Η σεξουαλική ζωή αποτελεί σημαντικό κομμάτι της προσωπικής ευεξίας και της σχέσης ανάμεσα σε ζευγάρια. Ωστόσο, πολλές φορές το άγχος, η κούραση ή οι εξωτερικοί παράγοντες εμποδίζουν την απόλαυση και την επιθυμία. Το «εύκολο σεξ» δεν σημαίνει βιασύνη ή έλλειψη πάθους, αλλά δημιουργία συνθηκών που μειώνουν την ανασφάλεια, την ένταση και τις πρακτικές δυσκολίες. Η άνεση, η επικοινωνία και η προετοιμασία του σώματος είναι κρίσιμα στοιχεία για μια ικανοποιητική σεξουαλική εμπειρία.
Δημιουργία κατάλληλης διάθεσης
Η διάθεση και το περιβάλλον επηρεάζουν άμεσα την επιθυμία. Ένα καθαρό, τακτοποιημένο χώρο με απαλή μουσική ή χαμηλό φωτισμό μπορεί να αυξήσει την άνεση και να μειώσει το άγχος. Η χρήση ελαφρών αρωμάτων ή αιθέριων ελαίων όπως η λεβάντα και το σανταλόξυλο μπορεί να ενισχύσει τη χαλάρωση και τη σεξουαλική διέγερση. Η ψυχολογική προετοιμασία, δηλαδή η συνειδητή απομάκρυνση από πιεστικές σκέψεις και υποχρεώσεις, είναι απαραίτητη για να μπει κανείς στην κατάλληλη διάθεση.
Σωματική ετοιμότητα και ενέργεια
Η σωματική κατάσταση παίζει καθοριστικό ρόλο στην απόλαυση του σεξ. Η τακτική σωματική άσκηση, ακόμη και με σύντομες ασκήσεις ενδυνάμωσης ή καρδιοαναπνευστικής δραστηριότητας, αυξάνει την ενέργεια και βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος. Η σωστή διατροφή, με τροφές που ενισχύουν τη λίμπιντο όπως τα ξηροί καρποί, τα φρούτα πλούσια σε αντιοξειδωτικά και τα ψάρια με ωμέγα-3, μπορεί να αυξήσει τη σωματική αντοχή και τη διάθεση. Η ενυδάτωση επίσης συμβάλλει στην καλύτερη σωματική λειτουργία και στην άνεση κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής δραστηριότητας.
Επικοινωνία με τον σύντροφο
Ένα βασικό στοιχείο για «εύκολο σεξ» είναι η ανοιχτή επικοινωνία. Η συζήτηση για τις προτιμήσεις, τα όρια και τις ανάγκες μειώνει την ανασφάλεια και ενισχύει την εμπιστοσύνη. Η κατανόηση ότι και οι δύο πλευρές πρέπει να νιώθουν άνετα δημιουργεί ένα πλαίσιο ασφάλειας, όπου η απόλαυση είναι πιο εύκολη. Ακόμη και μικρές συζητήσεις πριν ή κατά τη διάρκεια της επαφής για το τι αρέσει ή όχι, μπορούν να κάνουν την εμπειρία πιο ευχάριστη και χωρίς πίεση.
Χρήση πρακτικών για άμεση ευχαρίστηση
Ορισμένες πρακτικές μπορούν να διευκολύνουν την άμεση σεξουαλική εμπειρία χωρίς μακρά προετοιμασία. Σύντομη προθέρμανση με χάδια, εναλλαγή θέσεων και χρήση λιπαντικών μειώνουν τις φυσικές δυσκολίες και αυξάνουν την άνεση. Τα λιπαντικά με βάση το νερό ή το σιλικόνη μπορούν να κάνουν την επαφή πιο ομαλή και ευχάριστη, ειδικά σε περιπτώσεις χαμηλής λίπανσης λόγω στρες ή ορμονικών αλλαγών. Η έμφαση στην αίσθηση και τη στιγμή, αντί σε μακροπρόθεσμους στόχους, καθιστά τη σεξουαλική επαφή πιο φυσική και ευχάριστη.
Σύντομες συνευρέσεις και αξιοποίηση χρόνου
Το «εύκολο σεξ» μπορεί να είναι και σύντομο, ειδικά σε πολυάσχολες καθημερινότητες. Δεν απαιτείται πάντα πολυώρη διαδικασία: ακόμη και 10-15 λεπτά αρκούν για σωματική και ψυχική ικανοποίηση όταν συνδυάζονται με επικοινωνία, προσοχή στη στιγμή και σωστή προετοιμασία του σώματος. Η αποδοχή της σύντομης σεξουαλικής επαφής ως πλήρους εμπειρίας μειώνει το άγχος και αυξάνει τη διάθεση για συχνότερη σεξουαλική δραστηριότητα.
Η σεξουαλική ζωή μπορεί να γίνει πιο άμεση, ευχάριστη και λιγότερο αγχωτική με συνειδητή προετοιμασία. Η άνεση στο σώμα και στο περιβάλλον, η καλή σωματική και ψυχική κατάσταση, η ανοιχτή επικοινωνία με τον σύντροφο και η χρήση πρακτικών για ευχάριστη επαφή κάνουν το σεξ πιο εύκολο και απολαυστικό. Το «εύκολο σεξ» δεν σημαίνει έλλειψη πάθους, αλλά ομαλή, άμεση και ευχάριστη εμπειρία που ενισχύει τη σύνδεση, την αυτοπεποίθηση και την ποιότητα της σεξουαλικής ζωής.
Το pastel make up αποτελεί μια από τις πιο ρομαντικές και διαχρονικές τάσεις στον κόσμο της ομορφιάς. Εμπνευσμένο από τις απαλές αποχρώσεις της φύσης, όπως το ροζ της αυγής, το λιλά των λουλουδιών και το γαλάζιο του ουρανού, το pastel μακιγιάζ στοχεύει στη φυσική ανάδειξη των χαρακτηριστικών χωρίς υπερβολές. Δεν πρόκειται απλώς για μια χρωματική επιλογή, αλλά για μια φιλοσοφία που δίνει έμφαση στη φρεσκάδα, τη θηλυκότητα και την κομψότητα. Είναι ιδανικό για όσους επιθυμούν ένα καθαρό, φωτεινό αποτέλεσμα που αναδεικνύει την επιδερμίδα και αποπνέει ανεπιτήδευτη ομορφιά, είτε για καθημερινές εμφανίσεις είτε για πιο ιδιαίτερες περιστάσεις.
Χρώματα και υφές που κάνουν τη διαφορά
Τα pastel χρώματα χαρακτηρίζονται από τη διακριτικότητά τους και την απαλή τους ένταση. Σκιές σε παστέλ ροζ, μέντα, λεβάντα ή βεραμάν προσθέτουν φως στο βλέμμα χωρίς να το βαραίνουν. Συνδυάζονται ιδανικά με satin ή creamy υφές που «δένουν» φυσικά με το δέρμα, δημιουργώντας ένα ομοιόμορφο αποτέλεσμα. Στα χείλη, τα παστέλ nude, ροδακινί ή απαλό κοραλλί χαρίζουν φρεσκάδα και νεανικότητα. Το μυστικό βρίσκεται στην ισορροπία: λίγη λάμψη, ελαφρύ ρουζ και προσεγμένο blending αρκούν για να επιτευχθεί ένα κομψό και αρμονικό pastel look.
Πώς να υιοθετήσετε το pastellook στην καθημερινότητα
Το pastel μακιγιάζ είναι εξαιρετικά ευέλικτο και μπορεί εύκολα να προσαρμοστεί στην καθημερινή ρουτίνα ομορφιάς. Ξεκινήστε με μια καλά ενυδατωμένη επιδερμίδα και μια ελαφριά βάση που αφήνει το δέρμα να «αναπνέει». Επιλέξτε ένα pastel στοιχείο-κλειδί, όπως μια απαλή σκιά ματιών ή ένα ρουζ σε ροζ τόνους, και κρατήστε τα υπόλοιπα διακριτικά. Για πιο τολμηρές εμφανίσεις, μπορείτε να προσθέσετε ένα pastel eyeliner ή να συνδυάσετε δύο απαλές αποχρώσεις, διατηρώντας πάντα την αρμονία του συνόλου.
Το pastel make up δεν είναι απλώς μια τάση, αλλά ένας τρόπος έκφρασης που υμνεί τη φυσικότητα και την απλότητα. Με τις σωστές αποχρώσεις και τεχνικές, μπορεί να αναδείξει κάθε πρόσωπο, προσφέροντας ένα φωτεινό, κομψό και διαχρονικό αποτέλεσμα που ταιριάζει σε κάθε εποχή και στυλ.
Τα Χριστούγεννα συχνά παρουσιάζονται ως περίοδος χαράς, ζεστασιάς και σύνδεσης. Για πολλούς ανθρώπους, όμως, συνοδεύονται από αυξημένη μοναξιά, θλίψη, οικογενειακή ένταση και ένα αίσθημα πίεσης που δύσκολα αγνοείται – το εορταστικό άγχος. Δεν είναι απαραίτητα ότι κάτι κακό πρόκειται να συμβεί, αλλά ότι αυτή την εποχή «διακυβεύονται περισσότερα»: χρήματα, χρόνος, οικογενειακές σχέσεις, ταξίδια και προσδοκίες. Αυτή η συσσώρευση απαιτήσεων έχει την τάση να μετατρέπει τις καθημερινές ανησυχίες σε κάτι που μοιάζει επείγον.
Η ανησυχία ως ψυχολογική διαδικασία
Μελέτες δείχνουν ότι την περίοδο πριν από τα Χριστούγεννα παρατηρείται μια μικρή αλλά σταθερή μείωση της γενικής ευημερίας. Ένας βασικός ψυχολογικός μηχανισμός πίσω από αυτό είναι η ανησυχία. Αν και συχνά συγχέεται με το άγχος, πρόκειται για διαφορετικές εμπειρίες. Η ανησυχία αφορά κυρίως τη σκέψη και εκδηλώνεται με ερωτήματα του τύπου «τι θα γίνει αν…», όπως «τι θα γίνει αν απογοητεύσω τους άλλους;» ή «τι θα γίνει αν όλα πάνε στραβά;». Είναι κατά κανόνα προσανατολισμένη στο μέλλον και έχει αρνητικό χαρακτήρα.
