Μήνυμα προσφοράς και κοινωνικής αλληλεγγύης στέλνει ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης (ΙΣΘ), ο οποίος διοργανώνει εθελοντική αιμοδοσία το Σάββατο 20 Δεκεμβρίου από τις 09:30 έως τις 14:00, στα κεντρικά γραφεία του συλλόγου, στην Πλατεία Αριστοτέλους 4. Η δράση πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Αιμοδοσία του Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο».

Παράλληλα με την αιμοδοσία, στους χώρους του συλλόγου θα πραγματοποιηθεί χριστουγεννιάτικο bazaar με τη συμμετοχή ιδρυμάτων και φορέων κοινωνικής προσφοράς, στο πλαίσιο των εορτών αγάπης και αλληλεγγύης.

Η αντιπρόεδρος του ΙΣΘ, βιοπαθολόγος Μαρία Χατζηδημητρίου, υπογραμμίζει πως στόχος είναι να ενισχυθεί η κουλτούρα εθελοντισμού στην πόλη, τονίζοντας ότι «η προσφορά αίματος δεν είναι μόνο μια πράξη ανθρωπιάς, αλλά και μια άμεση συμβολή στην κάλυψη πραγματικών αναγκών του συστήματος υγείας». Ο ΙΣΘ, ως εγγεγραμμένος φορέας στο Εθνικό Μητρώο Αιμοδοτών, έχει ενεργή συμμετοχή στην εξασφάλιση επάρκειας αίματος με συνεχή μέριμνα για τη διαχείριση των διαθέσιμων μονάδων.

Οφέλη για την υγεία και το συναίσθημα

Ο πρόεδρος του ΙΣΘ, Νίκος Νίτσας, υπενθυμίζει τις πρόσφατες ενημερωτικές εκδηλώσεις του συλλόγου για την αιμοδοσία που πραγματοποιήθηκαν στη ΔΕΘ, όπου οι ειδικοί τόνισαν ότι η πράξη της εθελοντικής αιμοδοσίας προσφέρει οφέλη τόσο στους λήπτες όσο και στους ίδιους τους δότες.

Όπως ανέφερε, οι αιμοδότες συμβάλλουν σε ζωτικής σημασίας ανάγκες – μεταγγίσεις σε τραυματίες, χειρουργεία και χρόνιες παθήσεις – ενώ ωφελούνται οι ίδιοι μειώνοντας τα επίπεδα σιδήρου στο σώμα τους. Η μείωση αυτή σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων. Παράλληλα, η πράξη της προσφοράς δημιουργεί ένα αίσθημα ψυχολογικής ευφορίας που συχνά μειώνει το άγχος και ενισχύει την αίσθηση «ενδυνάμωσης» του δότη.

Ο γενικός γραμματέας του ΙΣΘ, Νίκος Μπάτζιος, προσθέτει ότι η αιμοδοσία αποτελεί μια απλή, ασφαλή και ανώδυνη διαδικασία που μπορεί να χαρίσει ζωή σε συνανθρώπους μας. «Η εθελοντική αιμοδοσία μειώνει τα επίπεδα σιδήρου και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο για τους δότες, πέρα από τα προφανή οφέλη για όσους λαμβάνουν το αίμα», σημειώνει.

Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η παγκόσμια συλλογή αίματος φτάνει τα 118,5 εκατομμύρια μονάδες ετησίως. Στην Ελλάδα, ωστόσο, λιγότερο από το 50% των δωρεών προέρχεται από εθελοντές, γεγονός που καταδεικνύει την ανάγκη για τέτοιες πρωτοβουλίες.

Πρακτικές οδηγίες για τους εθελοντές

Η δράση θα πραγματοποιηθεί στις εγκαταστάσεις του ΙΣΘ, στην Πλατεία Αριστοτέλους 4, στις 20 Δεκεμβρίου, από τις 09:30 έως τις 14:00. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να έχουν μαζί τους αστυνομική ταυτότητα και ΑΜΚΑ.

Πριν την αιμοδοσία, συστήνεται:

• Ελαφρύ πρωινό
• Καλή ενυδάτωση
• Αποφυγή αλκοόλ
• Επαρκής ύπνος
• Αποφυγή έντονης σωματικής κόπωσης

Η διαδικασία είναι σύντομη, ασφαλής και διαρκεί μόλις λίγα λεπτά. Όπως χαρακτηριστικά τονίζει ο Νίκος Νίτσας: «Λίγα λεπτά από τον χρόνο μας προσφέρουν πολύ… χρόνο σε συνανθρώπους μας».

