Σε κρίσιμο σημείο βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις για τη διεθνή συμφωνία πανδημιών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, καθώς οι χώρες – μέλη δεν έχουν καταφέρει ακόμη να συμφωνήσουν στους όρους ανταλλαγής παθογόνων και πρόσβασης σε εμβόλια, θεραπείες και διαγνωστικά μέσα.

Η συμφωνία για τις πανδημίες, που είχε υιοθετηθεί μετά από πολυετείς διαπραγματεύσεις στον απόηχο της πανδημίας Covid-19, θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα διεθνή εργαλεία για την καλύτερη προετοιμασία του πλανήτη απέναντι σε μελλοντικές υγειονομικές κρίσεις. Ωστόσο, η πλήρης εφαρμογή της παραμένει σε εκκρεμότητα, καθώς συνεχίζονται οι διαφωνίες για το σύστημα ανταλλαγής παθογόνων και κατανομής οφελών.
Το βασικό σημείο αντιπαράθεσης αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι χώρες θα μοιράζονται δείγματα και δεδομένα επικίνδυνων ιών ή βακτηρίων που ενδέχεται να προκαλέσουν νέα πανδημία, αλλά και τις εγγυήσεις ότι θα έχουν ισότιμη πρόσβαση στα εμβόλια, τα φάρμακα και τις διαγνωστικές τεχνολογίες που θα αναπτυχθούν από αυτά τα δεδομένα.
Σύμφωνα με πληροφορίες από τις διαπραγματεύσεις, οι σημαντικότερες διαφωνίες εντοπίζονται ανάμεσα στις αναπτυσσόμενες και τις ανεπτυγμένες χώρες. Κράτη της Αφρικής και άλλες αναπτυσσόμενες οικονομίες ζητούν δεσμευτικούς μηχανισμούς που θα διασφαλίζουν δίκαιη πρόσβαση σε εμβόλια και θεραπείες σε περίπτωση νέας πανδημίας.
Από την άλλη πλευρά, ορισμένες δυτικές χώρες και εκπρόσωποι της φαρμακοβιομηχανίας εκφράζουν επιφυλάξεις για το κατά πόσο τέτοιες υποχρεώσεις μπορεί να επηρεάσουν την καινοτομία, την έρευνα και τις επενδύσεις στον τομέα της βιοτεχνολογίας.
Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, προειδοποίησε ότι «η επόμενη πανδημία δεν είναι θέμα αν, αλλά πότε», καλώντας τα κράτη να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις με αίσθημα επείγοντος ώστε να αποφευχθούν τα προβλήματα που καταγράφηκαν την περίοδο της Covid-19.
Το θέμα αναμένεται να συζητηθεί εκ νέου στη Γενική Συνέλευση Υγείας του ΠΟΥ στη Γενεύη μέσα στον Μάιο, με αρκετές διπλωματικές πηγές να εκτιμούν ότι αν δεν υπάρξει συμβιβασμός, η οριστική εφαρμογή της συμφωνίας ενδέχεται να μετατεθεί ακόμη περισσότερο.

Η καθυστέρηση προκαλεί ανησυχία σε διεθνείς ειδικούς δημόσιας υγείας, οι οποίοι προειδοποιούν ότι ο κόσμος εξακολουθεί να μην διαθέτει έναν πλήρως λειτουργικό παγκόσμιο μηχανισμό αντιμετώπισης μελλοντικών πανδημιών.

