Ο Δεκέμβριος είναι ένας μήνας γεμάτος φώτα, γιορτές και ελπίδα. Ταυτόχρονα, όμως, έχει και έναν βαθύ κοινωνικό και ανθρωπιστικό συμβολισμό, καθώς είναι αφιερωμένος στον αγώνα κατά του AIDS. Η 1η Δεκεμβρίου έχει καθιερωθεί παγκοσμίως ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS, με στόχο την ενημέρωση, την πρόληψη, την καταπολέμηση των διακρίσεων και τη στήριξη των ανθρώπων που ζουν με τον ιό HIV. Σε μια εποχή όπου η επιστήμη έχει κάνει τεράστια βήματα, ο αγώνας αυτός παραμένει πιο επίκαιρος από ποτέ.

Τι είναι το AIDS και πώς μεταδίδεται

Το AIDS (Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσολογικής Ανεπάρκειας) είναι το τελικό στάδιο της λοίμωξης από τον ιό HIV, ο οποίος προσβάλλει το ανοσοποιητικό σύστημα. Όταν ο οργανισμός δεν μπορεί πλέον να αμυνθεί απέναντι σε λοιμώξεις και ασθένειες, τότε μιλάμε για AIDS. Η μετάδοση του HIV γίνεται μέσω του αίματος, της σεξουαλικής επαφής χωρίς προφύλαξη, από τη μητέρα στο παιδί κατά την εγκυμοσύνη ή τον θηλασμό και με τη χρήση μολυσμένων συριγγών.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι ο ιός δεν μεταδίδεται με την κοινωνική επαφή, την αγκαλιά, το φιλί, τη χρήση κοινών αντικειμένων ή τη συνύπαρξη στον ίδιο χώρο. Η άγνοια γύρω από το θέμα υπήρξε για χρόνια βασική αιτία φόβου και στιγματισμού.

Η σημασία της πρόληψης και της ενημέρωσης

Η πρόληψη αποτελεί το ισχυρότερο «όπλο» στον αγώνα κατά του HIV/AIDS. Η χρήση προφυλακτικού, η ενημέρωση για ασφαλείς σεξουαλικές πρακτικές, ο τακτικός έλεγχος και η αποφυγή κοινής χρήσης συριγγών είναι βασικά μέτρα προστασίας. Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης η σωστή και αξιόπιστη ενημέρωση, ιδιαίτερα των νέων, ώστε να μπορούν να λάβουν υπεύθυνες αποφάσεις για την υγεία τους.

Ο έγκαιρος έλεγχος σώζει ζωές. Η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει την άμεση έναρξη θεραπείας, η οποία σήμερα είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, επιτρέποντας στους ανθρώπους που ζουν με HIV να έχουν μια φυσιολογική και ποιοτική ζωή.

Η επιστημονική πρόοδος και η ελπίδα

Τα τελευταία χρόνια η ιατρική επιστήμη έχει σημειώσει εντυπωσιακή πρόοδο στον τομέα της αντιμετώπισης του HIV. Οι σύγχρονες αντιρετροϊκές θεραπείες μπορούν να μειώσουν το ιικό φορτίο σε μη ανιχνεύσιμα επίπεδα, καθιστώντας τον ασθενή μη μεταδοτικό. Αυτό σημαίνει ότι ο HIV δεν είναι πλέον θανατηφόρα ασθένεια, αλλά μια χρόνια πάθηση που μπορεί να ελεγχθεί.

Παράλληλα, η έρευνα συνεχίζεται με στόχο την ανακάλυψη εμβολίου και οριστικής θεραπείας. Η ελπίδα για έναν κόσμο χωρίς AIDS παραμένει ζωντανή, χάρη στη συνεχή προσπάθεια της επιστημονικής κοινότητας.

Ο αγώνας κατά του στιγματισμού

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι που ζουν με HIV δεν είναι μόνο η ασθένεια, αλλά και ο κοινωνικός αποκλεισμός. Ο φόβος, η προκατάληψη και η παραπληροφόρηση δημιουργούν διακρίσεις που πληγώνουν βαθιά και απομονώνουν τους ανθρώπους.

Η αποδοχή, ο σεβασμός και η αλληλεγγύη είναι απαραίτητα στοιχεία για την ουσιαστική αντιμετώπιση του AIDS. Κανένας δεν πρέπει να στιγματίζεται λόγω της κατάστασης της υγείας του. Η κοινωνία οφείλει να αγκαλιάζει και να στηρίζει, όχι να απορρίπτει.

Ο ρόλος της εκπαίδευσης και της κοινωνίας

Η εκπαίδευση παίζει καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη και στην αλλαγή νοοτροπιών. Τα σχολεία, οι οικογένειες και τα μέσα ενημέρωσης πρέπει να συμβάλλουν στην παροχή σωστών πληροφοριών και στη διαμόρφωση στάσης ευθύνης και σεβασμού. Οι ενημερωτικές δράσεις, οι εκδηλώσεις και οι καμπάνιες ευαισθητοποίησης κατά τον μήνα Δεκέμβριο υπενθυμίζουν σε όλους ότι ο αγώνας κατά του AIDS είναι συλλογική υπόθεση.

Κάθε πολίτης μπορεί να συμβάλει, είτε με τη συμμετοχή του σε δράσεις, είτε απλώς με το να διαδίδει σωστές πληροφορίες και να στηρίζει ανθρώπους που το έχουν ανάγκη.

Ένα μήνυμα ζωής και ελπίδας

Ο Δεκέμβρης, ως μήνας κατά του AIDS, δεν είναι μόνο ένας μήνας ενημέρωσης, αλλά και ένας μήνας ελπίδας, σεβασμού και ανθρωπιάς. Μας υπενθυμίζει ότι η πρόληψη σώζει ζωές, ότι η επιστήμη προχωρά και ότι η κοινωνία μπορεί να γίνει πιο δίκαιη και πιο ανθρώπινη.

Ο αγώνας συνεχίζεται μέχρι την ημέρα που το AIDS θα ανήκει οριστικά στο παρελθόν. Μέχρι τότε, η γνώση, η αλληλεγγύη και η υπευθυνότητα παραμένουν τα πιο ισχυρά μας όπλα.

Μια σημαντική επιστημονική ανακάλυψη δίνει νέα ελπίδα στον αγώνα κατά του κοκκύτη, μιας σοβαρής και ιδιαίτερα μεταδοτικής ασθένειας. Πρόσφατη κλινική δοκιμή σε ανθρώπους έδειξε ότι ένα καινοτόμο ρινικό εμβόλιο, με την ονομασία BPZE1, μπορεί να προσφέρει καλύτερη προστασία από τα υπάρχοντα εμβόλια. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία του Πανεπιστημίου του Σαουθάμπτον, του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου του Σαουθάμπτον και του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet Microbe.

Για πρώτη φορά αποδείχθηκε ότι ένα εμβόλιο μπορεί να εμποδίζει τα βακτήρια που προκαλούν τον κοκκύτη να εγκαθίστανται στη μύτη και τον λαιμό, κάτι που θεωρείται καθοριστικό για τον περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου.