Τον καθοριστικό ρόλο των σύγχρονων ψηφιακών διαγνωστικών λύσεων και της Τεχνητής Νοημοσύνης στη διαμόρφωση ενός πιο αποτελεσματικού, ολιστικού και βιώσιμου συστήματος υγείας ανέδειξε ο Γιώργος Παπαδόπουλος, Chapter Leader, Diagnostics Health Care Solutions της Roche Diagnostics Hellas, στο 8ο Healthcare Transformation Conference.

Συμμετέχοντας στη συζήτηση με θέμα «Οικονομική Λειτουργία Νοσοκομείων & Προμήθειες Ιατροτεχνολογικών Προϊόντων», υπογράμμισε ότι η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να μετασχηματίσει ουσιαστικά την υγειονομική περίθαλψη, ενισχύοντας την πρόληψη, επιταχύνοντας τη διάγνωση και προσφέροντας μια σαφώς βελτιωμένη εμπειρία φροντίδας για τους ασθενείς.

Όπως τόνισε ο κ. Παπαδόπουλος, «Τα Διαγνωστικά είναι οι αφανείς ήρωες στην υγειονομική περίθαλψη. Ενώ καθοδηγούν το 70% των ιατρικών αποφάσεων, τους αντιστοιχεί μόλις το 2% της παγκόσμιας χρηματοδότησης για την υγεία. Στην Ελλάδα, παρότι είμαστε μάρτυρες μιας ιστορικής αλλαγής της υγείας, με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση, τον Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας και την εφαρμογή “myhealth” να έχουν ήδη αλλάξει τον τρόπο που λειτουργεί το σύστημα υγείας, υπάρχουν ακόμη βήματα που πρέπει να γίνουν».

Σε αυτό το πλαίσιο, αναφέρθηκε σε ένα παράδειγμα, από τον τομέα της παθολογοανατομίας. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, «Η παθολογοανατομία βρίσκεται σε μια βαθιά μεταμόρφωση, καθοδηγούμενη από τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Η χρήση ψηφιακής απεικόνισης και αλγορίθμων Τεχνητής Νοημοσύνης επιτρέπει μια πλήρως ψηφιακή ροή εργασίας και υποστηρίζει την απομακρυσμένη διάγνωση, την ασφαλή κοινή χρήση περιστατικών για μια απρόσκοπτη δεύτερη γνώμη, καταρρίπτοντας γεωγραφικά εμπόδια. Στη Roche πιστεύουμε ότι αυτό αποτελεί ένα κρίσιμο βήμα προς την εξατομικευμένη ιατρική».

Αντίστοιχα, στο πεδίο της διαχείρισης του διαβήτη ανέφερε πως σήμερα στην Ελλάδα, λιγότερο από το 50% των ατόμων που ζουν με διαβήτη τύπου 1 χρησιμοποιούν Συσκευή Συνεχούς Καταγραφής Γλυκόζης (CGM). Η συσκευή CGM προσφέρει συνεχή, αξιόπιστη ροή δεδομένων και επιτρέπει καλύτερη καθημερινή διαχείριση της νόσου, συμβάλλοντας σε μια πιο ποιοτική και υγιή ζωή για τα άτομα με διαβήτη αλλά και τους φροντιστές τους. «Φανταστείτε πόσο σημαντικό είναι για ένα άτομο που ζει με διαβήτη να μπορεί, μέσω του μοντέλου πρόβλεψης 7 ωρών, να κοιμηθεί τη νύχτα χωρίς να ανησυχεί», ανέφερε. Ως εκ τούτου, υπογράμμισε την ανάγκη εξασφάλισης των απαραίτητων πόρων, ώστε όλα τα άτομα με διαβήτη να έχουν πρόσβαση στην κατάλληλη, εξατομικευμένη φροντίδα υγείας.