Το άγχος, αντίθετα, είναι η σωματική ενεργοποίηση του συστήματος απειλής: ταχυκαρδία, ένταση, σφίξιμο στο στομάχι. Ωστόσο, αυτό που συχνά συντηρεί την ανησυχία δεν είναι η πρώτη σκέψη, αλλά το τι ακολουθεί μετά από αυτήν.
Οι πεποιθήσεις που τροφοδοτούν την ανησυχία
Η μεταγνωστική θεραπεία εστιάζει στις πεποιθήσεις που έχουμε για την ίδια την ανησυχία. Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η ανησυχία είναι χρήσιμη ή ακόμα και απαραίτητη. Σκέψεις όπως «η ανησυχία με βοηθά να προετοιμαστώ», «αν ανησυχώ, θα αποφύγω τα χειρότερα» ή «η ανησυχία δείχνει ότι νοιάζομαι» είναι συχνές και ακούγονται καθησυχαστικές.
Παράλληλα, υπάρχουν και αρνητικές πεποιθήσεις, όπως «η ανησυχία μου είναι ανεξέλεγκτη» ή «η ανησυχία μπορεί να με βλάψει». Ο συνδυασμός αυτών των αντιλήψεων κάνει την ανησυχία να φαίνεται ταυτόχρονα απαραίτητη και επικίνδυνη, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο από τον οποίο είναι δύσκολο να ξεφύγει κανείς.
Όταν οι προσπάθειες ελέγχου αποτυγχάνουν
Όταν η ανησυχία μοιάζει επείγουσα και ανεξέλεγκτη, οι άνθρωποι συχνά καταφεύγουν σε στρατηγικές που τελικά την εντείνουν. Προσπαθούν να απαντήσουν σε κάθε «τι θα γίνει αν» με ένα νέο σενάριο, ζητούν συνεχώς καθησυχασμό, καταναλώνουν περισσότερο αλκοόλ ή προσπαθούν να μπλοκάρουν εντελώς τις σκέψεις τους. Αντί να μειώνουν την ένταση, αυτές οι αντιδράσεις συντηρούν την ανησυχία.
Η τεχνική της αναβολής ανησυχίας
Ένας αποτελεσματικός τρόπος διαχείρισης είναι να εντοπίζεται η ανησυχία νωρίς και να αντιμετωπίζεται σαν ένα μήνυμα στο κινητό. Το μήνυμα εμφανίζεται αυτόματα – δεν το επιλέγουμε. Περιέχει όμως έναν «σύνδεσμο» που μας καλεί να ασχοληθούμε μαζί του. Κάνοντας κλικ, μπαίνουμε σε έναν κύκλο παρατεταμένης ανησυχίας.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι, αν και δεν ελέγχουμε ποια μηνύματα εμφανίζονται, μπορούμε να επιλέξουμε να μην πατήσουμε κάθε σύνδεσμο. Η τεχνική της αναβολής ανησυχίας προτείνει να ορίσουμε ένα συγκεκριμένο, σύντομο χρονικό διάστημα μέσα στην ημέρα – για παράδειγμα δέκα λεπτά – όπου επιτρέπεται να ασχοληθούμε με τις ανησυχίες μας. Όταν εμφανίζονται εκτός αυτού του πλαισίου, τις αναγνωρίζουμε, τις ονομάζουμε και τις αναβάλλουμε.
Συχνά, όταν φτάνει η «ώρα ανησυχίας», οι άνθρωποι διαπιστώνουν ότι η ένταση έχει μειωθεί ή ότι δεν νιώθουν πλέον την ανάγκη να ανησυχήσουν.
Αμφισβητώντας τη χρησιμότητα της ανησυχίας
Ένα ακόμη σημαντικό βήμα είναι να επανεξετάσουμε την ιδέα ότι η ανησυχία μας προστατεύει. Έρευνες δείχνουν ότι η συντριπτική πλειονότητα των ανησυχιών δεν πραγματοποιείται ποτέ. Ακόμη και όταν υπάρχει πραγματικό πρόβλημα, η ανησυχία δεν ισοδυναμεί με επίλυση. Ο πρακτικός σχεδιασμός, η θέσπιση ορίων και οι συγκεκριμένες πράξεις φροντίδας είναι πολύ πιο αποτελεσματικές από την ατέρμονη ανησυχία.
Μια δεξιότητα για τα Χριστούγεννα και για τη ζωή
Τα Χριστούγεννα μπορεί να εντείνουν τις πιέσεις, αλλά προσφέρουν και μια ευκαιρία να καλλιεργήσουμε νέες δεξιότητες ψυχικής ανθεκτικότητας. Το να μάθουμε να μην «κλικάρουμε» σε κάθε ανησυχητική σκέψη δεν κάνει μόνο τις γιορτές πιο διαχειρίσιμες. Είναι μια δεξιότητα που μπορεί να βελτιώσει την καθημερινότητά μας, πολύ πέρα από την εορταστική περίοδο.
Η ατμοσφαιρική ρύπανση αναγνωρίζεται εδώ και δεκαετίες ως σοβαρός παράγοντας κινδύνου για τη σωματική υγεία. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια η επιστημονική έρευνα στρέφει όλο και περισσότερο την προσοχή της στις λιγότερο ορατές, αλλά εξίσου ανησυχητικές επιπτώσεις της: αυτές που αφορούν την ανάπτυξη και τη λειτουργία του εγκεφάλου, ιδιαίτερα στα παιδιά και τους εφήβους. Νέα δεδομένα δείχνουν ότι ακόμη και χαμηλοί ατμοσφαιρικοί ρύποι μπορεί να επηρεάσουν τη νευροαναπτυξιακή πορεία, με πιθανές μακροπρόθεσμες συνέπειες για την υγεία και την ευημερία.
Τι δείχνει η πρόσφατη έρευνα του OHSU
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Υγείας και Επιστημών του Όρεγκον (OHSU) δημοσίευσαν στο επιστημονικό περιοδικό Environmental Research μια μελέτη που εξετάζει τη σχέση μεταξύ ατμοσφαιρικής ρύπανσης και δομικών αλλαγών στον εγκέφαλο των εφήβων. Χρησιμοποιώντας δεδομένα από τη μελέτη ABCD, τη μεγαλύτερη διαχρονική έρευνα για την ανάπτυξη του εγκεφάλου εφήβων στις Ηνωμένες Πολιτείες, ανέλυσαν στοιχεία από σχεδόν 11.000 παιδιά ηλικίας 9 έως 10 ετών.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η έκθεση σε κοινούς ατμοσφαιρικούς ρύπους, όπως τα αιωρούμενα σωματίδια, το διοξείδιο του αζώτου και το όζον, συσχετίζεται με αλλαγές στο πάχος του εγκεφαλικού φλοιού. Ιδιαίτερα επηρεάζονται οι μετωπιαίες και κροταφικές περιοχές, οι οποίες παίζουν καθοριστικό ρόλο στην εκτελεστική λειτουργία, τη γλώσσα, τη ρύθμιση της διάθεσης και την κοινωνικοσυναισθηματική επεξεργασία.
Γιατί η εφηβεία είναι κρίσιμη περίοδος
Η εφηβεία αποτελεί ένα εξαιρετικά ευαίσθητο στάδιο για την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο φλοιός του εγκεφάλου υφίσταται φυσιολογική λέπτυνση, μια διαδικασία που συνδέεται με τη νευρωνική ωρίμανση. Ωστόσο, η μελέτη του OHSU δείχνει ότι η επιταχυνόμενη ή άτυπη λέπτυνση του φλοιού μπορεί να αποτελεί ένδειξη υποκείμενης νευρολογικής δυσλειτουργίας και να συνδέεται με γνωστικές δυσκολίες.
Σημαντικό είναι το γεγονός ότι οι επιδράσεις αυτές παρατηρήθηκαν ακόμη και σε επίπεδα ρύπανσης κάτω από τα όρια που θεωρούνται «ασφαλή» από τις ρυθμιστικές αρχές, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την επάρκεια των υφιστάμενων προτύπων ποιότητας αέρα.
Καθημερινοί ρύποι, μακροχρόνιες συνέπειες
Όπως επισημαίνει ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, Calvin Jara, MD, η ανησυχία δεν αφορά σπάνιες ή εξαιρετικά τοξικές ουσίες, αλλά ρύπους στους οποίους εκτίθεται σχεδόν ολόκληρος ο πληθυσμός στην καθημερινότητά του. Οι επιδράσεις αυτές είναι συχνά αργές και ανεπαίσθητες, χωρίς άμεσα εμφανή συμπτώματα, γεγονός που τις καθιστά ακόμη πιο επικίνδυνες. Με την πάροδο του χρόνου, όμως, μπορεί να επηρεάσουν την αναπτυξιακή πορεία του εγκεφάλου και να διαμορφώσουν τα γνωστικά και συναισθηματικά αποτελέσματα στην ενήλικη ζωή.
Επιπτώσεις στη μάθηση και στη συμπεριφορά
Οι δομικές αλλαγές στον εγκέφαλο που σχετίζονται με την ατμοσφαιρική ρύπανση ενδέχεται να επηρεάσουν λειτουργίες όπως η προσοχή, η μνήμη και η συναισθηματική ρύθμιση. Αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε ακαδημαϊκές δυσκολίες, αυξημένο κίνδυνο προβλημάτων συμπεριφοράς και μειωμένη ψυχική ευεξία. Όπως τονίζουν οι ερευνητές, δεν πρόκειται για μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά για ένα φαινόμενο που δυνητικά αφορά εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως.