Τι είναι ο κοκκύτης και γιατί είναι επικίνδυνος

Ο κοκκύτης είναι μια βακτηριακή λοίμωξη που προσβάλλει το αναπνευστικό σύστημα και προκαλεί έντονο και επίμονο βήχα. Είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος για τα βρέφη, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές ή ακόμη και στον θάνατο, ειδικά πριν ολοκληρωθούν οι πρώτες δόσεις εμβολιασμού.

Παρά τα υψηλά ποσοστά εμβολιασμού σε πολλές χώρες, η νόσος δεν έχει εξαλειφθεί. Τα υπάρχοντα εμβόλια δεν προσφέρουν δια βίου προστασία και δεν εμποδίζουν πλήρως τη μετάδοση, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται περιοδικές εξάρσεις της νόσου.

Η επανεμφάνιση του κοκκύτη το 2024

Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Υπηρεσίας Ασφάλειας Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου, το 2024 καταγράφηκαν σχεδόν 15.000 επιβεβαιωμένα κρούσματα κοκκύτη στην Αγγλία, ο υψηλότερος αριθμός των τελευταίων 30 ετών. Η αύξηση αυτή σχετίζεται, μεταξύ άλλων, με τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης της περιόδου της πανδημίας COVID-19, τα οποία είχαν οδηγήσει σε προσωρινή μείωση των κρουσμάτων.

Δυστυχώς, το 2024 έχασαν τη ζωή τους 11 βρέφη από κοκκύτη, γεγονός που υπογραμμίζει πόσο επικίνδυνη παραμένει η νόσος και πόσο αναγκαία είναι η εξέλιξη της πρόληψης.

Πώς λειτούργησε η κλινική δοκιμή

Η μελέτη με την ονομασία CHAMPION-1 περιλάμβανε 53 υγιείς ενήλικες εθελοντές. Σε μέρος των συμμετεχόντων χορηγήθηκε το νέο εμβόλιο BPZE1 με ψεκασμό στη μύτη, ενώ οι υπόλοιποι έλαβαν εικονικό φάρμακο. Δύο έως τέσσερις μήνες αργότερα, οι εθελοντές εκτέθηκαν ελεγχόμενα στο βακτήριο του κοκκύτη σε ειδικό και απολύτως ασφαλές περιβάλλον.

Στη συνέχεια παρέμειναν σε καραντίνα για 16 ημέρες, ώστε οι επιστήμονες να παρακολουθήσουν την πορεία της λοίμωξης και να συλλέξουν δείγματα. Πριν αποχωρήσουν, όλοι έλαβαν αντιβιοτικά για την πλήρη εξάλειψη του βακτηρίου.

Τα αποτελέσματα και η σημασία τους

Τα αποτελέσματα της μελέτης ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Το εμβόλιο BPZE1 αποδείχθηκε ασφαλές και καλά ανεκτό, χωρίς σοβαρές παρενέργειες. Οι περισσότεροι συμμετέχοντες που εμβολιάστηκαν είχαν ελάχιστη ή καθόλου παρουσία βακτηρίων στη μύτη και τον λαιμό, γεγονός που σημαίνει ότι ήταν λιγότερο πιθανό να μεταδώσουν τη νόσο.

Επιπλέον, το εμβόλιο προκάλεσε ισχυρή ανοσολογική απόκριση τόσο τοπικά, στη μύτη, όσο και στο αίμα. Αυτό υποδηλώνει ότι μπορεί να προσφέρει μακροχρόνια προστασία, κάτι που δεν επιτυγχάνεται πλήρως με τα σημερινά εμβόλια.

Ένα εμβόλιο με διαφορετικό μηχανισμό δράσης

Σε αντίθεση με τα υπάρχοντα εμβόλια που στοχεύουν κυρίως στην αποφυγή σοβαρής νόσησης, το νέο ρινικό εμβόλιο δρα απευθείας στο σημείο εισόδου του βακτηρίου, δηλαδή στη μύτη και τον λαιμό. Έτσι εμποδίζει τον ίδιο τον αποικισμό των βακτηρίων, μειώνοντας σημαντικά τη μετάδοση στην κοινότητα.

Αυτό το χαρακτηριστικό το καθιστά ιδιαίτερα σημαντικό όχι μόνο για την προστασία των ίδιων των εμβολιασμένων, αλλά και για την προστασία των πιο ευάλωτων ομάδων, όπως τα βρέφη.

Ελπίδα για το μέλλον

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτούνται ακόμη περισσότερες μελέτες και η έγκριση από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές πριν το εμβόλιο χρησιμοποιηθεί ευρέως. Ωστόσο, τα πρώτα δεδομένα είναι εξαιρετικά αισιόδοξα.

Το BPZE1 θα μπορούσε στο μέλλον να χορηγείται τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες, συμβάλλοντας στη μείωση της κυκλοφορίας του βακτηρίου και, μακροπρόθεσμα, στην εξάλειψη του κοκκύτη.

Η ανάπτυξη του νέου ρινικού εμβολίου κατά του κοκκύτη αποτελεί ένα σημαντικό επιστημονικό επίτευγμα. Σε μια περίοδο όπου η νόσος παρουσιάζει ανησυχητική αύξηση, η καινοτόμος αυτή προσέγγιση προσφέρει ελπίδα για καλύτερη πρόληψη, λιγότερα κρούσματα και, κυρίως, για τη σωτηρία ανθρώπινων ζωών.

Η περίοδος των γιορτών συνδέεται συχνά με αυξημένη κατανάλωση γλυκών, όμως λίγοι γνωρίζουν τι ακριβώς συμβαίνει στο στόμα αμέσως μετά την πρώτη ζαχαρούχα μπουκιά. Η ζάχαρη δεν βλάπτει απλώς τα δόντια μακροπρόθεσμα, αλλά ενεργοποιεί μέσα σε λίγα λεπτά μια αλυσιδωτή αντίδραση που οδηγεί στην εμφάνιση της τερηδόνας.

Από τη ζάχαρη στο οξύ μέσα σε λεπτά

Μέσα σε δευτερόλεπτα από την κατανάλωση ζάχαρης, τα βακτήρια του στόματος αρχίζουν να τη χρησιμοποιούν ως πηγή ενέργειας. Κατά τη διαδικασία αυτή παράγουν οξέα, τα οποία αυξάνουν γρήγορα την οξύτητα στο στόμα. Σε μόλις 1–2 λεπτά, το περιβάλλον γίνεται τόσο όξινο ώστε να αρχίσει να διαλύεται το σμάλτο των δοντιών, δηλαδή το προστατευτικό τους περίβλημα.

Το σάλιο λειτουργεί ως φυσικός μηχανισμός άμυνας: ξεπλένει μέρος των σακχάρων και εξουδετερώνει τα οξέα. Παράλληλα, «καλά» βακτήρια ανταγωνίζονται τα επιβλαβή. Όμως, όταν η κατανάλωση ζάχαρης είναι συχνή, οι άμυνες του στόματος δεν επαρκούν.