Συνοψίζοντας τη σημασία της ολοκληρωμένης αξιοποίησης αυτών των τεχνολογιών, ο κ. Παπαδόπουλος υπογράμμισε: «Αυτά τα χαρτοφυλάκια λειτουργούν μαζί για να δημιουργήσουν ένα ολιστικό, συνδεδεμένο ψηφιακό οικοσύστημα, διασφαλίζοντας ότι κάθε μέρος της διαδρομής στην υγειονομική περίθαλψη υποστηρίζεται από έξυπνη, ολοκληρωμένη τεχνολογία που εξασφαλίζει την πρόσβαση των ασθενών σε ποιοτική και αποτελεσματική φροντίδα υγείας. Προκειμένου όμως αυτές οι λύσεις να είναι διαθέσιμες στους ασθενείς και το Σύστημα Υγείας να έχει το μέγιστο όφελος, θα πρέπει να εξασφαλίσουμε εκτός από το ρυθμιστικό πλαίσιο που απαιτείται, ότι διαθέτουμε και όλες τις απαραίτητες δεξιότητες τόσο για την άμεση ενσωμάτωσή τους όσο και για την ορθή και μέγιστη χρήση των δυνατοτήτων τους».

Κλείνοντας, επανέλαβε τη δέσμευση της Roche Diagnostics Hellas να ενδυναμώνει τους ιατρούς και τους ασθενείς με τα κατάλληλα εργαλεία, τη γνώση και τα δεδομένα, ώστε να λαμβάνουν πιο ακριβείς και ταχύτερες αποφάσεις βελτιώνοντας το ταξίδι των ασθενών. «Η επιστήμη είναι εδώ και οφείλουμε να εκπαιδευτούμε κατάλληλα, ώστε να μεγιστοποιήσουμε το όφελος και να διασφαλίσουμε ότι θα φτάσει σε όλους όσους τη χρειάζονται» δήλωσε.

Ο χρόνιος πόνος αναδεικνύεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις δημόσιας υγείας στην Ελλάδα, με περισσότερους από 1 στους 4 πολίτες να ζουν με ρευματικά ή μυοσκελετικά νοσήματα και να αντιμετωπίζουν καθημερινές επιπτώσεις στη ζωή, την εργασία και την ψυχική τους υγεία. Η υποτίμηση του πόνου, η καθυστερημένη διάγνωση και η ελλιπής ενημέρωση συνεχίζουν να επιβαρύνουν τους ασθενείς, αναδεικνύοντας την ανάγκη για οργανωμένη, διεπιστημονική και εθνικής κλίμακας προσέγγιση.

Σε αυτό το πλαίσιο, περισσότερα από 100 άτομα – γιατροί, ψυχολόγοι, επαγγελματίες υγείας, ασθενείς και φροντιστές – συμμετείχαν πρόσφατα  στο συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, φωτίζοντας τις βιολογικές, ψυχολογικές, κοινωνικές και συναισθηματικές διαστάσεις του χρόνιου πόνου. Το συνέδριο τελούσε υπό την Αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής, του Εργαστηρίου Κλινικής Φαρμακολογίας, Τμήμα Ιατρικής, Σχολή Επιστημών Υγείας, Α.Π.Θ., του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου, του Πανελληνίου Φαρμακευτικού Συλλόγου και του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, και πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία του Συνδέσμου Ρευματοπαθών Κύπρου (ΣΥΡΕΚ).

Ειδικοί από την Ελλάδα και την Κύπρο τόνισαν ότι ο χρόνιος πόνος δεν είναι απλώς σύμπτωμα, αλλά νόσος και χρειάζεται εξατομικευμένη, ολιστική φροντίδα.

Σε διεθνές επίπεδο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει αναγνωρίσει τον χρόνιο πόνο ως αυτόνομη νόσο μέσω της ταξινόμησης ICD-11, η οποία βρίσκεται ήδη σε ισχύ παγκοσμίως.

Στην Ελλάδα, παρότι το ICD-11 δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί πλήρως στο εθνικό σύστημα υγείας, η επιστημονική κοινότητα υιοθετεί ολοένα και περισσότερο αυτή τη σύγχρονη προσέγγιση, αναγνωρίζοντας τον χρόνιο πόνο ως πολυδιάστατη και σύνθετη κατάσταση που απαιτεί ολιστική φροντίδα.