Η ανάγκη για πολιτικές παρεμβάσεις και πρόληψη
Η αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης δεν μπορεί να περιοριστεί σε ατομικό επίπεδο. Απαιτεί συντονισμένες πολιτικές παρεμβάσεις που θα στοχεύουν στη μείωση των εκπομπών, την προώθηση καθαρών μεταφορών, τη βελτίωση των αστικών υποδομών και την αύξηση της πρόσβασης σε χώρους πρασίνου. Παράλληλα, οι επαγγελματίες υγείας καλούνται να ενσωματώσουν τους περιβαλλοντικούς παράγοντες στην κλινική αξιολόγηση και να υποστηρίξουν αλλαγές σε επίπεδο συστήματος.
Όπως υπογραμμίζει η Bonnie Nagel, PhD, η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν είναι απλώς ένα περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά ένα κρίσιμο θέμα δημόσιας υγείας. Η προστασία του αναπτυσσόμενου εγκεφάλου των παιδιών αποτελεί επένδυση στο μέλλον της κοινωνίας και απαιτεί άμεση και συλλογική δράση.
Με αφορμή τη δημιουργία της πρώτης ελληνικής Χάρτας Ασθενών με Πνευμονική Υπέρταση, η οποία αναμένεται να εκδοθεί επίσημα το επόμενο χρονικό διάστημα, ανοίγουμε σήμερα έναν πολύ σημαντικό διάλογο για τα δικαιώματα, τις ανάγκες και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς στη χώρα μας. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να καθορίσει τι πρέπει να περιμένει κάθε ασθενής με πνευμονική αρτηριακή υπέρταση, από την έγκυρη διάγνωση μέχρι και την καθημερινή φροντίδα και τη μακροχρόνια υποστήριξη. Μαζί μας στην εκπομπή Opinion Health του healthweb.gr είναι η κυρία Ιωάννα Αλυσανδράτου, η οποία είναι Πρόεδρος του Συλλόγου Ασθενών με Πνευμονική Υπέρταση.
Ευχαριστώ για την πρόσκληση και να τονίσω ότι δεν είμαι μόνο Πρόεδρος, είμαι και η ίδια ασθενής.
Σωστά. Αυτό το ξεχνάμε. Είστε και η ίδια ασθενής, κυρία Αλυσανδράτου, που σημαίνει ότι βιώνετε όλη τη διαδικασία του τι σημαίνει να ζω με πνευμονική υπέρταση. Και θα τα πούμε τώρα όλα με τη σειρά. Πάντα ξεκινάμε με τη σειρά για να μπορεί να μας παρακολουθεί το ευρύ κοινό. Θέλετε αρχικά να μας πείτε τι είναι η πνευμονική υπέρταση;
Βεβαίως. Θα πω έναν απλό ορισμό, φυσικά όχι επιστημονικό, για να το καταλάβει ο καθένας.
Ακριβώς, αυτό θέλουμε.
Η πνευμονική υπέρταση είναι μία σπάνια νόσος, βασικά. Νοσούν τα αγγεία του πνεύμονά μας. Δηλαδή, τα αγγεία του πνεύμονα είναι πάρα πολύ λεπτά αγγεία, πολύ ευαίσθητα, σαν μια τρίχα — τριχοειδή αγγεία, πολύ ευαίσθητα κιόλας και πολύ μικρά. Και σκεφτείτε ότι αυτά τα αγγεία αρχίζουν και χοντραίνουν εξωτερικά. Βαραίνει, λοιπόν, το αγγείο, δεν αντέχει — είναι πολύ λεπτό όπως προείπα — και αρχίζει και κλείνει. Την ώρα που κλείνει, λοιπόν, το αγγείο δεν μπορεί να περάσει το αίμα για να πάει στην καρδιά. Η καρδιά αναγκάζεται να υπερλειτουργήσει για να αντλήσει το αίμα που δεν δουλεύουν τα πνευμονικά αγγεία να της στείλουν. Και έτσι έχουμε δεξιά καρδιακή ανεπάρκεια και πρώιμο θάνατο.
Και αυτό λειτουργικά τι σημαίνει, κυρία Αλυσανδράτου; Δηλαδή στην καθημερινότητά σας, το να κάνετε τις δουλειές του σπιτιού σας, να εργαστείτε; Αν μπορείτε να αθληθείτε; Θα ήθελα λίγο να τα μάθουμε αυτά.
Τα κάνουμε όλα μέχρι ένα σημείο. Δηλαδή, ο κάθε ασθενής καταρχήν στην πνευμονική υπέρταση είναι μοναδικός. Κανένας δεν είναι ίδιος με τον άλλον. Όλοι δεν έχουμε την ίδια πίεση στον πνεύμονα, όλοι δεν έχουμε την ίδια δεξιά καρδιακή ανεπάρκεια, όλοι δεν έχουμε την ίδια κατάσταση στο σύνολο της καρδιάς και του πνεύμονά μας. Οπότε αυτό που συστήνουμε πάντα στους ασθενείς είναι ότι ο καθένας μετράει τις δυνάμεις του και κάνει μέχρι εκεί που μπορεί. Τι είναι αυτό που μπορεί τώρα; Συνήθως είναι πράγματα που, όπως λέμε συχνά, γίνονται πιο αργά. Δηλαδή, κάνουμε ό,τι μπορούμε, δεν τρέχουμε, δεν κολυμπάμε, δεν κάνουμε αερόβια άσκηση, χρειαζόμαστε να περπατήσουμε.
Όταν περπατάτε, για παράδειγμα, μετά από πόση ώρα λαχανιάζει ένας ασθενής ο οποίος βρίσκεται σε μια καλή κατάσταση στην υγεία του;
Το λαχάνιασμα είναι δεδομένο. Από την πρώτη στιγμή που περπατάς, λαχανιάζεις. Ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες, αν είναι κρύο, αν είναι ζέστη, αν κουβαλάω πράγματα, σε τι κατάσταση βρίσκομαι — ακόμα και ο ψυχολογικός παράγοντας είναι πολύ σημαντικός για εμάς. Στις εναλλαγές δηλαδή και της σωματικής μας και της ψυχικής μας κατάστασης. Μπορεί να δεις έναν ασθενή που είναι πιο ανθεκτικός και να κάνει πέντε βήματα και να λαχανιάζει ή να κάνει δέκα, ανάλογα. Δεν είναι κάτι που θα μπορούσαμε να το βάλουμε σε καλούπι, κυρία Ντάμπου. Αυτό όλο έχει μια διαβάθμιση και συντρέχουν πάρα πολλοί λόγοι, είτε εξωτερικοί είτε εσωτερικοί.
Εσείς, κυρία Αλυσανδράτου, είστε Πρόεδρος του Συλλόγου των Ατόμων με Πνευμονική Υπέρταση. Είστε πολύ δραστήρια, στηρίζετε τους ασθενείς. Έρχονται και νέοι ασθενείς, ενώ και νέοι σε ηλικία, αλλά γράφονται και νέα μέλη στο Σύλλογό σας. Και από τους νέους ανθρώπους, πώς βλέπετε να είναι σήμερα η διάγνωση στην Ελλάδα; Υπάρχει αυτό που λέμε έγκυρη διάγνωση;
Εγώ διαγνώστηκα το 2010, είναι πολλά χρόνια πίσω. Η αλήθεια είναι πως, σε σχέση με το παρελθόν, υπάρχει μεγάλη διαφορά ως προς τη διαχείριση της διάγνωσης. Παρ’ όλα αυτά, ο χρόνος δεν έχει μειωθεί πολύ. Δηλαδή παλιά λέγαμε πέντε με έξι χρόνια, σήμερα είμαστε στα τρία με τέσσερα. Συνεχίζουμε να χάνουμε ασθενείς αδιάγνωστους, με πρώιμα συμπτώματα στα οποία δεν δίνουν σημασία, και όχι μόνο ασθενείς που είναι νέοι σε ηλικία, αλλά και παιδιά. Και αυτό είναι ίσως ένα μεγάλο στοίχημα που προσπαθούμε και παλεύουμε να κάνουμε, όπως λέω συχνά και ακούτε να το λέω: να κάνουμε ορατή αυτή την ασθένεια σε όλους. Γιατί μία μικρή παρατήρηση που μπορεί να κάνει ακόμα και το δικό σας μάτι σε έναν ασθενή — που κάτι βλέπει — μιλώντας για αυτή την ασθένεια, μπορεί να βοηθήσει σε μια πιο έγκαιρη διάγνωση.
