Με μια παρέμβαση που αποτύπωσε το νέο γεωπολιτικό τοπίο, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, CEO της Metlen Energy & Metals, μίλησε στο συνέδριο της Morgan Stanley και του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο Λονδίνο, υπογραμμίζοντας πως πλέον η γεωπολιτική εξελίσσεται σε καθοριστικό παράγοντα της παγκόσμιας οικονομίας.

«Η γεωπολιτική αντικαθιστά τη μακροοικονομία»

Ο κ. Μυτιληναίος περιέγραψε μια διεθνή πραγματικότητα που διαμορφώνεται από τον πόλεμο στην Ουκρανία, την αντιπαράθεση ΗΠΑ–Κίνας και την αβεβαιότητα γύρω από την Ταϊβάν:

«Ζούμε σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική αντικαθιστά ολοένα και περισσότερο τη μακροοικονομία. Οι νέες ισορροπίες θα καθορίσουν την παγκόσμια τάξη και θα επηρεάσουν τις επενδυτικές αποφάσεις για χρόνια.»

Η Ελλάδα σε σταυροδρόμι: πρόοδος, αλλά και προβληματισμός

Μιλώντας για την ελληνική οικονομία, ο CEO της Metlen σκιαγράφησε μια εικόνα προόδου, αλλά και σημαντικών προκλήσεων:

«Έχουμε σημειώσει μεγάλη πρόοδο στη δημοσιονομική σταθερότητα, όμως η παραγωγικότητα παραμένει πρόκληση και οι άμεσες ξένες επενδύσεις επιβραδύνονται.»

Αποκάλυψε δε ποιο είναι το κυρίαρχο ερώτημα ξένων επενδυτών:

«Η πολιτική σταθερότητα. Αν μπορέσουμε να διατηρήσουμε ένα σταθερό περιβάλλον τα επόμενα τέσσερα χρόνια, η Ελλάδα έχει όλες τις προϋποθέσεις για να απογειωθεί.»

Το μάθημα της κρίσης

Ο κ. Μυτιληναίος υπενθύμισε τη στρατηγική που υιοθετήθηκε από την περίοδο της ελληνικής κρίσης:

«Μάθαμε ότι η ανθεκτικότητα προέρχεται από το να κοιτάμε πέρα από τα σύνορα. Αυτή η στρατηγική μας έσωσε τότε και τροφοδοτεί την ανάπτυξή μας σήμερα.»

Το μοντέλο ενέργειας και μετάλλων, όπως τόνισε, παραμένει η βάση της Metlen:
«Δεν υπάρχει βιομηχανία μετάλλων χωρίς ανταγωνιστική ενέργεια.»

Μεταβάσεις, κανονισμοί, γεωπολιτικοί κίνδυνοι

Ο CEO της Metlen χαρακτήρισε το παγκόσμιο περιβάλλον ως δύσκολο αλλά γεμάτο ευκαιρίες:

«Ο δρόμος μπροστά είναι περίπλοκος: ραγδαίες ενεργειακές μεταβάσεις, κανονιστικά εμπόδια και γεωπολιτικοί νέοι κίνδυνοι.»

Η εταιρική στρατηγική, όπως είπε, κινείται σε δύο άξονες:

• Προστασία απέναντι στους μεγάλους κινδύνους.

• Αξιοποίηση των ευκαιριών που αναδύονται.

Και πρόσθεσε χαρακτηριστικά:

«Σε εποχές σαν κι αυτές, η προσαρμοστικότητα και η διορατικότητα δεν είναι προαιρετικές – είναι απαραίτητες.»

Το “κλειδί” για την Ελλάδα

Το συμπέρασμα του Ευάγγελου Μυτιληναίου ήταν σαφές:

Η Ελλάδα έχει υποδομές, γεωγραφική θέση, ισχυρές επιχειρήσεις και ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Αυτό που απαιτείται για να κάνει το επόμενο μεγάλο άλμα είναι:

Σταθερότητα. Προβλεψιμότητα. Συνέπεια.

Σε έναν κόσμο όπου η γεωπολιτική ξαναγράφει τους κανόνες, αυτό μπορεί να αποδειχθεί το μεγαλύτερο ελληνικό πλεονέκτημα.