Η θεματολογία του συνεδρίου περιλάμβανε τη ζωή με ρευματικά νοσήματα, την επίδραση της εμμηνόπαυσης, τη σημασία της αποδοχής, της ψυχολογικής υποστήριξης και της συνέπειας στη θεραπεία, αναδεικνύοντας πως ο πόνος αποτελεί βαθιά ανθρώπινη εμπειρία που απαιτεί κατανόηση και ενσυναίσθηση.

«Ο χρόνιος πόνος δεν είναι αόρατος. Ζητά να ακουστεί, να αναγνωριστεί και να αντιμετωπιστεί με σεβασμό και αξιοπρέπεια. Η αποδοχή, η συνέπεια, η ενσυνειδητότητα, η κοινότητα και η ελπίδα είναι ο δρόμος προς μια ζωή με ποιότητα και φροντίδα. Ζούμε με τον πόνο, αλλά δεν είμαστε ο πόνος μας», τόνισε η Πρόεδρος της ΕΛ.Ε.ΑΝ.Α., κα Καίτη Αντωνοπούλου.

Με αφορμή το συνέδριο, επισημάνθηκε ότι η ανακούφιση από τον πόνο αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και πως η Ελλάδα χρειάζεται εθνική στρατηγική για τον χρόνιο πόνο, με έμφαση στην εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, την ενημέρωση του κοινού και την ενίσχυση των δομών ψυχοκοινωνικής υποστήριξης.

Η ψυχική αυτοφροντίδα είναι η διαδικασία με την οποία φροντίζουμε τον εσωτερικό μας κόσμο: τα συναισθήματα, τις σκέψεις και την ψυχική μας ισορροπία. Όπως φροντίζουμε το σώμα μας με άσκηση και διατροφή, έτσι και το μυαλό χρειάζεται καθημερινή προσοχή και θρέψη. Η ψυχική αυτοφροντίδα δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναγκαιότητα για μια ισορροπημένη και χαρούμενη ζωή.

Η σημασία της συναισθηματικής ευαισθησίας

Ένα από τα πρώτα βήματα για την ψυχική αυτοφροντίδα είναι η αναγνώριση και η αποδοχή των συναισθημάτων μας. Συχνά τείνουμε να καταπιέζουμε λύπη, άγχος ή θυμό, θεωρώντας τα “αρνητικά”. Ωστόσο, η συναισθηματική ευαισθησία μας βοηθά να κατανοήσουμε τον εαυτό μας και τις ανάγκες μας. Η καθημερινή πρακτική της ενσυνειδητότητας, όπως ο διαλογισμός ή η απλή παρατήρηση των συναισθημάτων, μπορεί να μειώσει το άγχος και να ενισχύσει την αυτοεκτίμηση.

Τεχνικές ψυχικής χαλάρωσης

Η χαλάρωση του μυαλού είναι καθοριστική για την ψυχική υγεία. Μερικές αποτελεσματικές τεχνικές περιλαμβάνουν:

• Διαλογισμό: Μπορεί να γίνει σε 5–10 λεπτά καθημερινά και μειώνει σημαντικά το στρες.

• Αναπνευστικές ασκήσεις: Η βαθιά αναπνοή βοηθά στη μείωση της έντασης και στην καλύτερη συγκέντρωση.

• Ημερολόγιο συναισθημάτων: Η καταγραφή σκέψεων και συναισθημάτων προσφέρει καθαρότητα και ανακούφιση.

Δημιουργία ψυχικά θρεπτικών συνηθειών

Η ψυχική αυτοφροντίδα δεν περιορίζεται σε τεχνικές χαλάρωσης, αλλά αφορά και την καθημερινή μας ρουτίνα. Η επαφή με φίλους και η κοινωνική υποστήριξη ενισχύουν την ψυχική ανθεκτικότητα. Το διάβασμα, η μουσική και η ενασχόληση με χόμπι προσφέρουν ψυχική ανάταση και αναζωογόνηση. Η σημαντική αυτή επένδυση χρόνου στον εαυτό μας μειώνει τα επίπεδα άγχους και αυξάνει τη θετική διάθεση.

Όρια και αυτοεκτίμηση

Ένα κρίσιμο κομμάτι της ψυχικής αυτοφροντίδας είναι η ικανότητα να βάζουμε όρια. Μαθαίνοντας να λέμε “όχι” χωρίς ενοχές, προστατεύουμε την ενέργεια και την ψυχική μας υγεία. Παράλληλα, η καλλιέργεια αυτοεκτίμησης μέσα από μικρές καθημερινές επιτυχίες ενισχύει την αυτοπεποίθηση και την ψυχική ανθεκτικότητα.