Ιωάννα Αλυσανδράτου- Πρόεδρος του Συλλόγου Ασθενών με Πνευμονική Υπέρταση και Ασθενής στην εκπομπή Opinion Health του healthweb.gr με την Νικολέτα Ντάμπου
Ακριβώς, κυρία Αλυσανδράτου, γι’ αυτό σας κάνω και αυτές τις ερωτήσεις: να μας μεταφέρετε λίγο το βίωμα, για να την κάνουμε ορατή. Γιατί η αλήθεια είναι πως εσείς, ας πούμε, δεν φαίνεστε με τίποτα ασθενής. Δόξα σοι ο Θεός, γιατί έχετε μία καλή πορεία. Οπότε, μέσα σε αυτό το πλαίσιο, έχετε δημιουργήσει μία Χάρτα, η οποία, από ό,τι γνωρίζουμε, σε λίγο καιρό θα εκδοθεί. Για πείτε μας: η Χάρτα αυτή δίνει μία έμφαση σε αυτό που σας ρώτησα και πριν, στην έγκαιρη διάγνωση. Στην Ελλάδα μας είπατε ότι υπάρχει μία καθυστέρηση ακόμα. Αυτό πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί;
Βασικά, δεν είναι μόνο στην Ελλάδα, για να είμαστε ειλικρινείς. Είναι παγκόσμιο αυτό. Είναι ένα πρόβλημα επειδή τα συμπτώματα της πνευμονικής υπέρτασης μπερδεύονται με άλλες νόσους. Δηλαδή, μπορεί κάποιος έχοντας μια δύσπνοια, μια στηθάγχη, μια κόπωση, να θεωρηθεί ότι ο ασθενής έχει λίγα παραπάνω κιλά, είτε ότι έχει άγχος, είτε ότι καπνίζει, είτε ότι είναι μια περίοδος που υπάρχουν αλλεργίες. Και έτσι χάνουμε τη διάγνωση, γιατί δυστυχώς ακόμα η διάγνωση πνευμονικής υπέρτασης είναι βάσει αποκλεισμού. Δηλαδή, πρώτα ξεκινάς στον παθολόγο, στον πνευμονολόγο, ή στον καρδιολόγο στην καλύτερη, και αρχίζει να σου λέει «πάρε αυτό να δούμε, πάρε αυτό να δούμε» και στο τέλος μπαίνει η διαδικασία «το πήγαμε σε κάτι σπάνιο», να κάνουμε τικ και να αρχίσουμε να υποψιαζόμαστε πνευμονική υπέρταση. Αυτό πρέπει να αλλάξει. Η Χάρτα αποτυπώνει αυτή τη δυσκολία ακόμα και σήμερα, και την αποτυπώνει και από τους γιατρούς τους ίδιους ως παράπονο τη μη παραπομπή εκεί. Γιατί βρίσκονται οι ασθενείς στα μεγάλα νοσοκομεία, στις νοσηλείες που γίνονται, όπως καταλαβαίνετε, την ώρα που έχει πέσει, έχει λιποθυμίσει, έχει χτυπήσει ένας ασθενής, γιατί έχει πάθει ένα ανακοπικό επεισόδιο, που όμως δεν έχει άλλα συμπτώματα. Και έτσι αρχίζουμε και το ψάχνουμε για λαβύρινθο, το ψάχνουμε για άλλα πράγματα, το ψάχνουμε για ψυχική νόσο ή για άλλα πράγματα. Κι έτσι δεν πάει το μυαλό μας. Εκεί, λοιπόν, ακόμα και οι γιατροί μας λένε ότι λίγο πιο μεγάλη έμφαση να δίνουμε σε αυτούς τους ασθενείς που δεν έχουμε κάτι άλλο να δούμε.
Εσείς τι πιστεύετε από την εμπειρία σας; Ποια συμπτώματα παραβλέπονται συχνά και χάνονται οι ασθενείς μέσα στο σύστημα υγείας;
Συνήθως είναι αυτό που προανέφερα, ότι το πιο μεγάλο χάσιμό μας είναι ότι όταν βλέπουν έναν νέο άνθρωπο σε ηλικία που δεν συνάδει το λιποθυμικό επεισόδιο ή η δύσπνοιά του ή η δυσκολία του για κάποια απλή καθημερινή δραστηριότητα — περπάτημα, γυμναστική, τρέξιμο — δεν συνάδει με το σύνολο, οπότε δεν πάει το μυαλό σου. Λογικό βέβαια, γιατί είναι και μια σπάνια νόσος.
Βέβαια, κυρία Αλυσανδράτου, θα πρέπει να πάει το μυαλό του γιατρού. Γι’ αυτό ρωτάμε ποια συμπτώματα χάνουν και οι γιατροί.
Όλα αυτά που προανέφερα. Δηλαδή, βλέποντας ένα νεαρό άτομο σε ηλικία, σε συνδυασμό με μια μεγάλη κόπωση, με ένα λιποθυμικό επεισόδιο, πιο εύκολα πάει το μυαλό τους, λόγω της σπανιότητας της ασθένειας, ότι μπορεί να είναι ψυχογενής κατάσταση, αγχώδης διαταραχή, μια κρίση πανικού — δυστυχώς — παρά πνευμονική υπέρταση.
Σε ό,τι αφορά στα εξειδικευμένα κέντρα, κυρία Αλυσανδράτου, η Χάρτα συμπεριλαμβάνει και το ορίζει ότι ο κάθε ασθενής πρέπει να πηγαίνει στο εξειδικευμένο κέντρο. Στην Ελλάδα καλύπτεται αυτή η ανάγκη;
Αν ο ασθενής καταφέρει να φτάσει στην ενημέρωση ότι υπάρχει ένα ειδικό κέντρο… Ξέρετε πολύ καλά, γιατί ασχολείστε με τα νοσήματά μας, ότι δυστυχώς δεν υπάρχουν, μέσω της Πολιτείας, αναγνωρισμένα ειδικά κέντρα για την πνευμονική υπέρταση, όπως και για άλλα σπάνια νοσήματα. Αυτό, λοιπόν, εγείρει το θέμα της εύκολης πρόσβασης των ασθενών αυτών σε οποιοδήποτε νοσοκομείο. Σε όποιο νοσοκομείο, λοιπόν, έχει ένα πνευμονολογικό/καρδιολογικό κομμάτι που ασχολείται ο γιατρός, θα μπορούσε να βρεθεί ένας ασθενής μας.
Πόσα νοσοκομεία στην Ελλάδα έχουν εξειδικευμένα κέντρα;
Άτυπα, μη αναγνωρισμένα, έχουμε γύρω στα 4 με 5 σε όλη την επικράτεια, που είναι εξαιρετικά εξειδικευμένα. Δηλαδή, έχουν και την πληθώρα των περιστατικών που ορίζουν τα guidelines, οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, για τη διαχείριση της ασθένειας, τα οποία είναι σωστά οργανωμένα έτσι ώστε να εξυπηρετούν τους ασθενείς με πνευμονική υπέρταση όσο γίνεται, με τις δεδομένες συνθήκες και με τις ελλείψεις που υπάρχουν στα νοσοκομεία, όπως καταλαβαίνετε. Η εξειδίκευση των γιατρών μας είναι πολύ άρτια. Το ότι υπάρχουν ελλείψεις — είτε σε προσωπικό, είτε σε νοσηλευτές που (δεν) έχουν εξειδίκευση στην πνευμονική υπέρταση, που είναι κάτι σύνηθες σε σχέση με το εξωτερικό… Ότι υπάρχει ειδικός νοσηλευτής στην πνευμονική υπέρταση, εδώ στην Ελλάδα δεν υπάρχει. Ψυχολόγος για την πνευμονική υπέρταση — γιατί καταλαβαίνετε ότι είναι μια νόσος που δημιουργεί αγχωτική κατάσταση καθημερινή στον ασθενή, βάσει των συμπτωμάτων του — δεν υπάρχει. Υπάρχουν ελλείψεις.
Άρα υπάρχει μια ακάλυπτη ανάγκη εδώ, στο ότι πρέπει να δημιουργηθούν περισσότερα εξειδικευμένα κέντρα στην Ελλάδα, στα δημόσια νοσοκομεία. Στην επαρχία τι γίνεται, κυρία Αλυσανδράτου;
Πιο δύσκολα τα πράγματα. Η Ελλάδα ούτως ή άλλως, λόγω της πληθυσμιακής της κατανομής, τα νησιά, η επαρχία, απομακρυσμένα… Καταλαβαίνετε ότι δεν νοσεί μόνο κάποιος που ζει στην Αθήνα-Θεσσαλονίκη. Μπορεί να νοσήσει κάποιος και από ένα πιο απομακρυσμένο νησί της Ελλάδος. Αυτό εγείρει πολλά προβλήματα, αφού θα πρέπει αυτός ο ασθενής να φτάσει στο ειδικό κέντρο, που συνήθως βρίσκεται στις μεγάλες πόλεις. Δυσκολεύει ακόμα το πώς θα έρθει ο ασθενής, πώς θα μετακινηθεί, αν μετακινείται, αν μπορεί να πάρει τα μέσα, δηλαδή, να μπει στο πλοίο με τις συγκεκριμένες καιρικές συνθήκες, αν μπορεί να πετάξει, αν έχει οξυγόνο, αν είναι σε κατάσταση που να μπορεί να τα κάνει όλα αυτά. Και βέβαια, και εκεί μπαίνει και η έννοια του φροντιστή: να έχει κάποιον που να μπορεί να τον βοηθήσει, να είναι στο πλάι του.
Προβλέπει το κράτος κάποιους φροντιστές;
Όχι. Δεν νομίζω βέβαια ότι είμαστε η μόνη νόσος που το (μη) προβλέπει, αλλά όχι. Η πνευμονική υπέρταση, όπως είπαμε και αρχικά, επειδή είναι μία νόσος που ο ασθενής δεν αναγνωρίζεται οπτικά, πόσο μάλλον να αναγνωριστεί ο φροντιστής του. Είναι εξαιρετικά δύσκολο και σπάνιο.
Εντάξει, μπορεί οπτικά όχι, αλλά θα έπρεπε βάσει των εξετάσεών του να έχει κάποιες παροχές. Και στις παροχές αυτές ξέρω ότι έχετε διάφορα προβλήματα, κυρία Αλυσανδράτου, όπως η μπλε κάρτα. Για πείτε μας λίγο ποιες παροχές λείπουν αυτή τη στιγμή από τον ασθενή με πνευμονική υπέρταση;
Η Χάρτα εστιάζει πάρα πολύ, όπως καταλαβαίνετε, σε αυτό το κομμάτι. Και ο λόγος είναι ότι αυτό που λέμε σήμερα, μετά από τόσα χρόνια διαχείρισης αυτών των ασθενών, των ιδίων εμάς, των εαυτών μας, προς την εξωτερική μας εικόνα, εμείς προσπαθούμε να είμαστε αξιοπρεπείς, κυρία Ντάμπου. Το ότι ένας ασθενής με πνευμονική υπέρταση — γιατί η πλειοψηφία, κατά 80%, το γνωρίζετε, είμαστε γυναίκες, νέες γυναίκες, με μια μέση ηλικία, μανούλες, έχουμε μικρά παιδιά — θέλουμε, λοιπόν, ακόμα και με το οξυγόνο μας να είμαστε όμορφες, περιποιημένες, διατηρημένες και στολισμένες. Να χαμογελάμε. Είμαστε αξιοπρεπείς άνθρωποι. Δεν θέλουμε να βγούμε προς τα έξω για να μας αναγνωρίσει η κοινωνία με ένα πρόσωπο μιζέριας και γκρίνιας. Αυτό, λοιπόν, έχει παρεξηγηθεί. Και παρεξηγείται γιατί τελικά, επειδή δεν έχουμε αυτή την οπτική, λέει κάποιος ότι «δεν έχω δει κάτι, είναι μια χαρά». Φτάνουν οι ασθενείς ακόμα και στα ΚΕΠΑ και τους λένε: «Εσύ είσαι μια χαρά, είσαι μια όμορφη γυναίκα. Κοίτα, είσαι ροδαλή, είσαι στρουμπουλή». Κάνουν και «διάγνωση». Θέλω να πω ότι καταλαβαίνετε ότι αυτό δημιουργεί σοβαρά προβλήματα ως προς την αναγνώριση στα ΚΕΠΑ και, κατά συνέπεια, αυτό που προαναφέρατε κι εσείς: ένας ασθενής που δεν μπορεί να κάνει 5-10 βήματα χωρίς μια στάση, να μην αναγνωρίζεται ως ένας ασθενής ΑμεΑ.