Πώς σχηματίζεται η οδοντική πλάκα

Τα βακτήρια χρησιμοποιούν επίσης τη ζάχαρη για να δημιουργήσουν ένα κολλώδες βιοφίλμ, γνωστό ως οδοντική πλάκα. Το στρώμα αυτό λειτουργεί σαν ασπίδα προστασίας για τα βακτήρια, τα οποία παγιδεύονται πάνω στα δόντια και συνεχίζουν να παράγουν οξέα.

Το πρόβλημα επιδεινώνεται επειδή:

• Το σάλιο δεν μπορεί να διαπεράσει εύκολα το βιοφίλμ.

• Τα «καλά» βακτήρια δυσκολεύονται να επιβιώσουν στο όξινο περιβάλλον.

• Τα επιβλαβή βακτήρια πολλαπλασιάζονται ανεμπόδιστα.

Το αποτέλεσμα είναι η σταδιακή απώλεια μετάλλων από το σμάλτο έως ότου εμφανιστεί ορατή ή επώδυνη βλάβη στο δόντι.

Πώς μπορούμε να προστατεύσουμε τα δόντια μας

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η πρόληψη είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος προστασίας από την τερηδόνα. Μερικά βασικά μέτρα είναι:

• Περιορισμός της ζάχαρης, ιδιαίτερα εκτός των κύριων γευμάτων.

• Κατανάλωση γλυκών μαζί με φαγητό, ώστε το αυξημένο σάλιο να βοηθά στη μείωση της οξύτητας.

• Αποφυγή συνεχούς «τσιμπολογήματος» γλυκών και ζαχαρούχων ποτών κατά τη διάρκεια της ημέρας.

• Τακτικό βούρτσισμα των δοντιών, κυρίως μετά τα γεύματα.

• Καθημερινή χρήση οδοντικού νήματος, για την απομάκρυνση της πλάκας από δυσπρόσιτα σημεία.

Το μήνυμα των ειδικών

Η ζάχαρη δρα σχεδόν άμεσα και επιθετικά στο στόμα μας. Παρότι το σώμα διαθέτει μηχανισμούς άμυνας, η συχνή κατανάλωσή της μπορεί να τους εξουδετερώσει. Με σωστές διατροφικές επιλογές και συστηματική στοματική υγιεινή, μπορούμε να απολαμβάνουμε περιστασιακά τα γλυκά χωρίς να θέτουμε σε κίνδυνο την υγεία των δοντιών μας.

Η σεξουαλική ζωή αποτελεί σημαντικό κομμάτι της ανθρώπινης εμπειρίας και της συνολικής ευεξίας. Δεν αφορά μόνο την αναπαραγωγή ή τη σωματική ευχαρίστηση, αλλά επηρεάζει βαθιά την ψυχολογική, συναισθηματική και κοινωνική υγεία ενός ατόμου. Μέσα από τη σεξουαλική επαφή, εκκρίνονται ορμόνες όπως η ντοπαμίνη, η οξυτοκίνη και οι ενδορφίνες, οι οποίες ενισχύουν τη διάθεση, μειώνουν το άγχος και ενισχύουν τη σύνδεση με τον σύντροφο. Τι συμβαίνει όμως με την αποχή από το σεξ;

Η ποιότητα της σεξουαλικής ζωής συνδέεται με την αυτοεκτίμηση, την ψυχική ισορροπία και τη γενικότερη ποιότητα ζωής. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα άτομα που έχουν ικανοποιητική σεξουαλική ζωή παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα ευτυχίας και μικρότερο κίνδυνο κατάθλιψης.

Τι είναι η σεξουαλική αποχή

Σεξουαλική αποχή ονομάζεται η προσωρινή ή μακροχρόνια απουσία σεξουαλικών επαφών. Μπορεί να είναι εκούσια, για προσωπικούς, θρησκευτικούς ή φιλοσοφικούς λόγους, ή ακούσια, λόγω έλλειψης συντρόφου ή άλλων παραγόντων. Η αποχή δεν σημαίνει απαραίτητα καταπιεσμένη σεξουαλικότητα, αλλά μπορεί να επηρεάσει το σώμα και το μυαλό με διάφορους τρόπους, ανάλογα με τη διάρκεια και την ψυχολογική στάση του ατόμου.

Σωματικές επιπτώσεις της αποχής

Η σεξουαλική δραστηριότητα επηρεάζει άμεσα το σώμα, καθώς προάγει την κυκλοφορία του αίματος, ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και βελτιώνει τη λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος. Η αποχή για μεγάλα χρονικά διαστήματα μπορεί να επηρεάσει αυτά τα οφέλη, αν και τα αποτελέσματα διαφέρουν από άτομο σε άτομο.

Για τους άνδρες, η μακροχρόνια αποχή μπορεί να συνδέεται με μειωμένη παραγωγή τεστοστερόνης και μειωμένη σεξουαλική λειτουργία, ενώ για τις γυναίκες, η έλλειψη σεξουαλικής δραστηριότητας μπορεί να επηρεάσει τη λίπανση και την ελαστικότητα του κόλπου, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες. Ωστόσο, η σωματική επίδραση της αποχής δεν είναι πάντα αρνητική και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η ηλικία, η υγεία και ο τρόπος ζωής.

Ψυχολογικές επιπτώσεις της σεξουαλικής αποχής

Η ψυχολογική διάσταση της αποχής είναι ίσως πιο σημαντική από τη σωματική. Η σεξουαλική επαφή συμβάλλει στην έκκριση ορμονών που βελτιώνουν τη διάθεση και μειώνουν το άγχος. Μακροχρόνια αποχή μπορεί να οδηγήσει σε συναισθήματα απομόνωσης, ανησυχίας ή ακόμη και χαμηλής αυτοεκτίμησης.

Αντίθετα, για ορισμένα άτομα, η συνειδητή αποχή μπορεί να προσφέρει ψυχολογικά οφέλη, όπως αυξημένη αυτογνωσία, ενίσχυση της πειθαρχίας και καλύτερη εστίαση σε προσωπικούς στόχους. Η επίδραση της αποχής εξαρτάται σημαντικά από την προσωπική στάση και τα κίνητρα πίσω από αυτή.

Κοινωνικές και συναισθηματικές συνέπειες

Η σεξουαλική ζωή επηρεάζει και τις κοινωνικές σχέσεις. Η τακτική σεξουαλική επαφή μπορεί να ενισχύσει τη σύνδεση και την οικειότητα μεταξύ συντρόφων μέσω της οξυτοκίνης και άλλων «ορμονών της σύνδεσης». Η αποχή, ιδιαίτερα αν είναι ακούσια, μπορεί να δημιουργήσει αίσθημα απομάκρυνσης ή μοναξιάς.

