Η Νότια Κορέα φέρνει τη φροντίδα στο σπίτι: Νέα εποχή για ηλικιωμένους και άτομα με μακροχρόνιες ανάγκες

Η γήρανση του πληθυσμού αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τα συστήματα υγείας παγκοσμίως. Η Νότια Κορέα, μία από τις χώρες με τον ταχύτερα γηράσκοντα πληθυσμό, προχωρά σε σημαντική επέκταση των υπηρεσιών κατ’ οίκον φροντίδας, με στόχο να επιτρέψει σε περισσότερους ηλικιωμένους και άτομα με ανάγκες μακροχρόνιας φροντίδας να παραμένουν στο οικείο τους περιβάλλον αντί να μετακινούνται σε ιδρύματα. Η νέα πολιτική διευρύνει την πρόσβαση σε υπηρεσίες που καλύπτονται από το σύστημα ασφάλισης μακροχρόνιας φροντίδας και ενισχύει τη φιλοσοφία της «φροντίδας στην κοινότητα», η οποία κερδίζει συνεχώς έδαφος διεθνώς.

Γιατί αλλάζει το σύστημα

Η Νότια Κορέα αντιμετωπίζει μία από τις ταχύτερες δημογραφικές μεταβολές στον κόσμο. Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής, σε συνδυασμό με τη χαμηλή γεννητικότητα, έχει οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του αριθμού των ηλικιωμένων που χρειάζονται μακροχρόνια υποστήριξη. Παράλληλα, ολοένα και λιγότερες οικογένειες μπορούν να αναλάβουν αποκλειστικά τη φροντίδα των μεγαλύτερων μελών τους, καθώς τα περισσότερα νοικοκυριά είναι μικρότερα και τα μέλη τους εργάζονται. Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση επενδύει σε υπηρεσίες που επιτρέπουν στους πολίτες να παραμένουν στο σπίτι τους με την απαραίτητη ιατρική και κοινωνική υποστήριξη.

Τι προβλέπει η επέκταση των υπηρεσιών

Η νέα πρωτοβουλία ενισχύει σημαντικά το δίκτυο κατ’ οίκον φροντίδας σε ολόκληρη τη χώρα.

Μεταξύ των βασικών αλλαγών περιλαμβάνονται:

• Διεύρυνση της πρόσβασης σε υπηρεσίες κατ’ οίκον για περισσότερους δικαιούχους.
• Συνεργασία γιατρών, νοσηλευτών και κοινωνικών λειτουργών σε διεπιστημονικές ομάδες.
• Παροχή ιατρικής παρακολούθησης στο σπίτι για άτομα με κινητικές δυσκολίες.
• Καλύτερη σύνδεση των υπηρεσιών υγείας με τις κοινωνικές υπηρεσίες της κοινότητας.
• Επέκταση των κέντρων κατ’ οίκον φροντίδας σε περισσότερες περιοχές της χώρας.

Στόχος είναι οι ηλικιωμένοι να λαμβάνουν ολοκληρωμένη φροντίδα χωρίς να χρειάζεται να μεταφέρονται συχνά σε νοσοκομεία ή μονάδες φιλοξενίας.

Περισσότερη ανεξαρτησία για τους ηλικιωμένους

Η παραμονή στο σπίτι έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική για την ψυχική και σωματική υγεία των ηλικιωμένων. Οι περισσότεροι άνθρωποι αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια και αυτονομία όταν ζουν στο γνώριμο περιβάλλον τους, κοντά στην οικογένεια και στη γειτονιά τους.

Η κατ’ οίκον φροντίδα συμβάλλει επίσης στη διατήρηση της καθημερινής ρουτίνας, μειώνει τον κίνδυνο κοινωνικής απομόνωσης και επιτρέπει την εξατομίκευση της φροντίδας ανάλογα με τις ανάγκες κάθε ασθενούς.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η προσέγγιση αυτή μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής, ιδιαίτερα για άτομα με χρόνιες παθήσεις ή γνωστικές διαταραχές όπως η άνοια.

Υποστήριξη και για τις οικογένειες

Η νέα πολιτική δεν αφορά μόνο τους ασθενείς αλλά και τους φροντιστές τους.

Οι οικογένειες που φροντίζουν ηλικιωμένους συχνά αντιμετωπίζουν:

• σωματική κόπωση,
• ψυχολογική πίεση,
• οικονομική επιβάρυνση,
• δυσκολίες στη διατήρηση της εργασίας τους,
• περιορισμό της προσωπικής και κοινωνικής ζωής.

Με τη συμμετοχή επαγγελματιών υγείας στην κατ’ οίκον φροντίδα, οι συγγενείς αποκτούν πολύτιμη υποστήριξη, μειώνεται το καθημερινό βάρος και βελτιώνεται η ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας.

Ένα σύστημα που εξελίσσεται συνεχώς

Η Νότια Κορέα εφαρμόζει σύστημα ασφάλισης μακροχρόνιας φροντίδας από το 2008, προσαρμόζοντάς το διαρκώς στις δημογραφικές εξελίξεις. Τα τελευταία χρόνια έχει δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στη μετάβαση από την ιδρυματική περίθαλψη σε υπηρεσίες που βασίζονται στην κοινότητα, ενώ παράλληλα ενισχύεται η συνεργασία μεταξύ νοσοκομείων, κέντρων υγείας και κοινωνικών υπηρεσιών. Η πρόσφατη επέκταση αυξάνει σημαντικά τον αριθμό των περιοχών και των ιατρικών μονάδων που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, ώστε η πρόσβαση να γίνει σχεδόν πανεθνική.

Πρότυπο για άλλες χώρες

Η εμπειρία της Νότιας Κορέας παρακολουθείται στενά από πολλές χώρες που αντιμετωπίζουν αντίστοιχες δημογραφικές προκλήσεις. Οι διεθνείς οργανισμοί θεωρούν ότι τα συστήματα μακροχρόνιας φροντίδας θα πρέπει να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στις υπηρεσίες που παρέχονται στο σπίτι, καθώς αυτές μπορούν να προσφέρουν καλύτερη ποιότητα ζωής και, σε πολλές περιπτώσεις, να μειώσουν το κόστος της περίθαλψης. Καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός γερνά με ταχείς ρυθμούς, η ενίσχυση της κατ’ οίκον φροντίδας αναμένεται να αποτελέσει βασικό πυλώνα των συστημάτων υγείας τα επόμενα χρόνια.