Η ψυχική αυτοφροντίδα δεν είναι στιγμιαία δραστηριότητα αλλά συνεχής διαδικασία. Μέσα από την αναγνώριση των συναισθημάτων, την υιοθέτηση χαλαρωτικών τεχνικών και την καλλιέργεια θρεπτικών συνηθειών, μπορούμε να ζούμε με μεγαλύτερη ισορροπία και χαρά. Η επένδυση στον εαυτό μας σήμερα σημαίνει ψυχική ευημερία αύριο.

Οι κιρκάδιοι ρυθμοί — το εσωτερικό 24ωρο «ρολόι» του σώματος — ρυθμίζουν πολλές από τις βασικές λειτουργίες του οργανισμού, όπως ο ύπνος, η εγρήγορση, ο κύκλος διατροφής και η ορμονική ισορροπία. Έρευνα που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό Journal of Clinical Investigation από επιστήμονες του Children’s Hospital of Philadelphia (CHOP), δείχνει ότι οι κιρκάδιοι ρυθμοί επηρεάζουν και τον τρόπο με τον οποίο το ανοσοποιητικό σύστημα ανταποκρίνεται σε ιώσεις, όπως η γρίπη.

Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η σωστή «ευθυγράμμιση» του σώματος με εξωτερικά σήματα — όπως το φως της ημέρας και τα γεύματα — μπορεί να ενισχύσει την ικανότητα του οργανισμού να αντιμετωπίσει και να ανακάμψει από λοιμώξεις.

Τι έδειξε η μελέτη

Στο πειραματικό μοντέλο της μελέτης, όταν οι εξωτερικοί παράγοντες που «συγχρονίζουν» τους κιρκάδιους ρυθμούς — όπως οι κύκλοι φωτός/σκότους και οι ώρες γευμάτων — διαταράσσονταν κατά τη διάρκεια μιας λοίμωξης, το αποτέλεσμα ήταν χειρότερο: παρατηρήθηκε δυσρυθμισμένη ανοσολογική αντίδραση, με αυξημένη συγκέντρωση φλεγμονωδών κυττάρων στους πνεύμονες.

Αντίθετα, όταν διατηρούνταν ένας σταθερός ρυθμός — με κανονικό φωτισμό κατά τη μέρα και συνεπή γεύματα σε ρυθμισμένες ώρες — οι «ξεχασμένες» ή «χαμένες» ανοσολογικές ανταποκρίσεις αποφεύγονταν, και η ανάκαμψη από τη λοίμωξη ήταν πιο αποτελεσματική. Αυτό δείχνει ότι οι κιρκάδιοι ρυθμοί δεν είναι απλώς «συμπτωματικοί» — δηλαδή δεν επηρεάζουν μόνο ύπνο ή διάθεση — αλλά έχουν άμεση επίδραση στη λειτουργία του ανοσοποιητικού και, κατά συνέπεια, στην ικανότητα του οργανισμού να αντιμετωπίζει ιώσεις.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα στην κλινική φροντίδα

Οι ερευνητές του CHOP προτείνουν να ενσωματωθούν πρακτικές που σέβονται τον κιρκαδιανό ρυθμό στην καθημερινή φροντίδα ασθενών — ιδίως σε μονάδες νοσηλείας και εντατικής θεραπείας. Μεταξύ των προτεινόμενων μέτρων:

• Έλεγχος φωτισμού ώστε να μιμείται φυσικούς κύκλους ημέρας/νύχτας.

• Τακτικά και σταθερά γεύματα, ώστε να βοηθούν το σώμα να διατηρήσει τον ρυθμό του.

• Προσοχή στον ύπνο και στην ανάπαυση — σκόπιμη ρύθμιση ώστε να υποστηρίζεται η φυσιολογική «ροή» του βιολογικού ρολογιού.

Τέτοιες προσαρμογές μπορούν να βοηθήσουν τους ασθενείς να ανακάμψουν πιο γρήγορα από αναπνευστικές ιώσεις και να μειώσουν τις επιπλοκές που σχετίζονται με φλεγμονή.