Αντίθετα, η συνειδητή αποχή σε μια σχέση μπορεί να ενισχύσει την επικοινωνία και να ανανεώσει τη συναισθηματική σύνδεση, εφόσον συνοδεύεται από άλλες μορφές εγγύτητας και φροντίδας. Η επίδραση της αποχής στις κοινωνικές σχέσεις εξαρτάται από τη στάση του ατόμου και την ποιότητα της επικοινωνίας με τον σύντροφο.

Πότε η αποχή μπορεί να είναι επωφελής

Η συνειδητή και προσωρινή αποχή μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη, όπως η δυνατότητα αυτογνωσίας, η ενίσχυση της πειθαρχίας και η μείωση εξαρτήσεων από εξωτερικές επιβεβαιώσεις. Μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως χρόνος ανάπαυλας για όσους έχουν βιώσει έντονο σεξουαλικό στρες ή προβλήματα στις σχέσεις τους.

Η αποχή είναι επωφελής όταν γίνεται με σκοπό την προσωπική ανάπτυξη και όχι ως αποτέλεσμα πίεσης, φόβου ή κοινωνικών στερεοτύπων.

Η σεξουαλική ζωή αποτελεί βασικό στοιχείο της συνολικής ευεξίας και υγείας, και η αποχή επηρεάζει τόσο το σώμα όσο και το μυαλό. Η σωματική, ψυχολογική και κοινωνική επίδραση της αποχής εξαρτάται από τη διάρκεια, τα κίνητρα και τη στάση του ατόμου.

Η συνειδητή αποχή μπορεί να προσφέρει αυτογνωσία και ψυχική ηρεμία, ενώ η ακούσια ή παρατεταμένη αποχή μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση, την αυτοεκτίμηση και τις σχέσεις. Ο σωστός τρόπος είναι να συνδυάζεται η αυτογνωσία με τη φροντίδα του εαυτού και την ενίσχυση της ψυχικής και συναισθηματικής ισορροπίας. Η σεξουαλική ζωή, όπως και η αποχή, είναι εργαλεία που πρέπει να χρησιμοποιούνται συνειδητά για την καλύτερη ποιότητα ζωής.

Με ιδιαίτερα μεγάλη συμμετοχή και έντονο ενδιαφέρον από την τοπική κοινωνία ολοκληρώθηκε το διήμερο ενημερωτικών εκδηλώσεων για την άνοια, που διοργάνωσαν ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος (ΠΦΣ), ο Φαρμακευτικός Σύλλογος Λέσβου και το Ινστιτούτο Διά Βίου Εκπαίδευσης & Ανάπτυξης των Φαρμακοποιών (ΙΔΕΕΑΦ) στις 29 και 30 Νοεμβρίου.

Οι δύο εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν:

• Σάββατο 29 Νοεμβρίου, στο Δημοτικό Θέατρο Καλλονής, υπό την αιγίδα του Δήμου Δυτικής Λέσβου και με την υποστήριξη του Συλλόγου Κυριών & Δεσποινίδων Καλλονής «Η ΕΥΠΟΙΪΑ».
• Κυριακή 30 Νοεμβρίου, στο Επιμελητήριο Μυτιλήνης, υπό την αιγίδα του Δήμου Μυτιλήνης και την ευγενική υποστήριξη της ΑμΚΕ Ψυχοκοινωνικών Παρεμβάσεων «ΑΓΚΑΛΙΑ».

Κεντρικές ομιλήτριες και στις δύο εκδηλώσεις ήταν η Ομότιμη Καθηγήτρια Νευρολογίας Μάγδα Τσολάκη και η Ψυχολόγος Μαρία Τουμπαλίδου, οι οποίες παρουσίασαν κρίσιμες πτυχές της νόσου, της πρόληψης και της υποστήριξης των φροντιστών.

Παρουσία φορέων και τοπικών αρχών

Στις εκδηλώσεις παρευρέθηκαν εκπρόσωποι θεσμών, τοπικής αυτοδιοίκησης και σωμάτων ασφαλείας, μεταξύ των οποίων:

• ο εκπρόσωπος της Ι.Μ. Μυτιλήνης, Πρωτοσύγκελλος Αρχιμ. Ιάκωβος Καραμούζης,
• ο Υποστράτηγος Νικόλαος Γκρέτσας (98 ΑΔΤΕ),
• ο Γενικός Αστυνομικός Διευθυντής Β. Αιγαίου, Υποστράτηγος Μιχάλης Σεβδυνίδης,
• ο Δήμαρχος Μυτιλήνης Παναγιώτης Χριστόφας,
• ο Πρόεδρος Δ.Σ. Δήμου Δυτικής Λέσβου Ευστράτιος Γελαγώτης,
• ο Πρόεδρος ΙΔΕΕΑΦ Σεραφείμ Ζήκας,
• ο Πρόεδρος Ιατρικού Συλλόγου Λέσβου Παναγιώτης Προβέτζας,
• καθώς και εκπρόσωποι του Λιμενικού, του ΤΕΕ, του Εμπορικού Συλλόγου Μυτιλήνης και άλλων φορέων.

Το μήνυμα του Προέδρου ΠΦΣ – Στο επίκεντρο ο φαρμακοποιός και ο φροντιστής

Καλωσορίζοντας τους συμμετέχοντες, ο Πρόεδρος ΠΦΣ και Φ.Σ. Λέσβου, Απόστολος Βαλτάς, υπογράμμισε πως ο ΠΦΣ μαζί με το ΙΔΕΕΑΦ υλοποιούν μια μεγάλη πανελλήνια προσπάθεια για την ενημέρωση των πολιτών σε θέματα υγείας.

Τόνισε ότι σήμερα στην Ελλάδα πάνω από 200.000 άνθρωποι ζουν με κάποια μορφή άνοιας, ενώ ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια. Η μεγαλύτερη πίεση, ωστόσο, όπως σημείωσε, πέφτει στους «αόρατους» φροντιστές, οι οποίοι συχνά θυσιάζουν χρόνο, εργασία και ψυχική ισορροπία χωρίς να ζητούν βοήθεια.

«Αν θέλουμε πραγματικά να αντιμετωπίσουμε την άνοια, πρέπει να στηρίξουμε και τους φροντιστές – όχι μόνο τους ασθενείς», τόνισε χαρακτηριστικά.

Αναφέρθηκε επίσης στον καθοριστικό ρόλο του φαρμακοποιού, ως του επαγγελματία υγείας που συναντά πιο συχνά ο πολίτης:

• καθοδηγεί για τη σωστή λήψη αγωγής,
• αναγνωρίζει πρώιμα σημάδια,
• συμβουλεύει τις οικογένειες,
• εκπαιδεύει φροντιστές,
• και «στέκεται δίπλα, όχι απέναντι από τον πάγκο».