Ο ΕΟΦ  έχει ανακαλύψει πλέον έναν… νέο τρόπο να μην ενημερώνει ούτε την Πολιτεία ούτε τους πολίτες. Έχουμε γράψει πολλές φορές στο healthweb.gr  ότι δεν ανακοινώνει τα στοιχεία πωλήσεων των φαρμάκων κάθε αρχή του έτους ενώ μπορεί και πρέπει να το κάνει. Το ακόμη πιο ανησυχητικό; Μετά από δύο ανανεώσεις του επίσημου site, ο ΕΟΦ έχει εξαφανίσει ακόμη και τα παλαιότερα δεδομένα.

Υπάρχουν, όπως φαίνεται, χρήματα για τη δημιουργία μη χρηστικών ιστοσελίδων όχι και εις βάρος της ενημέρωσης των πολιτών– για τη διαφάνεια που τόσο συχνά διακηρύσσουμε και τόσο εύκολα χάνεται.

Φαίνεται ότι το ελληνικό clawback «περνά» και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Από ότι μαθαίνουμε, η αμερικανική κυβέρνηση επιβάλλει υποχρεωτικές εκπτώσεις στα ευρωπαϊκά φάρμακα που εισάγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, προσδοκώντας —με εκπτώσεις που κυμαίνονται από 30% έως 80% για να κερδίσει περίπου 8 δισ. δολάρια.

Όλα δείχνουν ότι οι «υποχρεωτικές εκπτώσεις», τόσο στις ευρωπαϊκές χώρες όσο και στις ΗΠΑ, θα καθιερωθούν λόγω της γήρανσης του πληθυσμού και των αυξανόμενων αναγκών των πολιτών τους. Δύσκολα τα δεδομένα, τόσο για την έρευνα και τα νέα καινοτόμα φάρμακα όσο και για τις δυτικές φαρμακοβιομηχανίες.

Ερευνητές από το Ινστιτούτο Karolinska στη Σουηδία και το Κέντρο Επιστήμης Εγκεφάλου RIKEN στην Ιαπωνία ανακάλυψαν δύο υποδοχείς στον εγκέφαλο, τους SST1 και SST4, που ρυθμίζουν την αποικοδόμηση της βήτα αμυλοειδούς (Aβ). Η Aβ είναι μια πρωτεΐνη που συσσωρεύεται στον εγκέφαλο και σχετίζεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Η ανακάλυψη αυτή θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για θεραπείες που είναι πιο ασφαλείς και οικονομικές από τις τρέχουσες θεραπείες με αντισώματα.

Ο ρόλος της νεπριλυσίνης

Η νεπριλυσίνη είναι ένα ένζυμο που διασπά την Aβ, αλλά η δραστηριότητά της μειώνεται με την ηλικία και παρουσία νόσου Αλτσχάιμερ. Η νέα μελέτη έδειξε ότι οι υποδοχείς SST1 και SST4 συνεργάζονται για να ρυθμίσουν τη νεπριλυσίνη στον ιππόκαμπο, μια περιοχή του εγκεφάλου κρίσιμη για τη μνήμη.

Αποτελέσματα από ποντίκια και κυτταροκαλλιέργειες

Όταν οι υποδοχείς SST1 και SST4 απουσίαζαν, η νεπριλυσίνη μειωνόταν, με αποτέλεσμα μεγαλύτερη συσσώρευση Aβ και χειρότερη μνήμη στα ποντίκια. Αντίθετα, η ενεργοποίηση των SST1 και SST4 αύξησε τα επίπεδα νεπριλυσίνης, μείωσε την Aβ και βελτίωσε τη συμπεριφορά των ζώων χωρίς σοβαρές παρενέργειες.

Προοπτικές για νέα φάρμακα

Σήμερα, οι πιο προηγμένες θεραπείες για τη νόσο Αλτσχάιμερ βασίζονται σε αντισώματα, που είναι δαπανηρά και ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρές παρενέργειες. Ο καθηγητής Per Nilsson από το Karolinska υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη μικρών μορίων που στοχεύουν τους υποδοχείς SST1 και SST4 και περνούν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό μπορεί να προσφέρει φθηνότερες και ασφαλέστερες θεραπείες.

Οι SST1 και SST4 ως στόχοι φαρμάκων

Οι SST1 και SST4 ανήκουν στην κατηγορία των υποδοχέων συζευγμένων με πρωτεΐνη G, οι οποίοι συχνά αποτελούν ιδανικούς στόχους για φαρμακευτική αγωγή. Τα φάρμακα που στοχεύουν αυτούς τους υποδοχείς είναι γενικά φθηνά στην παρασκευή τους και μπορούν να χορηγηθούν ως δισκία, καθιστώντας τη θεραπεία πιο προσβάσιμη σε ευρεία κλίμακα.

