προσωπικών δεδομένων. Εφόσον το νέο σύστημα εφαρμοστεί σύμφωνα με τον σχεδιασμό, αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία ψηφιακού μετασχηματισμού της δημόσιας διοίκησης, δημιουργώντας ένα νέο πλαίσιο αξιολόγησης της οικονομικής φερεγγυότητας στην Ελλάδα.