Η συμβολή της επιστημονικής κοινότητας – Παράγοντες κινδύνου & πρόληψη

Η κα Μάγδα Τσολάκη παρουσίασε τους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για την άνοια, όπως:

• σωματική αδράνεια
• κάπνισμα
• υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
• παχυσαρκία
• υπέρταση
• διαβήτης
• κοινωνική απομόνωση
• ατμοσφαιρική ρύπανση
• χαμηλό μορφωτικό επίπεδο
• απώλεια ακοής
• κατάθλιψη
• τραυματισμός κεφαλής

Ως βασικοί προστατευτικοί παράγοντες αναφέρθηκαν:

• τακτική άσκηση
• υγιεινή διατροφή
• εκπαίδευση
• νοητική και κοινωνική δραστηριότητα

Παράλληλα, υπογράμμισε τον καίριο ρόλο των φαρμακοποιών, οι οποίοι συχνά αποτελούν το πρώτο σημείο επαφής για έναν ασθενή.

Η ψυχολογική διάσταση – Οι φροντιστές ως “κρυφοί ασθενείς”

Η Ψυχολόγος Μαρία Τουμπαλίδου επικεντρώθηκε στη βαριά συναισθηματική και ψυχοσωματική επιβάρυνση των φροντιστών, που συχνά χαρακτηρίζονται ως τα «δευτερογενή θύματα» της νόσου.

Η ψυχική επιβάρυνση περιλαμβάνει:

• συναισθηματικό στρες
• ψυχολογική καταπόνηση
• κοινωνική πίεση
• γνωστική και σωματική κόπωση

Η παρέμβαση ειδικών κρίνεται απαραίτητη για:

• αποδοχή της νόσου
• διαχείριση άγχους και κατάθλιψης
• πρακτική και ψυχική στήριξη
• προσαρμογή στη νέα πραγματικότητα
• αντιμετώπιση αισθήματος απώλειας και πένθους

Ανάγκη για Κέντρα Ημέρας στη Λέσβο

Στη συζήτηση που ακολούθησε, όλοι οι ομιλητές συμφώνησαν στην αναγκαιότητα λειτουργίας δύο Κέντρων Ημέρας για ασθενείς με άνοια, ένα στη Μυτιλήνη και ένα στην Καλλονή, ώστε να καλυφθούν οι αυξανόμενες ανάγκες του νησιού.

Εκδήλωση για φαρμακοποιούς – Alzheimer: νέες προκλήσεις

Παράλληλα με τις εκδηλώσεις για το κοινό, πραγματοποιήθηκε και ειδική ημερίδα για φαρμακοποιούς με θέμα

«Alzheimer: νέες προκλήσεις & ο ρόλος του φαρμακοποιού», την Κυριακή 30 Νοεμβρίου στα γραφεία του Φαρμακευτικού Συλλόγου Λέσβου.

Ευχαριστίες στους χορηγούς επικοινωνίας

Οι διοργανωτές εξέφρασαν τις ευχαριστίες τους προς τους χορηγούς επικοινωνίας:

ΕΡΤ Β. Αιγαίου, Aeolos TV, Τα Νέα της Λέσβου, Δημοκράτης, ΣτοΝησί, Emprosnet, Kalloninews, Ράδιο Αίολος, Ράδιο Καλλονή, Love Radio, Lesvosdays, Lesvovoice.

Σχεδόν ένα εκατομμύριο παιδιά παγκοσμίως δεν φτάνουν την ηλικία των πέντε ετών κάθε χρόνο εξαιτίας σοβαρών προβλημάτων υγείας που συνδέονται με την αναπτυξιακή ανεπάρκεια. Αυτό προκύπτει από τα νέα ευρήματα της μελέτης Global Burden of Disease 2023, η οποία δημοσιεύτηκε στο The Lancet Child & Adolescent Health. Η ανεπαρκής ανάπτυξη αποτελεί σήμερα τον τρίτο σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για θανάτους και ασθένειες σε παιδιά κάτω των 5 ετών παγκοσμίως.

Μείωση θανάτων, αλλά μεγάλες ανισότητες

Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι θάνατοι που συνδέονται με την παιδική αναπτυξιακή ανεπάρκεια μειώθηκαν από 2,75 εκατομμύρια το 2000 σε 880.000 το 2023. Παρά τη σημαντική αυτή μείωση, το πρόβλημα παραμένει ιδιαίτερα έντονο σε φτωχότερες περιοχές του πλανήτη.

Η υποσαχάρια Αφρική καταγράφει τον μεγαλύτερο αριθμό θυμάτων, με 618.000 θανάτους, ενώ ακολουθεί η Νότια Ασία με 165.000 θανάτους. Αντίθετα, στις χώρες υψηλού εισοδήματος τα ποσοστά είναι αισθητά χαμηλότερα.

Οι βασικοί δείκτες του προβλήματος

Το μεγαλύτερο νοσολογικό φορτίο αποδίδεται στο χαμηλό βάρος των παιδιών, που ευθύνεται για το 12% όλων των θανάτων κάτω των 5 ετών. Ακολουθούν η απίσχνανση με 9% και η καχεξία με 8%. Οι ερευνητές μάλιστα διαπίστωσαν ότι η καχεξία εμφανίζεται σε μεγαλύτερο ποσοστό παιδιών από ό,τι υπολογιζόταν μέχρι σήμερα, γεγονός που εντείνει την ανησυχία της επιστημονικής κοινότητας.

Σύνδεση με σοβαρές ασθένειες

Η ανεπαρκής ανάπτυξη αυξάνει δραματικά την πιθανότητα θανάτου από λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού, διαρροϊκά νοσήματα, ελονοσία και ιλαρά. Υπολογίζεται ότι σχεδόν 800.000 θάνατοι παιδιών κάτω των πέντε ετών σχετίζονται άμεσα με αυτές τις παθήσεις.

Στην υποσαχάρια Αφρική, το 77% των θανάτων από διάρροια και το 65% των θανάτων από λοιμώξεις του αναπνευστικού το 2023 συνδέονταν με την ανεπαρκή ανάπτυξη, ενώ αντίστοιχα υψηλά ποσοστά παρατηρούνται και στη Νότια Ασία. Στις χώρες υψηλού εισοδήματος, τα ποσοστά είναι αισθητά χαμηλότερα, περίπου 33% και 35% αντίστοιχα.

Πολύπλοκες αιτίες και δύσκολες λύσεις

Οι αιτίες πίσω από την παιδική αναπτυξιακή ανεπάρκεια είναι πολύπλοκες και αλληλένδετες. Περιλαμβάνουν την ανεπαρκή διατροφή, την επισιτιστική ανασφάλεια, την κλιματική αλλαγή, την έλλειψη υγιεινής και τις ένοπλες συγκρούσεις.

Όπως τονίζει ο Δρ. Μπόμπι Ράινερ από το Institute for Health Metrics and Evaluation, καμία ενιαία λύση δεν επαρκεί για όλες τις περιοχές, καθώς κάθε χώρα αντιμετωπίζει διαφορετικές κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνθήκες.