Η νέα μελέτη προσφέρει ελπίδα για μια πιο αποτελεσματική και οικονομική προσέγγιση στη νόσο Αλτσχάιμερ, εστιάζοντας στη φυσική αποικοδόμηση της βήτα αμυλοειδούς μέσω των SST1 και SST4. Αν οι προοπτικές αυτές επαληθευτούν στον άνθρωπο, η θεραπεία της νόσου θα μπορούσε να γίνει πιο ασφαλής, φθηνή και εύκολα προσβάσιμη.

Υπάρχει νέα ελπίδα για τους ανθρώπους που έχουν χάσει την όσφρηση. Οι επιστήμονες δοκίμασαν με επιτυχία μια πρωτοποριακή συσκευή που επιτρέπει στους ανθρώπους να ανιχνεύουν την παρουσία ορισμένων οσμών. Αυτό το καινοτόμο σύστημα τους βοηθά να «μυρίζουν» ξανά μεταφράζοντας τις οσμές σε συναισθήματα (όπως η αφή) μέσα στη μύτη.

Η απώλεια όσφρησης (ανοσμία ή υποσμία) είναι ένα σημαντικό πρόβλημα που επηρεάζει περίπου το 20% του παγκόσμιου πληθυσμού. Μπορεί να προκληθεί από μια ποικιλία παραγόντων, όπως λοιμώξεις, φάρμακα ή τραυματισμούς και μπορεί να είναι μόνιμη ή προσωρινή. Σε αντίθεση με την απώλεια ακοής ή την όραση, όπου διατίθενται κοχλιακά εμφυτεύματα ή προσθετικά, δεν υπάρχουν εμφυτεύματα ή συσκευές που μπορούν να αποκαταστήσουν την αίσθηση της όσφρησης. Αυτή η νέα έρευνα μπορεί να αποτελέσει ένα ζωτικό βήμα προς την ανάπτυξη μιας πρακτικής λύσης για περισσότερους από ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους.

Πώς λειτουργεί

Η ομάδα πίσω από τη συσκευή περιγράφει την εργασία της σε μια δημοσίευση στο περιοδικό Science Advances . Ανέπτυξαν ένα σύστημα που συλλαμβάνει οσμές χρησιμοποιώντας μια τεχνητή μύτη (e-nose) και μεταφράζει αυτές τις χημικές πληροφορίες σε έναν συγκεκριμένο ψηφιακό κώδικα. Αυτός ο κώδικας στη συνέχεια διέρχεται μέσω ενός ενδορινικού ηλεκτρικού διεγέρτη (ενός μικρού μαγνητικού κλιπ) που τοποθετείται στο διάφραγμα, το τοίχωμα που χωρίζει τα ρουθούνια, για να ενεργοποιήσει το τρίδυμο νεύρο.

Μόλις ενεργοποιηθεί από έναν ηλεκτρικό παλμό, τα άτομα αντιλαμβάνονται τον κώδικα ως μια ξεχωριστή αίσθηση. Δεν μυρίζουν στην πραγματικότητα, αλλά ο εγκέφαλός τους μαθαίνει να συνδέει αυτό το μοναδικό συναίσθημα με μια συγκεκριμένη οσμή, ώστε να μπορούν να διακρίνουν διαφορετικές οσμές.

Η ιδέα πίσω από την τεχνολογία ονομάζεται αισθητηριακή υποκατάσταση, όπου μια λειτουργική αίσθηση μεταδίδει πληροφορίες από μια αίσθηση που είναι ελαττωματική. Η ρινική κοιλότητα έχει δύο αισθητήρια συστήματα, τα οποία είναι το οσφρητικό σύστημα για την όσφρηση και το τρίδυμο σύστημα για τη θερμοκρασία, την αφή και τον ερεθισμό. Σε αυτήν την έρευνα, η συσκευή αξιοποιεί το τρίδυμο νεύρο για να παρέχει πληροφορίες που το οσφρητικό νεύρο δεν μπορεί πλέον να μεταδώσει.

«Αυτή η προσέγγιση υποκατάστασης δεν επιτρέπει στους ασθενείς να μυρίζουν πραγματικές οσμές, είναι μια γνήσια πρώτη λύση υποκατάστασης που θα μπορούσαμε να φανταστούμε να προσφέρουμε στους ασθενείς στο μέλλον», έγραψαν οι ερευνητές στην εργασία τους.