Άρα πείτε μας τις βασικές ελλείψεις που υπάρχουν ως προς τις παροχές του κράτους προς τον ασθενή με πνευμονική υπέρταση.
Είναι πολλές. Νομίζω ότι ένα από τα πολύ σημαντικά μας θέματα είναι φυσικά η μπλε κάρτα.
Τι σημαίνει η μπλε κάρτα;
Η μπλε κάρτα είναι το σηματάκι που παίρνουμε στα αυτοκίνητα για να μπορούμε να παρκάρουμε στα πάρκινγκ ΑμεΑ. Και αυτό γιατί τείνει να γίνει ακόμα πιο σημαντικό σήμερα, κυρία Ντάμπου, όχι γιατί άλλαξε κάτι πολύ σημαντικό στην πνευμονική υπέρταση. Η ποιότητα της ζωής μας είναι η ίδια. Ζούμε λίγα χρόνια, είναι 7 με 10 το προσδόκιμο της νόσου. Οι ασθενείς έχουμε πολλαπλά προβλήματα από την ποιότητά μας. Με την αυστηροποίηση του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, πλέον οι ασθενείς μας λαμβάνουν συνεχώς, καθημερινώς, κλήσεις από την Τροχαία, γιατί παρκάρουν σε αυτά τα «μπλε» πάρκινγκ. Γιατί δεν έχουν το σήμα. Βάζουν πάνω την αναπηρία τους οι άνθρωποι — που είναι 80% και 90%, κυρία Ντάμπου — αλλά εκείνη τη στιγμή δεν μπορεί να τον αναγνωρίσει ο αστυνομικός. Όταν εμείς καλούμαστε σαν Σύλλογος να βοηθήσουμε αυτούς τους ανθρώπους, για να εξηγήσουμε ότι δεν είναι άνθρωποι που αδιαφορούν για τον νόμο, αλλά είναι άνθρωποι που έχουν πρόβλημα γιατί δεν αναγνωρίζονται από τον νόμο, και καλούμαστε να βρεθούμε στην εκάστοτε Τροχαία, στον εκάστοτε αξιωματικό υπηρεσίας, να εξηγήσουμε γιατί ο ασθενής μας πάρκαρε εκεί, λέει και η Πολιτεία: «Είναι δεμένα τα χέρια μας». Διότι δεν το προβλέπει ο νόμος.
Τι ακριβώς δεν προβλέπει ο νόμος; Ότι εσείς, οι ασθενείς με πνευμονική υπέρταση, που περπατάτε για δύο λεπτά, λαχανιάζετε και πρέπει κάπου να καθίσετε;
Ακριβώς. Δυστυχώς δεν προβλέπεται, διότι ο νόμος πρέπει να ανοίξει, να εντάξει ονομαστικά την Πνευμονική Υπέρταση, για να μπορέσουν να έχουν το δικαίωμα να παρκάρουν νόμιμα στις μπλε θέσεις ΑμεΑ.
Οπότε καλό είναι να ανοίξει ο νόμος. Γι’ αυτό υπάρχουν οι νόμοι: για να διαφοροποιούνται. Περνάνε τα χρόνια, αλλάζουν οι ανάγκες. Οπότε πρέπει και οι νόμοι να προσαρμόζονται.
Είναι πολύ σημαντικό εδώ να αναφέρουμε, κυρία Ντάμπου, ότι τα προηγούμενα χρόνια ο ασθενής με πνευμονική υπέρταση, ο μέσος ασθενής με πνευμονική υπέρταση, είχε 2,5 χρόνια ζωής. Οπότε δεν ασχολούταν κανείς. Τα τελευταία πέντε χρόνια έχει αλλάξει το προσδόκιμό μας: πήγε 7 με 10 χρόνια λόγω των φαρμάκων των πολλαπλών. Γιατί πια δεν βρισκόμαστε σε μονοθεραπεία. Παίρνουμε τρία, τέσσερα και πέντε φάρμακα πλέον οι ασθενείς. Οπότε έχουμε περισσότερες παρενέργειες, μικρότερη ποιότητα, αλλά μεγαλύτερο ορίζοντα, το οποίο είναι σημαντικό. Και πια αρχίσαμε οι ασθενείς, βγαίνοντας και λίγο προς τα έξω, όπως καταλαβαίνετε, να αναζητάμε και λίγο ποιότητα.
Ακριβώς. Τώρα που είπατε για τις θεραπείες, είναι εντυπωσιακό αυτό που μας είπατε: από τα 2,5 χρόνια να ζει κάποιος 10. Έχετε καλή πρόσβαση στις θεραπείες που χρειάζεστε οι ασθενείς με πνευμονική υπέρταση, αυτή τη στιγμή που μιλάμε;
Η πλειοψηφία των ασθενών με πνευμονική υπέρταση, ξέρετε, δεν έχουν έναν αναγνωρισμένο φροντιστή, το είπαμε και λίγο νωρίτερα. Που σημαίνει ότι ο ασθενής ο ίδιος πρέπει να βρει τρόπο για να φτάσει στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ, γιατί παίρνουμε φάρμακα υψηλού κόστους, για να παραλάβει τη θεραπεία του. Άλλωστε, γι’ αυτό και η ίδια ήμουν από τους ανθρώπους που πρωτοστάτησα στη δημιουργία του προγράμματος κατ’ οίκον, όπως και ο Σύλλογος των Ασθενών με Πνευμονική Υπέρταση. Οι ασθενείς μας εκδηλώνοντας αυτήν την ανάγκη, γιατί δεν είχαν φροντιστές, δεν μπορούσαν να βγουν έξω, να περπατήσουν εύκολα, να φτάσουν, να σταθούν όρθιοι, να περιμένουν για να πάρουν στα φαρμακεία. Μπήκαμε, λοιπόν, μέσα σε αυτή την ομάδα εργασίας για τη δημιουργία του κατ’ οίκον, που σήμερα είναι στα χέρια όλων των ασθενών.
Σας εξυπηρετεί η διανομή κατ’ οίκον των φαρμάκων ;
Μας εξυπηρετεί. Βέβαια, εγώ θα σας πω ότι η δική μου γνώμη και άποψη — και τη λέω και δημόσια — είναι ότι θα πρέπει η διανομή κατ’ οίκον να αφορά αποκλειστικά τα ΦΥΚ. Δηλαδή τους ανθρώπους που έχουν πιστοποιημένες αναπηρίες. Το λέω με την έννοια ότι όταν ξεκίνησε, μπήκαμε τρεις σπάνιες ασθένειες μέσα στο πιλοτικό αυτό πρόγραμμα, για να δούμε και να ξεκαθαρίσουμε τις «παιδικές ασθένειες» του προγράμματος, για να δούμε πώς θα φτάνουν τα φάρμακα στους ασθενείς πιο εύκολα. Όταν όμως έχεις πληθώρα φαρμάκων τελικά, άλλα είναι ενέσιμα…
Έχει γίνει επιλογή και προστίθενται και νέες κατηγορίες. Δεν είναι όλα μέσα. Γιατί δεν θα μπορούσαν να εξυπηρετηθούν. Αλλά σας εξυπηρετεί, φαντάζομαι, ο ασθενής που δεν χρειάζεται να βγει από το σπίτι του.
Είναι πολύ σημαντικό, και εμείς ούτως ή άλλως οι ίδιοι είμαστε εθελοντές ακόμα, για να λύσουμε και ό,τι προβλήματα έχει το κατ’ οίκον, για να πάει ακόμα καλύτερα.
Όλα εξελίσσονται. Αλλά κι εγώ πιστεύω — και πάντα το λέω και την άποψή μου — ότι χρειάζονται όλα, κυρία Αλυσανδράτου. Επειδή ο καθένας θα σου πει αυτό που τον συμφέρει: ο φαρμακοποιός το συμφέρον του, ο γιατρός το συμφέρον του. Δυστυχώς αυτή είναι η πραγματικότητα. Για μένα χρειάζονται όλα. Χρειάζεται και το φαρμακείο του ΕΟΠΥΥ, και το φαρμακείο της γειτονιάς, και η διανομή κατ’ οίκον.
Εννοείται, κυρία Ντάμπου. Γιατί γίνονται συζητήσεις: «ή το ένα ή το άλλο». Να υπάρχει η δυνατότητα και ο κάθε ασθενής εκεί που εξυπηρετείται. Όχι μόνο αυτό. Εγώ θα σας έλεγα ότι ακόμα και το κατ’ οίκον, που είναι πολύ σημαντικό για τους ασθενείς που είναι κλινήρεις και δεν μπορούν να μεταφέρουν τα φάρμακά τους, χρειάζονται όμως έναν φαρμακοποιό που να γνωρίζει. Να τους κατευθύνει. Να τους πει ποιο είναι το σωστό και ποιο δεν είναι το σωστό.