Κρίσιμη σημασία των πρώτων μηνών ζωής

Η έρευνα δείχνει ότι τα περισσότερα βρέφη που εμφανίζουν καχεξία παρουσιάζουν συμπτώματα ήδη μέσα στους τρεις πρώτους μήνες ζωής, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία των παρεμβάσεων πριν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Η καχεξία και η απίσχνανση δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο, αφού η μία κατάσταση αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης της άλλης, οδηγώντας σε διαρκή επιδείνωση της υγείας όσο το παιδί μεγαλώνει.

Η ανάγκη για έγκαιρη παρέμβαση

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι, επειδή η καχεξία είναι δύσκολο να αναστραφεί, η έγκαιρη ανίχνευση και η πρόληψη αποτελούν το κλειδί για τη μείωση των παιδικών θανάτων. Η σωστή διατροφή των μητέρων, η πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, τα εμβόλια και οι βασικές υποδομές υγιεινής μπορούν να σώσουν εκατοντάδες χιλιάδες ζωές κάθε χρόνο.

Ο ύπνος αποτελεί βασική ανάγκη του ανθρώπινου οργανισμού και παίζει καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της ψυχικής υγείας. Παρά τη σημασία του, στη σύγχρονη ζωή πολλοί άνθρωποι κοιμούνται λιγότερο από όσο χρειάζονται, θυσιάζοντας ώρες ξεκούρασης για εργασία, σχολείο, τεχνολογία ή ψυχαγωγία. Η έλλειψη ύπνου έχει σημαντικές επιπτώσεις όχι μόνο στη σωματική υγεία, αλλά και στην ψυχική ισορροπία, καθώς επηρεάζει τη διάθεση, τη μνήμη, την ικανότητα λήψης αποφάσεων και την αντοχή στο στρες.

Κατά τη διάρκεια του ύπνου, ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τις πληροφορίες της ημέρας, οργανώνει τις μνήμες και ρυθμίζει τα συναισθήματα. Αυτή η διαδικασία είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της ψυχικής υγείας. Όταν ο ύπνος διαταράσσεται ή είναι ανεπαρκής, οι λειτουργίες αυτές δεν ολοκληρώνονται σωστά, με αποτέλεσμα την κόπωση, την ευερεθιστότητα, την ανησυχία και την αδυναμία συγκέντρωσης. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι που κοιμούνται λιγότερο από τις συνιστώμενες ώρες έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άγχους και κατάθλιψης.

Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι οι έφηβοι και οι νέοι ενήλικες. Η εφηβεία είναι μια περίοδος έντονων σωματικών και ψυχολογικών αλλαγών, ενώ οι απαιτήσεις του σχολείου και οι κοινωνικές πιέσεις αυξάνουν το άγχος. Επιπλέον, η εκτεταμένη χρήση κινητών τηλεφώνων, υπολογιστών και κοινωνικών δικτύων επηρεάζει αρνητικά τον ύπνο. Το μπλε φως των οθονών καθυστερεί την παραγωγή μελατονίνης, της ορμόνης που ρυθμίζει τον κύκλο του ύπνου, με αποτέλεσμα οι έφηβοι να κοιμούνται λιγότερο και να ξυπνούν κουρασμένοι. Η συνεχής στέρηση ύπνου στους νέους επηρεάζει τη σχολική τους απόδοση, τη μνήμη, τη συγκέντρωση και την ψυχολογία τους, ενώ αυξάνει την ευερεθιστότητα και τα επίπεδα άγχους.

Η σύνδεση ύπνου και ψυχικής υγείας δεν αφορά μόνο τη νεότερη ηλικία. Οι ενήλικες που κοιμούνται ανεπαρκώς παρουσιάζουν μεγαλύτερη ευαισθησία στο στρες, μειωμένη υπομονή, αρνητική διάθεση και μειωμένη ικανότητα αντιμετώπισης των καθημερινών προκλήσεων. Η στέρηση ύπνου μπορεί επίσης να επιδεινώσει υπάρχουσες ψυχικές δυσκολίες, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο: το άγχος και η ψυχική κόπωση δυσκολεύουν τον ύπνο, ενώ η κακή ποιότητα ύπνου επιδεινώνει τη διάθεση και αυξάνει το άγχος.

Ο ύπνος είναι επίσης κρίσιμος για τη μνήμη και τη μάθηση. Κατά τη διάρκεια της νύχτας, ο εγκέφαλος οργανώνει και αποθηκεύει τις πληροφορίες που λαμβάνει κατά τη διάρκεια της ημέρας. Όταν ο ύπνος είναι ανεπαρκής, η διαδικασία αυτή διαταράσσεται, οδηγώντας σε δυσκολία συγκέντρωσης, μειωμένη απόδοση και απογοήτευση. Τα προβλήματα αυτά επηρεάζουν την ψυχική διάθεση και την αυτοεκτίμηση, ειδικά σε μαθητές, φοιτητές και εργαζόμενους που έχουν έντονα πνευματικά καθήκοντα.

Η σύγχρονη ζωή φέρνει πολλές προκλήσεις για έναν καλό ύπνο. Το άγχος, οι ακανόνιστες ώρες, η κατανάλωση καφεΐνης, τα βαριά γεύματα και η έλλειψη σωματικής άσκησης συμβάλλουν στη διατάραξη του ύπνου. Για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, οι ειδικοί προτείνουν σταθερό ωράριο ύπνου, αποφυγή χρήσης κινητών και υπολογιστών πριν τον ύπνο, ήρεμο και σκοτεινό περιβάλλον στο υπνοδωμάτιο, περιορισμό της καφεΐνης και ελαφρύ βραδινό γεύμα. Επίσης, η σωματική άσκηση και οι τεχνικές χαλάρωσης, όπως ο διαλογισμός και οι βαθιές αναπνοές, ενισχύουν την ποιότητα του ύπνου.

Η οικογένεια, το σχολείο και οι εργασιακοί χώροι μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο στην ενίσχυση καλών συνηθειών ύπνου. Η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση και η δημιουργία θετικών προτύπων είναι καθοριστικά στοιχεία για την προαγωγή της ψυχικής υγείας. Η εκπαίδευση σχετικά με τη σημασία του ύπνου και η εφαρμογή υγιεινών συνηθειών από νεαρή ηλικία μπορεί να αποφέρει οφέλη μακροπρόθεσμα.

Συμπερασματικά, η ψυχική υγεία και ο ύπνος είναι άρρηκτα συνδεδεμένα. Ο ποιοτικός ύπνος προστατεύει από το άγχος και την κατάθλιψη, ενισχύει τη συγκέντρωση, βελτιώνει τη διάθεση και αυξάνει την αντοχή στις καθημερινές προκλήσεις. Σε έναν κόσμο γεμάτο πίεση, υποχρεώσεις και συνεχείς ερεθισμούς, η φροντίδα του ύπνου δεν είναι πολυτέλεια, αλλά ουσιαστική ανάγκη για μια υγιή, ισορροπημένη και παραγωγική ζωή.