Γιατί οι κιρκάδιοι ρυθμοί είναι σημαντικοί πέρα από τον ύπνο

Εκτός από τη σχέση με την ποιότητα του ύπνου και την ευεξία, οι κιρκάδιοι ρυθμοί φαίνεται να επηρεάζουν βαθύτερα το ανοσοποιητικό σύστημα και την ανοσολογική μας ανταπόκριση. Ήδη παλαιότερες μελέτες έχουν δείξει ότι εξωτερικά «σήματα» όπως το φως και οι ώρες των γευμάτων — γνωστά και ως «zeitgebers» — βοηθούν το σώμα να συγχρονίσει τα εσωτερικά ρολόγια των οργάνων και των κυττάρων. Αυτό σημαίνει ότι τεχνικές που παραδοσιακά εφαρμόζονται για τη βελτίωση του ύπνου — σταθερός κύκλος ύπνου/ξύπνιου, τακτικά γεύματα, αποφυγή έντονου φωτός το βράδυ — μπορεί να έχουν και σημαντική επίδραση στην ικανότητα του σώματος να καταπολεμά λοιμώξεις.

Το μέλλον: «Χρονό-ιατρική» και εξατομικευμένη φροντίδα

Τα ευρήματα αυτά ανοίγουν τον δρόμο για μια νέα προσέγγιση στην ιατρική: τη «χρονο-ιατρική» (chronomedicine), δηλαδή την προσαρμογή ιατρικών θεραπειών και φροντίδας στις ώρες του βιολογικού ρολογιού του ασθενούς.

Για παράδειγμα: ο σωστός χρονισμός των θεραπειών, των φαρμάκων ή της διατροφής σε ασθενείς με ιώσεις ίσως να βελτιώσει την απόκριση του ανοσοποιητικού και να επιταχύνει την ανάρρωση. Επίσης, σε νοσοκομεία, το επίπεδο φωτισμού και οι ώρες διατροφής θα μπορούσαν να ρυθμιστούν ώστε να υποστηρίζουν το φυσιολογικό 24ωρο ρολόι των ασθενών.

Με αυτόν τον τρόπο, θα μπορούσαμε όχι μόνο να αντιμετωπίζουμε αποτελεσματικότερα τις λοιμώξεις, αλλά και να μειώσουμε τις επιπλοκές — φλεγμονές, βλάβες ιστών, παρατεταμένες νοσηλείες.

Τι σημαίνει για τον καθένα μας στην καθημερινότητα

• Η διατήρηση σταθερού κύκλου ύπνου και αφύπνισης είναι πιο σημαντική απ’ όσο συνήθως πιστεύουμε.

• Η έκθεση στο φυσικό φως το πρωί και η αποφυγή έντονου φωτισμού (ή οθονών) αργά το βράδυ βοηθά το εσωτερικό μας ρολόι να λειτουργεί σωστά.

• Τα γεύματα σε σταθερά χρονικά διαστήματα βοηθούν όχι μόνο τον μεταβολισμό, αλλά και την ανοσολογική λειτουργία.

• Σε περίπτωση λοίμωξης ή νόσησης, είναι πιθανό ο σωστός συγχρονισμός με τον κιρκαδιανό ρυθμό να επιταχύνει την ανάρρωση.

Η νέα έρευνα από το Children’s Hospital of Philadelphia καταδεικνύει κάτι σημαντικό: δεν είναι μόνο η ιατρική αγωγή, τα φάρμακα ή οι θεραπείες που καθορίζουν την πορεία της ανάρρωσης — αλλά και πότε γίνονται αυτά, σε σχέση με το βιολογικό μας ρολόι. Οι κιρκάδιοι ρυθμοί, τα εξωτερικά σήματα όπως φως και γεύματα, και η ρουτίνα ύπνου/διατροφής μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά την ικανότητα του ανοσοποιητικού να αντιμετωπίσει μια λοίμωξη. Αυτό σημαίνει πως στην καθημερινή ζωή (και ειδικά σε περιόδους ιώσεων) αξίζει να δίνουμε προσοχή όχι μόνο τι κάνουμε, αλλά και πότε — προκειμένου να υποστηρίζουμε τον οργανισμό μας με τον πιο φυσικό, αποτελεσματικό τρόπο.