Αυτό μπορεί να το κάνει ο γιατρός που παρακολουθεί και τον ασθενή.
Δεν νομίζω. Δεν έχει τον χρόνο ο γιατρός, κυρία Ντάμπου, να ασχοληθεί και με τη διαδικασία της πρόσληψης του φαρμάκου. Μιλάω ακόμα και για το πιο απλό: τη μεταφορά του φαρμάκου. Τη διαχείριση του φαρμάκου στο σπίτι. Είναι πολύ σημαντικό να το γνωρίζει ο ασθενής. Ξέρω ότι είναι πολλοί άνθρωποι οι οποίοι, μην έχοντας τη γνώση, τρομάζουν βέβαια από το κόστος καμιά φορά και τα φυλάνε σαν τα μάτια τους, αλλά όταν δεν έχεις γνώση πώς να διαχειριστείς το φάρμακο, μπορεί να το καταστρέψεις. Οπότε είναι πολύ σημαντικό και το έργο του φαρμακοποιού, ο οποίος εξηγεί.
Βεβαίως, το έργο του φαρμακοποιού είναι πολύ σημαντικό. Οπότε είναι σημαντικό να εξυπηρετούνται και οι ασθενείς σε όλα τα σημεία, κυρία Αλυσανδράτου.
Οι καρδιαγγειακές παθήσεις και η κατάθλιψη αποτελούν δύο από τις σοβαρότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως. Η συνύπαρξή τους δεν είναι απλώς συχνή, αλλά και ιδιαίτερα επιβαρυντική, καθώς οδηγεί σε χειρότερη πρόγνωση, αυξημένη θνησιμότητα και σημαντική μείωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Όλο και περισσότερα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι οι δύο αυτές παθήσεις δεν συνδέονται τυχαία, αλλά μοιράζονται κοινούς βιολογικούς μηχανισμούς που μέχρι πρόσφατα παρέμεναν ανεπαρκώς κατανοητοί.
Η κλίμακα του προβλήματος παγκοσμίως
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα παραμένουν η κύρια αιτία θανάτου διεθνώς, με πάνω από 10 εκατομμύρια νέες περιπτώσεις κάθε χρόνο μόνο στην Ευρώπη. Στις χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας καταγράφονται περισσότερα από 3 εκατομμύρια θάνατοι ετησίως. Παράλληλα, η κατάθλιψη επηρεάζει περισσότερους από 300 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου και θανάτου κατά δύο έως τρεις φορές. Ένας στους τρεις ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο εμφανίζει κατάθλιψη, ενώ περίπου οι μισοί την αναπτύσσουν μετά από ένα σοβαρό καρδιακό επεισόδιο.
Γιατί η αντιμετώπιση μεμονωμένων νοσημάτων δεν αρκεί
Παραδοσιακά, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και οι ψυχικές διαταραχές αντιμετωπίζονταν ως ξεχωριστά κλινικά πεδία. Ωστόσο, η αυξανόμενη αναγνώριση της συννοσηρότητας δείχνει ότι αυτή η προσέγγιση είναι ανεπαρκής. Οι καρδιαγγειακές θεραπείες μπορούν να επηρεάσουν την ψυχική υγεία, ενώ τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα ενδέχεται να αλληλεπιδρούν με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Η ανάγκη για ολιστικές, εξατομικευμένες στρατηγικές θεραπείας είναι πλέον επιτακτική.
Το έργο TO_AITION και ο ρόλος της φλεγμονής
Αυτήν ακριβώς την πρόκληση έρχεται να αντιμετωπίσει το ευρωπαϊκό έργο TO_AITION, το οποίο ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το έργο διερεύνησε σε βάθος τους βιολογικούς μηχανισμούς που συνδέουν τις καρδιαγγειακές παθήσεις και την κατάθλιψη, εστιάζοντας ιδιαίτερα στον ρόλο της χρόνιας, χαμηλού βαθμού φλεγμονής. Η βασική υπόθεση ήταν ότι η ανοσομεταβολική δυσλειτουργία και η «εκπαίδευση» της έμφυτης ανοσίας από γενετικούς, περιβαλλοντικούς και τρόπους ζωής παράγοντες οδηγούν σε μια φλεγμονώδη κατάσταση που ευνοεί την ανάπτυξη και των δύο νοσημάτων.
Διεπιστημονική έρευνα και καινοτόμα δεδομένα
Η κοινοπραξία του TO_AITION, με τη συμμετοχή 14 οργανισμών από όλη την Ευρώπη, αξιοποίησε μεγάλες ανθρώπινες ομάδες δεδομένων και προηγμένες τεχνικές ανάλυσης. Πρωτεωμικά, επιγενετικά και μικροβιωματικά δεδομένα συνδυάστηκαν με υπολογιστική και στατιστική μοντελοποίηση, αποκαλύπτοντας κοινές φλεγμονώδεις και μεταβολικές οδούς. Οι αναλύσεις αυτές ανέδειξαν πιθανούς «κόμβους» πολυνοσηρότητας και υποψήφιους βιοδείκτες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για έγκαιρη διάγνωση και πρόγνωση.
Από το εργαστήριο στην κλινική πράξη
Εκτός από τις αναλύσεις δεδομένων, το έργο περιλάμβανε εργαστηριακές και προκλινικές μελέτες που ενίσχυσαν σημαντικά την κατανόηση της παθοφυσιολογίας της συννοσηρότητας. Εντοπίστηκαν μόρια όπως πρωτεΐνες, λιπίδια, αγγελιοφόρο RNA και επιγενετικές υπογραφές που σχετίζονται με την ταυτόχρονη παρουσία καρδιαγγειακής νόσου και κατάθλιψης. Παράλληλα, αναπτύχθηκαν πρώιμα πρωτότυπα διαγνωστικών εργαλείων, όπως δοκιμασίες «εργαστήριο σε τσιπ» και πλατφόρμες πρόβλεψης κινδύνου πολλαπλών κλιμάκων.
Ψηφιακά εργαλεία και πρόβλεψη κινδύνου
Ένα από τα σημαντικά επιτεύγματα του έργου ήταν η παρουσίαση της διαδικτυακής πλατφόρμας διαστρωμάτωσης κινδύνου TO_AITION στο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας το 2025. Η πλατφόρμα έχει σχεδιαστεί για να υποστηρίζει κλινικούς ιατρούς διαφορετικών ειδικοτήτων, προσφέροντας εργαλεία για διάγνωση, πρόγνωση και θεραπευτική λήψη αποφάσεων σε ασθενείς με συννοσηρότητα καρδιαγγειακής νόσου και κατάθλιψης.
Ένα νέο πλαίσιο για την κλινική φροντίδα
Η συστηματική χαμηλού βαθμού φλεγμονή αποτελεί έναν πιθανό αιτιώδη παράγοντα της πολυνοσηρότητας. Το έργο δημιούργησε ένα ολοκληρωμένο μηχανιστικό πλαίσιο και παρήγαγε πρακτικά εργαλεία που μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά την παρακολούθηση και τη διαχείριση των ασθενών. Η γνώση αυτή ανοίγει τον δρόμο για έγκαιρη διάγνωση, καλύτερη πρόβλεψη υψηλού κινδύνου και πιο αποτελεσματικές, εξατομικευμένες θεραπευτικές παρεμβάσεις, με στόχο να σπάσει ο φαύλος κύκλος της συννοσηρότητας αντί να αντιμετωπίζονται απλώς οι συνέπειές της.
Τα τελευταία χρόνια, η τεχνολογία έχει εισβάλει δυναμικά στον χώρο της ομορφιάς, προσφέροντας συσκευές ομορφιάς που υπόσχονται να βελτιώσουν την επιδερμίδα, να μειώσουν τις ρυτίδες, να σμιλέψουν το πρόσωπο και να ενισχύσουν την λάμψη του δέρματος. Από συσκευές μικρορεύματος και LED φωτισμού έως υπερήχους και λέιζερ για οικιακή χρήση, η ποικιλία είναι τεράστια και συχνά οι καταναλωτές δυσκολεύονται να καταλάβουν ποια προϊόντα προσφέρουν πραγματικά αποτελέσματα και ποια απλά αξιοποιούν το μάρκετινγκ.
Συσκευές LED και φωτεινή θεραπεία
Οι συσκευές LED είναι από τις πιο δημοφιλείς τεχνολογίες οικιακής φροντίδας δέρματος. Χρησιμοποιούν διαφορετικά μήκη κύματος φωτός για να αντιμετωπίσουν συγκεκριμένα προβλήματα: το κόκκινο φως ενεργοποιεί την παραγωγή κολλαγόνου και μειώνει τις λεπτές γραμμές, ενώ το μπλε φως στοχεύει στα βακτήρια που προκαλούν ακμή. Μελέτες δείχνουν ότι η τακτική χρήση LED μπορεί να βελτιώσει την εμφάνιση της επιδερμίδας και να μειώσει την φλεγμονή, όμως τα αποτελέσματα είναι πιο αισθητά με συνέπεια και υπομονή. Το βασικό πλεονέκτημα των συσκευών LED είναι η ασφάλεια και η μη επεμβατική φύση τους, ενώ μειονέκτημα παραμένει το κόστος και η ανάγκη για τακτική χρήση.
Μικρορεύματα και συσκευές γυμναστικής προσώπου
Οι συσκευές μικρορεύματος υπόσχονται σύσφιξη και ανόρθωση του προσώπου μέσω ήπιων ηλεκτρικών παλμών που διεγείρουν τους μύες. Η θεωρία βασίζεται στην ενεργοποίηση της κυκλοφορίας και την τόνωση των μυών, με αποτέλεσμα ένα πιο σφριγηλό και λείο πρόσωπο. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι συσκευές αυτές προσφέρουν βραχυπρόθεσμα ορατά αποτελέσματα στην υφή του δέρματος, αλλά η πραγματική σύσφιξη απαιτεί συνδυασμό με καλή φροντίδα δέρματος, ενυδάτωση και υγιεινό τρόπο ζωής. Είναι ιδανικές για όσους θέλουν να ενισχύσουν τη λάμψη του προσώπου και να βελτιώσουν την ελαστικότητα του δέρματος χωρίς επεμβατικές μεθόδους.