Μήνυμα προσφοράς και κοινωνικής αλληλεγγύης στέλνει ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης (ΙΣΘ), ο οποίος διοργανώνει εθελοντική αιμοδοσία το Σάββατο 20 Δεκεμβρίου από τις 09:30 έως τις 14:00, στα κεντρικά γραφεία του συλλόγου, στην Πλατεία Αριστοτέλους 4. Η δράση πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Αιμοδοσία του Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο».

Παράλληλα με την αιμοδοσία, στους χώρους του συλλόγου θα πραγματοποιηθεί χριστουγεννιάτικο bazaar με τη συμμετοχή ιδρυμάτων και φορέων κοινωνικής προσφοράς, στο πλαίσιο των εορτών αγάπης και αλληλεγγύης.

Η αντιπρόεδρος του ΙΣΘ, βιοπαθολόγος Μαρία Χατζηδημητρίου, υπογραμμίζει πως στόχος είναι να ενισχυθεί η κουλτούρα εθελοντισμού στην πόλη, τονίζοντας ότι «η προσφορά αίματος δεν είναι μόνο μια πράξη ανθρωπιάς, αλλά και μια άμεση συμβολή στην κάλυψη πραγματικών αναγκών του συστήματος υγείας». Ο ΙΣΘ, ως εγγεγραμμένος φορέας στο Εθνικό Μητρώο Αιμοδοτών, έχει ενεργή συμμετοχή στην εξασφάλιση επάρκειας αίματος με συνεχή μέριμνα για τη διαχείριση των διαθέσιμων μονάδων.

Οφέλη για την υγεία και το συναίσθημα

Ο πρόεδρος του ΙΣΘ, Νίκος Νίτσας, υπενθυμίζει τις πρόσφατες ενημερωτικές εκδηλώσεις του συλλόγου για την αιμοδοσία που πραγματοποιήθηκαν στη ΔΕΘ, όπου οι ειδικοί τόνισαν ότι η πράξη της εθελοντικής αιμοδοσίας προσφέρει οφέλη τόσο στους λήπτες όσο και στους ίδιους τους δότες.

Όπως ανέφερε, οι αιμοδότες συμβάλλουν σε ζωτικής σημασίας ανάγκες – μεταγγίσεις σε τραυματίες, χειρουργεία και χρόνιες παθήσεις – ενώ ωφελούνται οι ίδιοι μειώνοντας τα επίπεδα σιδήρου στο σώμα τους. Η μείωση αυτή σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων. Παράλληλα, η πράξη της προσφοράς δημιουργεί ένα αίσθημα ψυχολογικής ευφορίας που συχνά μειώνει το άγχος και ενισχύει την αίσθηση «ενδυνάμωσης» του δότη.

Ο γενικός γραμματέας του ΙΣΘ, Νίκος Μπάτζιος, προσθέτει ότι η αιμοδοσία αποτελεί μια απλή, ασφαλή και ανώδυνη διαδικασία που μπορεί να χαρίσει ζωή σε συνανθρώπους μας. «Η εθελοντική αιμοδοσία μειώνει τα επίπεδα σιδήρου και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο για τους δότες, πέρα από τα προφανή οφέλη για όσους λαμβάνουν το αίμα», σημειώνει.

Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η παγκόσμια συλλογή αίματος φτάνει τα 118,5 εκατομμύρια μονάδες ετησίως. Στην Ελλάδα, ωστόσο, λιγότερο από το 50% των δωρεών προέρχεται από εθελοντές, γεγονός που καταδεικνύει την ανάγκη για τέτοιες πρωτοβουλίες.

Πρακτικές οδηγίες για τους εθελοντές

Η δράση θα πραγματοποιηθεί στις εγκαταστάσεις του ΙΣΘ, στην Πλατεία Αριστοτέλους 4, στις 20 Δεκεμβρίου, από τις 09:30 έως τις 14:00. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να έχουν μαζί τους αστυνομική ταυτότητα και ΑΜΚΑ.

Πριν την αιμοδοσία, συστήνεται:

• Ελαφρύ πρωινό
• Καλή ενυδάτωση
• Αποφυγή αλκοόλ
• Επαρκής ύπνος
• Αποφυγή έντονης σωματικής κόπωσης

Η διαδικασία είναι σύντομη, ασφαλής και διαρκεί μόλις λίγα λεπτά. Όπως χαρακτηριστικά τονίζει ο Νίκος Νίτσας: «Λίγα λεπτά από τον χρόνο μας προσφέρουν πολύ… χρόνο σε συνανθρώπους μας».

Τον καθοριστικό ρόλο των σύγχρονων ψηφιακών διαγνωστικών λύσεων και της Τεχνητής Νοημοσύνης στη διαμόρφωση ενός πιο αποτελεσματικού, ολιστικού και βιώσιμου συστήματος υγείας ανέδειξε ο Γιώργος Παπαδόπουλος, Chapter Leader, Diagnostics Health Care Solutions της Roche Diagnostics Hellas, στο 8ο Healthcare Transformation Conference.

Συμμετέχοντας στη συζήτηση με θέμα «Οικονομική Λειτουργία Νοσοκομείων & Προμήθειες Ιατροτεχνολογικών Προϊόντων», υπογράμμισε ότι η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να μετασχηματίσει ουσιαστικά την υγειονομική περίθαλψη, ενισχύοντας την πρόληψη, επιταχύνοντας τη διάγνωση και προσφέροντας μια σαφώς βελτιωμένη εμπειρία φροντίδας για τους ασθενείς.

Όπως τόνισε ο κ. Παπαδόπουλος, «Τα Διαγνωστικά είναι οι αφανείς ήρωες στην υγειονομική περίθαλψη. Ενώ καθοδηγούν το 70% των ιατρικών αποφάσεων, τους αντιστοιχεί μόλις το 2% της παγκόσμιας χρηματοδότησης για την υγεία. Στην Ελλάδα, παρότι είμαστε μάρτυρες μιας ιστορικής αλλαγής της υγείας, με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση, τον Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας και την εφαρμογή “myhealth” να έχουν ήδη αλλάξει τον τρόπο που λειτουργεί το σύστημα υγείας, υπάρχουν ακόμη βήματα που πρέπει να γίνουν».

Σε αυτό το πλαίσιο, αναφέρθηκε σε ένα παράδειγμα, από τον τομέα της παθολογοανατομίας. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, «Η παθολογοανατομία βρίσκεται σε μια βαθιά μεταμόρφωση, καθοδηγούμενη από τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Η χρήση ψηφιακής απεικόνισης και αλγορίθμων Τεχνητής Νοημοσύνης επιτρέπει μια πλήρως ψηφιακή ροή εργασίας και υποστηρίζει την απομακρυσμένη διάγνωση, την ασφαλή κοινή χρήση περιστατικών για μια απρόσκοπτη δεύτερη γνώμη, καταρρίπτοντας γεωγραφικά εμπόδια. Στη Roche πιστεύουμε ότι αυτό αποτελεί ένα κρίσιμο βήμα προς την εξατομικευμένη ιατρική».