Επιτυχία δοκιμής

Οι συγγραφείς της μελέτης δοκίμασαν την καινοτομία τους σε 65 άτομα (13 με φυσιολογική όσφρηση και 52 με απώλεια όσφρησης) σε τέσσερα πειράματα. Όλα ήταν σε θέση να ανιχνεύσουν μόρια οσμής και τα περισσότερα μπορούσαν να διακρίνουν μεταξύ δύο ξεχωριστών οσμών. Η συσκευή λειτούργησε επίσης εξίσου καλά για ασθενείς που δεν μπορούσαν να μυρίσουν όπως και για υγιείς ανθρώπους, πράγμα που σημαίνει ότι το τρίδυμο σύστημα είναι μια αξιόπιστη οδός για τη μετάδοση κωδικοποιημένων σημάτων για όλους.

Η εργασία βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Μεταξύ των επόμενων βημάτων για τους ερευνητές θα είναι η αύξηση του αριθμού των οσμητικών ουσιών και των μοτίβων διέγερσης που δοκιμάζονται και η μετατροπή του εργαστηριακού πρωτοτύπου σε μια φορετή, μικροσκοπική συσκευή για καθημερινή χρήση.

Η μακροχρόνια έκθεση σε τοξικό αέρα μπορεί να αποδυναμώσει σημαντικά τα οφέλη που έχει η τακτική άσκηση για την υγεία, σύμφωνα με νέα μελέτη που διεξήγαγε διεθνής ομάδα ερευνητών του UCL (University College London).

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό BMC Medicine , ανέλυσε δεδομένα από περισσότερους από 1,5 εκατομμύριο ενήλικες που παρακολουθούνταν για περισσότερο από μια δεκαετία σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ταϊβάν, η Κίνα, η Δανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Η ομάδα διαπίστωσε ότι η προστατευτική επίδραση της τακτικής άσκησης στον κίνδυνο θανάτου των ανθρώπων σε μια συγκεκριμένη περίοδο – από οποιαδήποτε αιτία και συγκεκριμένα από καρκίνο και καρδιακές παθήσεις – φάνηκε να μειώνεται, αλλά όχι να εξαλείφεται, για όσους ζούσαν σε περιοχές με υψηλή ρύπανση .

Οι ερευνητές εξέτασαν τα επίπεδα λεπτών σωματιδίων — μικροσκοπικών σωματιδίων γνωστών ως PM _2,5 με διάμετρο μικρότερη από 2,5 μικρόμετρα. Αυτά τα σωματίδια είναι τόσο μικρά που μπορούν να κολλήσουν στους πνεύμονες και να εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος.

Επιπτώσεις της ρύπανσης στα οφέλη της άσκησης

Τα οφέλη της άσκησης για την υγεία μειώθηκαν σημαντικά, σύμφωνα με την ομάδα, όπου το ετήσιο μέσο επίπεδο PM _2,5 ήταν 25 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο (μg/m³) ή υψηλότερο. Σχεδόν το ήμισυ (46%) του παγκόσμιου πληθυσμού ζει σε περιοχές που υπερβαίνουν αυτό το όριο.

Ο επικεφαλής ερευνητής, καθηγητής Po-Wen Ku του Εθνικού Πανεπιστημίου Chung Hsing στην Ταϊβάν, δήλωσε: «Τα ευρήματά μας υπογραμμίζουν ότι η άσκηση παραμένει ωφέλιμη ακόμη και σε μολυσμένα περιβάλλοντα. Ωστόσο, η βελτίωση της ποιότητας του αέρα μπορεί να ενισχύσει σημαντικά αυτά τα οφέλη για την υγεία».

Ο συν-συγγραφέας καθηγητής Andrew Steptoe, από το Τμήμα Επιστήμης Συμπεριφοράς και Υγείας του UCL, δήλωσε: «Η μελέτη μας δείχνει ότι ο τοξικός αέρας μπορεί σε κάποιο βαθμό να μπλοκάρει τα οφέλη της άσκησης, αν και όχι να τα εξαλείψει. Τα ευρήματα αποτελούν περαιτέρω απόδειξη της βλάβης που μπορεί να προκαλέσει η ρύπανση από λεπτά σωματίδια στην υγεία μας».

«Πιστεύουμε ότι ο καθαρός αέρας και η σωματική δραστηριότητα είναι και τα δύο σημαντικά για την υγιή γήρανση και γι’ αυτό ενθαρρύνουμε την καταβολή μεγαλύτερων προσπαθειών για τον περιορισμό των επιβλαβών για την υγεία επιπέδων ρύπανσης».