Υπέρηχοι και δόνηση για καθαρισμό και απορρόφηση προϊόντων
Οι συσκευές υπερήχων και δόνησης έχουν γίνει δημοφιλείς για τον βαθύ καθαρισμό των πόρων και την ενίσχυση της διείσδυσης των ενεργών συστατικών των καλλυντικών. Η ήπια δόνηση απομακρύνει ρύπους και νεκρά κύτταρα, ενώ οι υπέρηχοι βοηθούν τα προϊόντα να απορροφηθούν πιο αποτελεσματικά. Οι ειδικοί συνιστούν αυτές τις συσκευές ως συμπληρωματικά εργαλεία στην καθημερινή ρουτίνα, καθώς δεν αντικαθιστούν τη βασική φροντίδα όπως καθαρισμό, ενυδάτωση και αντηλιακή προστασία. Ωστόσο, προσφέρουν αισθητά αποτελέσματα όσον αφορά την απαλότητα και τη λάμψη του δέρματος.
Συσκευές λέιζερ και φωτοανάπλασης
Οι οικιακές συσκευές λέιζερ υπόσχονται μείωση ρυτίδων, ουλών ακμής και δυσχρωμιών, χρησιμοποιώντας παλμούς φωτός υψηλής έντασης. Παρότι οι επαγγελματικές θεραπείες προσφέρουν πιο άμεσα και εντυπωσιακά αποτελέσματα, οι συσκευές οικιακής χρήσης μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της υφής του δέρματος με σταδιακά αποτελέσματα. Η σωστή χρήση είναι κρίσιμη για την ασφάλεια, και η υπερβολική ή λάθος εφαρμογή μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό ή κοκκινίλες.
Τι αξίζει πραγματικά και τι όχι
Η αγορά είναι γεμάτη συσκευές με υψηλές υποσχέσεις, όμως η πραγματικότητα είναι ότι τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία είναι εκείνα που συνδυάζουν ήπια τεχνολογία, συνέπεια και ενσωμάτωση σε μια πλήρη ρουτίνα ομορφιάς. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει μαγική συσκευή που να αντικαθιστά σωστή διατροφή, επαρκή ύπνο, ενυδάτωση και προστασία από τον ήλιο. Οι συσκευές που προσφέρουν ορατά αποτελέσματα συνήθως είναι οι LED, οι υπέρηχοι για απορρόφηση προϊόντων και οι μικρορεύματα για την τόνωση των μυών. Οι συσκευές με υπερβολικές υποσχέσεις για άμεση «αναδόμηση του προσώπου» πρέπει να αντιμετωπίζονται με σκεπτικισμό.
Ο ρόλος της εξατομίκευσης
Το πιο σημαντικό στοιχείο είναι η εξατομίκευση: κάθε τύπος δέρματος έχει διαφορετικές ανάγκες. Οι λιπαρές επιδερμίδες επωφελούνται περισσότερο από LED μπλε φωτός για ακμή, οι ξηρές από μικρορεύματα σε συνδυασμό με ενυδατικά προϊόντα, ενώ οι ευαίσθητες επιδερμίδες απαιτούν συσκευές με ήπιο φως και δόνηση για αποφυγή ερεθισμών. Η γνώση του δέρματος και η καθοδήγηση από δερματολόγο ή αισθητικό βοηθά να επιλέξετε το σωστό εργαλείο για τις πραγματικές σας ανάγκες.
Οι high-tech συσκευές ομορφιάς μπορούν να προσφέρουν ορατά αποτελέσματα, βελτιώνοντας την υφή, τη λάμψη και τη σύσφιξη του δέρματος, αλλά δεν αντικαθιστούν τη βασική φροντίδα. Η σωστή επιλογή συσκευής ανά τύπο δέρματος, η συνέπεια στη χρήση και η ενσωμάτωση σε μια ολοκληρωμένη ρουτίνα ομορφιάς είναι το κλειδί για να αξίζει η επένδυση. Με την κατάλληλη καθοδήγηση και ρεαλιστικές προσδοκίες, η τεχνολογία μπορεί να γίνει σύμμαχος της καθημερινής περιποίησης, ενισχύοντας τη φυσική ομορφιά και την αυτοπεποίθηση.
Αυτή την Κυριακή 21 Δεκεμβρίου 2025, η Αθήνα θα φορέσει… ερυθρόλευκο χρώμα για την αθλητική, χριστουγεννιάτικη εκδήλωση «Athens Santa Run 2025», και παράλληλα θα ισχύσουν έκτακτες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στο κέντρο της πόλης για την ασφαλή διεξαγωγή του αγώνα δρόμου. Η εκδήλωση έχει γίνει πλέον θεσμός για την πρωτεύουσα και συνδυάζει σπορ, εορταστικό πνεύμα και κοινωνική συμμετοχή, καθώς εκατοντάδες δρομείς — συχνά ντυμένοι Αϊ-Βασίληδες — καλούνται να τρέξουν με φόντο τα ιστορικά και εμπορικά σημεία της πόλης, ξεκινώντας και τερματίζοντας στο Δημαρχιακό Μέγαρο Αθηνών.
Ώρες ισχύος των κυκλοφοριακών ρυθμίσεων
Οι ρυθμίσεις θα τεθούν σε ισχύ την Κυριακή 21 Δεκεμβρίου, από τις 09:00 ως τις 11:00 το πρωί. Κατά τη διάρκεια αυτών των δύο ωρών θα γίνει προσωρινή και σταδιακή διακοπή της κυκλοφορίας των οχημάτων σε κεντρικούς δρόμους της Αθήνας ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη και ασφαλής διεξαγωγή του αγώνα. Η Ελληνική Αστυνομία (ΕΛΑΣ) απευθύνει έκκληση στους οδηγούς να προγραμματίσουν νωρίτερα τις διαδρομές τους, να λαμβάνουν υπόψη τις αλλαγές και να αποφεύγουν τη διέλευση από το κλειστό δίκτυο κατά τις συγκεκριμένες ώρες, για να αποτραπούν κυκλοφοριακές συμφόρηση και καθυστερήσεις.
Ποιοι δρόμοι θα κλείσουν
Οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις επηρεάζουν σημαντικούς άξονες και κάθετους δρόμους γύρω από την περιοχή του κέντρου, όπου θα διεξαχθεί το Santa Run:
Οδός Πειραιώς – από την Ιερά Οδό μέχρι την Πλατεία Ομονοίας, καθώς και στους κάθετους δρόμους μέχρι την πρώτη παράλληλη οδό.
Οδός Αθηνάς – σε όλο το μήκος της, μαζί με τους κάθετους δρόμους μέχρι την πρώτη παράλληλη.
Οδός Ερμού, Αγίων Ασωμάτων, Μητροπόλεως, Καραγιώργη Σερβίας, Θερμοπυλών και Κολοκυνθούς – σε όλο το μήκος τους και στις καθέτους μέχρι την πρώτη παράλληλη.
Οι οδηγοί καλούνται να αποφύγουν το κέντρο της πόλης κατά το πρωϊνό αυτό διάστημα — ειδικά αν δεν χρειάζεται άμεση πρόσβαση στην περιοχή — και να χρησιμοποιήσουν εναλλακτικές διαδρομές.
Τι περιλαμβάνει το Athens Santa Run
Το Athens Santa Run 2025 είναι μια χαρούμενη και φιλική προς την οικογένεια διοργάνωση, που συνδυάζει την απόλαυση του δρομικού αγωνίσματος με το εορταστικό πνεύμα των Χριστουγέννων. Οι συμμετέχοντες, ντυμένοι με στολές Αϊ-Βασίλη, καλούνται να τρέξουν σε διαδρομή περίπου 2,8 χιλιομέτρων στο κέντρο της Αθήνας, περνώντας από ιστορικές και εμπορικές περιοχές όπως το Μοναστηράκι, το Θησείο και η Ομόνοια, με αφετηρία και τερματισμό στο Δημαρχείο. Η εκδήλωση δεν είναι απλά ένας αγώνας δρόμου, αλλά μια γιορτή για όλη την πόλη, όπου η συμμετοχή γεμίζει με χαρά μικρούς και μεγάλους, ενώ παράλληλα προάγει την ενεργή ζωή και τη φιλανθρωπική συμμετοχή.
Συμβουλές για κατοίκους και επισκέπτες
Για όσους ζουν ή κινούνται στην Αθήνα την Κυριακή το πρωί, οι παρακάτω συμβουλές μπορεί να βοηθήσουν:
Σχεδιάστε νωρίτερα το δρομολόγιό σας, ειδικά αν πρέπει να είστε κοντά στην περιοχή του κέντρου πριν τις 09:00.
Χρησιμοποιήστε Μέσα Μαζικής Μεταφοράς όπου είναι δυνατόν, καθώς θα είναι πιο εύκολο να κινηθείτε χωρίς να επηρεαστείτε από τα προσωρινά κλεισίματα.
Ακολουθείτε πάντα τις ενδείξεις των τροχονόμων και την προβλεπόμενη σήμανση, για να διασφαλιστεί η ασφάλεια όλων των συμμετεχόντων και των οδηγών.
Μια γιορτινή εμπειρία για όλους
Το Athens Santa Run 2025 αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες χριστουγεννιάτικες αθλητικές εκδηλώσεις της χρονιάς στην Αθήνα, συνδυάζοντας άθληση, εορταστικό κλίμα και κοινωνικό πνεύμα. Αν και φέρνει προσωρινές αλλαγές στην κυκλοφορία, οι ρυθμίσεις αυτές είναι σχεδιασμένες με στόχο την ασφάλεια και τη συμμετοχή όσο το δυνατόν περισσότερων πολιτών σε μια γιορτινή δραστηριότητα που αναδεικνύει τον αστικό χώρο με πρωτότυπο και ζωντανό τρόπο.