Αντίστοιχα, στο πεδίο της διαχείρισης του διαβήτη ανέφερε πως σήμερα στην Ελλάδα, λιγότερο από το 50% των ατόμων που ζουν με διαβήτη τύπου 1 χρησιμοποιούν Συσκευή Συνεχούς Καταγραφής Γλυκόζης (CGM). Η συσκευή CGM προσφέρει συνεχή, αξιόπιστη ροή δεδομένων και επιτρέπει καλύτερη καθημερινή διαχείριση της νόσου, συμβάλλοντας σε μια πιο ποιοτική και υγιή ζωή για τα άτομα με διαβήτη αλλά και τους φροντιστές τους. «Φανταστείτε πόσο σημαντικό είναι για ένα άτομο που ζει με διαβήτη να μπορεί, μέσω του μοντέλου πρόβλεψης 7 ωρών, να κοιμηθεί τη νύχτα χωρίς να ανησυχεί», ανέφερε. Ως εκ τούτου, υπογράμμισε την ανάγκη εξασφάλισης των απαραίτητων πόρων, ώστε όλα τα άτομα με διαβήτη να έχουν πρόσβαση στην κατάλληλη, εξατομικευμένη φροντίδα υγείας.

Συνοψίζοντας τη σημασία της ολοκληρωμένης αξιοποίησης αυτών των τεχνολογιών, ο κ. Παπαδόπουλος υπογράμμισε: «Αυτά τα χαρτοφυλάκια λειτουργούν μαζί για να δημιουργήσουν ένα ολιστικό, συνδεδεμένο ψηφιακό οικοσύστημα, διασφαλίζοντας ότι κάθε μέρος της διαδρομής στην υγειονομική περίθαλψη υποστηρίζεται από έξυπνη, ολοκληρωμένη τεχνολογία που εξασφαλίζει την πρόσβαση των ασθενών σε ποιοτική και αποτελεσματική φροντίδα υγείας. Προκειμένου όμως αυτές οι λύσεις να είναι διαθέσιμες στους ασθενείς και το Σύστημα Υγείας να έχει το μέγιστο όφελος, θα πρέπει να εξασφαλίσουμε εκτός από το ρυθμιστικό πλαίσιο που απαιτείται, ότι διαθέτουμε και όλες τις απαραίτητες δεξιότητες τόσο για την άμεση ενσωμάτωσή τους όσο και για την ορθή και μέγιστη χρήση των δυνατοτήτων τους».

Κλείνοντας, επανέλαβε τη δέσμευση της Roche Diagnostics Hellas να ενδυναμώνει τους ιατρούς και τους ασθενείς με τα κατάλληλα εργαλεία, τη γνώση και τα δεδομένα, ώστε να λαμβάνουν πιο ακριβείς και ταχύτερες αποφάσεις βελτιώνοντας το ταξίδι των ασθενών. «Η επιστήμη είναι εδώ και οφείλουμε να εκπαιδευτούμε κατάλληλα, ώστε να μεγιστοποιήσουμε το όφελος και να διασφαλίσουμε ότι θα φτάσει σε όλους όσους τη χρειάζονται» δήλωσε.

Ο χρόνιος πόνος αναδεικνύεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις δημόσιας υγείας στην Ελλάδα, με περισσότερους από 1 στους 4 πολίτες να ζουν με ρευματικά ή μυοσκελετικά νοσήματα και να αντιμετωπίζουν καθημερινές επιπτώσεις στη ζωή, την εργασία και την ψυχική τους υγεία. Η υποτίμηση του πόνου, η καθυστερημένη διάγνωση και η ελλιπής ενημέρωση συνεχίζουν να επιβαρύνουν τους ασθενείς, αναδεικνύοντας την ανάγκη για οργανωμένη, διεπιστημονική και εθνικής κλίμακας προσέγγιση.

Σε αυτό το πλαίσιο, περισσότερα από 100 άτομα – γιατροί, ψυχολόγοι, επαγγελματίες υγείας, ασθενείς και φροντιστές – συμμετείχαν πρόσφατα  στο συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, φωτίζοντας τις βιολογικές, ψυχολογικές, κοινωνικές και συναισθηματικές διαστάσεις του χρόνιου πόνου. Το συνέδριο τελούσε υπό την Αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής, του Εργαστηρίου Κλινικής Φαρμακολογίας, Τμήμα Ιατρικής, Σχολή Επιστημών Υγείας, Α.Π.Θ., του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου, του Πανελληνίου Φαρμακευτικού Συλλόγου και του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, και πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία του Συνδέσμου Ρευματοπαθών Κύπρου (ΣΥΡΕΚ).

Ειδικοί από την Ελλάδα και την Κύπρο τόνισαν ότι ο χρόνιος πόνος δεν είναι απλώς σύμπτωμα, αλλά νόσος και χρειάζεται εξατομικευμένη, ολιστική φροντίδα.

Σε διεθνές επίπεδο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει αναγνωρίσει τον χρόνιο πόνο ως αυτόνομη νόσο μέσω της ταξινόμησης ICD-11, η οποία βρίσκεται ήδη σε ισχύ παγκοσμίως.

Στην Ελλάδα, παρότι το ICD-11 δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί πλήρως στο εθνικό σύστημα υγείας, η επιστημονική κοινότητα υιοθετεί ολοένα και περισσότερο αυτή τη σύγχρονη προσέγγιση, αναγνωρίζοντας τον χρόνιο πόνο ως πολυδιάστατη και σύνθετη κατάσταση που απαιτεί ολιστική φροντίδα.

Η θεματολογία του συνεδρίου περιλάμβανε τη ζωή με ρευματικά νοσήματα, την επίδραση της εμμηνόπαυσης, τη σημασία της αποδοχής, της ψυχολογικής υποστήριξης και της συνέπειας στη θεραπεία, αναδεικνύοντας πως ο πόνος αποτελεί βαθιά ανθρώπινη εμπειρία που απαιτεί κατανόηση και ενσυναίσθηση.

«Ο χρόνιος πόνος δεν είναι αόρατος. Ζητά να ακουστεί, να αναγνωριστεί και να αντιμετωπιστεί με σεβασμό και αξιοπρέπεια. Η αποδοχή, η συνέπεια, η ενσυνειδητότητα, η κοινότητα και η ελπίδα είναι ο δρόμος προς μια ζωή με ποιότητα και φροντίδα. Ζούμε με τον πόνο, αλλά δεν είμαστε ο πόνος μας», τόνισε η Πρόεδρος της ΕΛ.Ε.ΑΝ.Α., κα Καίτη Αντωνοπούλου.

Με αφορμή το συνέδριο, επισημάνθηκε ότι η ανακούφιση από τον πόνο αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και πως η Ελλάδα χρειάζεται εθνική στρατηγική για τον χρόνιο πόνο, με έμφαση στην εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, την ενημέρωση του κοινού και την ενίσχυση των δομών ψυχοκοινωνικής υποστήριξης.