ΠΟΥ: Επίθεση κατά του αλατιού – Το σχέδιο SHAKE που μπορεί να σώσει εκατομμύρια ζωές

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) παρουσίασε τη νέα, ανανεωμένη έκδοση του προγράμματος SHAKE, μιας διεθνούς στρατηγικής που στοχεύει στη μείωση της κατανάλωσης αλατιού παγκοσμίως. Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο όπου η υπερβολική πρόσληψη νατρίου θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη δημόσια υγεία, συνδεόμενη άμεσα με υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα και εκατομμύρια πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, οι περισσότεροι άνθρωποι καταναλώνουν πάνω από τη διπλάσια ποσότητα νατρίου από αυτή που συστήνεται. Το προτεινόμενο ημερήσιο όριο είναι έως 2 γραμμάρια νατρίου, δηλαδή περίπου ένα κουταλάκι του γλυκού αλάτι. Ωστόσο, τα επεξεργασμένα τρόφιμα, τα έτοιμα γεύματα και το φαγητό εκτός σπιτιού έχουν αυξήσει δραματικά την καθημερινή πρόσληψη αλατιού.

Τι είναι το πρόγραμμα SHAKE

Το SHAKE αποτελεί ένα ολοκληρωμένο τεχνικό πακέτο πολιτικών και πρακτικών μέτρων που δημιουργήθηκε από τον ΠΟΥ για να βοηθήσει τις κυβερνήσεις να μειώσουν την κατανάλωση αλατιού στους πληθυσμούς τους. Το όνομά του προκύπτει από τα αρχικά πέντε βασικών αξόνων δράσης:

• Surveillance – Παρακολούθηση της κατανάλωσης αλατιού
• Harness industry – Συνεργασία με τη βιομηχανία τροφίμων
• Adopt standards – Θέσπιση προτύπων και κανονισμών
• Knowledge – Ενημέρωση και εκπαίδευση των πολιτών
• Environment – Δημιουργία πιο υγιεινού διατροφικού περιβάλλοντος

Η νέα έκδοση του προγράμματος περιλαμβάνει πιο αυστηρές κατευθυντήριες οδηγίες και ενισχυμένες παρεμβάσεις για τα κράτη, καθώς ο κόσμος παραμένει «εκτός στόχου» για τη μείωση της κατανάλωσης νατρίου κατά 30% έως το 2030.

Γιατί το αλάτι θεωρείται τόσο επικίνδυνο

Η υπερβολική κατανάλωση αλατιού αυξάνει την αρτηριακή πίεση, επιβαρύνει την καρδιά και συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για:

• Εγκεφαλικά επεισόδια
• Καρδιακές προσβολές
• Καρδιακή ανεπάρκεια
• Νεφρικές παθήσεις
• Πρόωρο θάνατο

Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι περίπου 1,7 έως 1,9 εκατομμύρια θάνατοι ετησίως σχετίζονται με την αυξημένη πρόσληψη νατρίου. Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το επιτραπέζιο αλάτι που προσθέτουμε στο φαγητό, αλλά κυρίως το «κρυφό αλάτι» που βρίσκεται σε ψωμί, αλλαντικά, σάλτσες, έτοιμα γεύματα και σνακ.

Οι νέες αλλαγές στο ανανεωμένο σχέδιο

Η δεύτερη έκδοση του SHAKE περιλαμβάνει νέες προτάσεις που δίνουν μεγαλύτερη έμφαση σε:

• Υποχρεωτικές μειώσεις αλατιού στα επεξεργασμένα τρόφιμα
• Ετικέτες προειδοποίησης στη συσκευασία
• Περιορισμούς στη διαφήμιση ανθυγιεινών τροφών
• Δημόσιες καμπάνιες ενημέρωσης
• Προώθηση υποκατάστατων αλατιού με χαμηλότερο νάτριο

Μάλιστα, για πρώτη φορά ενσωματώνεται επίσημα η χρήση αλατιού εμπλουτισμένου με κάλιο ως πιθανό εργαλείο δημόσιας υγείας. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι τα υποκατάστατα αυτά μπορούν να μειώσουν την αρτηριακή πίεση και να περιορίσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων.

Το μεγάλο πρόβλημα των επεξεργασμένων τροφίμων

Ο ΠΟΥ τονίζει ότι οι καταναλωτές συχνά δεν μπορούν να ελέγξουν μόνοι τους την ποσότητα αλατιού που καταναλώνουν. Ο λόγος είναι ότι η βιομηχανία τροφίμων χρησιμοποιεί μεγάλες ποσότητες νατρίου για γεύση, συντήρηση και ενίσχυση της διάρκειας ζωής των προϊόντων.

Έτσι, ακόμη και άτομα που αποφεύγουν να προσθέτουν αλάτι στο πιάτο τους μπορεί να καταναλώνουν υπερβολικές ποσότητες καθημερινά χωρίς να το αντιλαμβάνονται. Ο ΠΟΥ ζητά πλέον πιο αποφασιστική κρατική παρέμβαση, ώστε οι υγιεινές επιλογές να γίνουν πιο εύκολες και προσβάσιμες για όλους.

Τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες

Οι ειδικοί συνιστούν μικρές αλλά ουσιαστικές αλλαγές στην καθημερινότητα:

• Περιορισμό των έτοιμων και επεξεργασμένων τροφίμων
• Ανάγνωση των διατροφικών ετικετών
• Χρήση βοτάνων και μπαχαρικών αντί για πολύ αλάτι
• Επιλογή προϊόντων με χαμηλή περιεκτικότητα σε νάτριο
• Μείωση κατανάλωσης fast food και αλμυρών σνακ

Ακόμη και μια μικρή μείωση στην καθημερινή πρόσληψη αλατιού μπορεί να έχει σημαντικά οφέλη για την υγεία, ειδικά σε επίπεδο πληθυσμού. Ο ΠΟΥ υπογραμμίζει ότι η μάχη κατά της υπερβολικής κατανάλωσης αλατιού είναι κρίσιμη για τη μείωση των χρόνιων ασθενειών τα επόμενα χρόνια. Με το ανανεωμένο SHAKE, ο οργανισμός ελπίζει ότι οι κυβερνήσεις θα κινηθούν πιο γρήγορα και πιο αποφασιστικά, προκειμένου να προστατεύσουν εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.