Για τη μελέτη, η ερευνητική ομάδα εξέτασε δεδομένα από επτά υπάρχουσες μελέτες, συμπεριλαμβανομένων τριών που δεν είχαν δημοσιευτεί, συνδυάζοντας τα συνοπτικά στατιστικά στοιχεία από κάθε μελέτη σε μία συνολική ανάλυση. Για τρεις από αυτές τις μελέτες, ανέλυσαν εκ νέου τα ακατέργαστα δεδομένα σε επίπεδο μεμονωμένων συμμετεχόντων.

Συνδυάζοντας τα δεδομένα από επτά μελέτες, διαπίστωσαν ότι τα άτομα που έκαναν τουλάχιστον δυόμισι ώρες μέτριας ή έντονης άσκησης την εβδομάδα είχαν 30% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου κατά τη διάρκεια της περιόδου της μελέτης σε σχέση με εκείνα που δεν πληρούσαν αυτό το όριο άσκησης.

Ωστόσο, εάν τα άτομα αυτής της πολύ σωματικά δραστήριας ομάδας ζούσαν σε περιοχή με υψηλή ρύπανση από λεπτά σωματίδια (πάνω από 25 μg/m³), αυτή η μείωση του κινδύνου μειωνόταν στο μισό, στο 12%–15%.

Σε υψηλότερα επίπεδα ρύπανσης από λεπτά σωματίδια, πάνω από 35 μg/m³, τα οφέλη της άσκησης αποδυναμώθηκαν περαιτέρω, ιδιαίτερα όσον αφορά τον κίνδυνο θανάτου από καρκίνο, όπου τα οφέλη δεν ήταν πλέον ισχυρά. Περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού (36%) ζει σε περιοχές όπου τα μέσα ετήσια επίπεδα PM _2,5 υπερβαίνουν τα 35 μg/m³.

Για τους συμμετέχοντες στη μελέτη στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα μέσα ετήσια επίπεδα PM _2,5 ήταν χαμηλότερα από αυτά τα όρια, στα 10 μg/m³. Ωστόσο, τα επίπεδα ρύπανσης από λεπτά σωματίδια ποικίλλουν πολύ και οι αιχμές της ρύπανσης στις πόλεις του Ηνωμένου Βασιλείου υπερβαίνουν τα 25 μg/m³, το κρίσιμο όριο που προσδιορίστηκε στη μελέτη, κυρίως κατά τους χειμερινούς μήνες.

Η συν-συγγραφέας καθηγήτρια Paola Zaninotto, από το Τμήμα Επιδημιολογίας και Δημόσιας Υγείας του UCL, δήλωσε: «Δεν θέλουμε να αποθαρρύνουμε τους ανθρώπους από το να ασκούνται σε εξωτερικούς χώρους. Ο έλεγχος της ποιότητας του αέρα, η επιλογή καθαρότερων διαδρομών ή η μείωση της έντασης τις ημέρες με ρύπανση μπορούν να σας βοηθήσουν να αποκομίσετε τα μέγιστα οφέλη για την υγεία από την άσκησή σας».

Περιορισμοί μελέτης και ερευνητική ομάδα

Στην ενότητα σχετικά με τους περιορισμούς, οι συγγραφείς σημείωσαν ότι η μελέτη διεξήχθη κυρίως σε χώρες υψηλού εισοδήματος, επομένως τα ευρήματα ενδέχεται να μην ισχύουν για χώρες χαμηλού εισοδήματος όπου η ρύπανση από λεπτά σωματίδια είναι υψηλότερη, συχνά υπερβαίνοντας τα 50 μg/m³. Άλλοι περιορισμοί περιελάμβαναν την έλλειψη δεδομένων σχετικά με την ποιότητα του αέρα εσωτερικών χώρων, καθώς και τη διατροφή των συμμετεχόντων.

Ωστόσο, λήφθηκε υπόψη μια μεγάλη ποικιλία άλλων παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων των επιπέδων εισοδήματος και εκπαίδευσης, των συμπεριφορών υγείας όπως το κάπνισμα και της παρουσίας ή μη υφιστάμενων χρόνιων παθήσεων.

Στη μελέτη συμμετείχαν ερευνητές από το Ηνωμένο Βασίλειο, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αυστραλία και την Ασία. Για το τμήμα της μελέτης που αφορούσε το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα από την UK Biobank.