Τις ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα, το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων ανακοίνωσε τον συγκεντρωτικό “χάρτη” των πληρωμών που θα πραγματοποιηθούν από τον e-ΕΦΚΑ και τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) έως και τις 24 Δεκεμβρίου 2025, σε χιλιάδες δικαιούχους σε όλη τη χώρα. Οι καταβολές αυτές αφορούν ένα ευρύ φάσμα πληρωμών — από κύριες και επικουρικές συντάξεις μέχρι επιδόματα ανεργίας και παροχές — και ενισχύουν οικονομικά τα νοικοκυριά σε μια περίοδο αυξημένων δαπανών και εορταστικών υποχρεώσεων. Συνολικά, 1.211.449.062,68 ευρώ θα διανεμηθούν σε 1.757.219 δικαιούχους από τις 22 έως τις 24 Δεκεμβρίου 2025, στα πλαίσια των προγραμματισμένων πληρωμών τόσο από τον e-ΕΦΚΑ όσο και από τη ΔΥΠΑ.
Τι περιλαμβάνει ο χάρτης των πληρωμών του e-ΕΦΚΑ
Ο πιο μεγάλος όγκος των χρημάτων προέρχεται από τον e-ΕΦΚΑ, που αφορά κυρίως τις κύριες και επικουρικές συντάξεις για τον μήνα Ιανουάριο του 2026, που καταβάλλονται νωρίτερα λόγω της εορταστικής περιόδου. Συγκεκριμένα:
Στις 22 Δεκεμβρίου, θα πιστωθούν 1.135.042.864,65 ευρώ σε 1.680.579 δικαιούχους για την καταβολή κύριων και επικουρικών συντάξεων Ιανουαρίου 2026.
Στις 24 Δεκεμβρίου, θα καταβληθούν 3.050.000 ευρώ σε 8.200 δικαιούχους για προκαταβολές συντάξεων Ιανουαρίου 2026 σύμφωνα με τον νόμο 4778/2021.
Στις 23 Δεκεμβρίου, περίπου 16.326.198,03 ευρώ θα δοθούν σε 34.460 δικαιούχους για παροχές που περιλαμβάνουν επιδόματα μητρότητας, έξοδα κηδείας, επιδόματα ασθενείας και ατυχημάτων.
Από τις 22 έως τις 24 Δεκεμβρίου, θα πιστωθούν 28.500.000 ευρώ σε 1.350 δικαιούχους για εφάπαξ παροχές που εκκρεμούσαν μετά από έκδοση αποφάσεων.
Τέλος, στις 24 Δεκεμβρίου θα επιστραφούν 3.000.000 ευρώ σε 2.000 δικαιούχους για επιστροφή εισφορών μη μισθωτών.
Αυτές οι πληρωμές αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της συνολικής χρηματικής ροής, καθώς οι συντάξεις και οι σχετικές παροχές αφορούν χιλιάδες δικαιούχους — κυρίως συνταξιούχους — και αποτελούν σημαντικό μέρος του οικονομικού προϋπολογισμού για πολλούς οικογενειακούς προϋπολογισμούς στις γιορτές.
Πληρωμές από τη ΔΥΠΑ
Παράλληλα με τις συντάξεις, η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) πραγματοποιεί πληρωμές που αφορούν κυρίως επιδόματα και προγράμματα απασχόλησης. Ανάμεσα σε αυτές:
10.000.000 ευρώ θα δοθούν σε 16.500 δικαιούχους για επιδοτήσεις ανεργίας και άλλα επιδόματα που έχουν εγκριθεί.
500.000 ευρώ θα καταβληθούν σε 80 μητέρες που δικαιούνται επιδότηση μητρότητας.
15.000.000 ευρώ θα λάβουν 14.000 δικαιούχοι που συμμετέχουν σε επιδοτούμενα προγράμματα απασχόλησης.
30.000 ευρώ θα δοθούν σε 50 φορείς που συμμετέχουν σε προγράμματα κοινωφελούς χαρακτήρα για την κάλυψη εισφορών που αφορούν δεδουλευμένες υποχρεώσεις.
Αυτός ο συνδυασμός πληρωμών από τη ΔΥΠΑ αποδεικνύει τη λειτουργική προσπάθεια της υπηρεσίας να καλύψει τόσο τις ανάγκες των ανέργων όσο και την υποστήριξη όσων συμμετέχουν σε εκπαιδευτικά ή επιδοτούμενα προγράμματα απασχόλησης.
Τι σημαίνουν αυτές οι πληρωμές για τον κόσμο
Ο συνολικός «χάρτης» πληρωμών δείχνει την προσπάθεια του κράτους να διασφαλίσει ότι κύριες παροχές προς συνταξιούχους, ανέργους και άλλες ευάλωτες κοινωνικές ομάδες θα έχουν καταβληθεί πριν από τις εορτές των Χριστουγέννων.
Αυτές οι πληρωμές είναι ιδιαίτερα σημαντικές για πολλούς, καθώς οι χρηματικές αυτές ροές προσφέρουν οικονομική ανακούφιση αυτή την περίοδο που συχνά συνοδεύεται από αυξημένα έξοδα — τόσο για δώρα και γιορτινά τραπέζια όσο και για βασικές ανάγκες διαβίωσης. Παράλληλα, η καταβολή προκαταβολών συντάξεων Ιανουαρίου 2026 δίνει μια πρόσθετη σιγουριά στους συνταξιούχους, οι οποίοι θα λάβουν μέρος της σύνταξής τους νωρίτερα, ενόψει του νέου έτους.
Είναι αξιοσημείωτο ότι η πρόωρη καταβολή των συντάξεων και των παροχών δείχνει και τη σημασία της έγκαιρης δημοσιονομικής σχεδίασης από το υπουργείο, ώστε να εξασφαλίζεται η ομαλή ροή μέσων διαβίωσης για εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους.
Ο «χάρτης» πληρωμών από τον e-ΕΦΚΑ και τη ΔΥΠΑ έως τις 24 Δεκεμβρίου 2025 αποτυπώνει μια μεγάλη καθημερινή κοινωνική δαπάνη που επηρεάζει πάνω από 1,75 εκατομμύρια πολίτες σε όλη τη χώρα, με συνολικό ποσό που ξεπερνά 1,21 δισ. ευρώ. Η στρατηγική αυτή καταβολής αποτελεί σημαντική ενίσχυση για δικαιούχους συντάξεων, επιδομάτων και άλλων παροχών, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί πιέζονται από τις εορταστικές υποχρεώσεις και το τέλος του έτους.
Μια ομοσπονδιακή συμβουλευτική επιτροπή εμβολίων στις ΗΠΑ αποφάσισε να αναβάλει την ψηφοφορία σχετικά με το αν τα νεογέννητα θα πρέπει να συνεχίσουν να λαμβάνουν τη δόση του εμβολίου κατά της ηπατίτιδας Β την ημέρα της γέννησης. Η απόφαση καθυστέρησε επειδή τα μέλη της επιτροπής εξέφρασαν σύγχυση ως προς τη διατύπωση της πρότασης αλλά και ανησυχία για τις επιπτώσεις μιας αλλαγής που θα ανέτρεπε πρακτικές δεκαετιών.
Οι ισχύουσες συστάσεις και η πιθανή ανατροπή τους
Εδώ και δεκαετίες, οι υγειονομικές αρχές των ΗΠΑ συστήνουν όλα τα νεογνά να λαμβάνουν αμέσως μετά τη γέννηση το εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας Β, μια πρακτική που έχει συμβάλει δραστικά στη μείωση των παιδικών κρουσμάτων. Η τρέχουσα συζήτηση, ωστόσο, αφορά την πιθανότητα περιορισμού της δόσης γέννησης μόνο στα βρέφη των οποίων οι μητέρες είναι θετικές στον ιό. Για τα υπόλοιπα μωρά, η απόφαση θα μετατεθεί στους γονείς και στους γιατρούς.
Μέλος της επιτροπής ανέφερε ότι εξετάστηκε αν η δόση γέννησης είναι πραγματικά απαραίτητη όταν η μητέρα βγαίνει αρνητική στο σχετικό τεστ. Αυτή η προσέγγιση αντανακλά τη δυσαρέσκεια που εκφράζουν ορισμένες ομάδες γονέων και ενδιαφερόμενων, οι οποίοι ζητούν μεγαλύτερη ευελιξία.
Το πλαίσιο υπό το νέο ηγετικό σχήμα
Η Συμβουλευτική Επιτροπή για τις Πρακτικές Εμβολιασμού (ACIP) υποβάλλει συστάσεις προς τα CDC, οι οποίες σχεδόν πάντα γίνονται δεκτές. Ωστόσο, η υπηρεσία δεν έχει μόνιμο διευθυντή αυτή τη στιγμή, πράγμα που αφήνει την τελική κρίση στον αναπληρωτή διευθυντή.
Η κατάσταση περιπλέκεται από το γεγονός ότι ο υπουργός Υγείας, Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ — γνωστός για την αντιεμβολιαστική του δράση πριν αναλάβει τα καθήκοντά του — απέλυσε ολόκληρη την προηγούμενη επιτροπή και τη συγκρότησε εκ νέου με μέλη που περιλαμβάνουν αρκετές αντιεμβολιαστικές φωνές. Αυτή η νέα σύνθεση έχει ήδη λάβει αποφάσεις που έχουν προκαλέσει αντιδράσεις από μεγάλες ιατρικές ενώσεις και ειδικούς.
Αμφιλεγόμενες αποφάσεις της νέας επιτροπής
Η επιτροπή έχει προτείνει μέτρα που αποκλίνουν από τα καθιερωμένα επιστημονικά δεδομένα. Μεταξύ αυτών είναι η απομάκρυνση της θιμεροσάλης από τα εμβόλια γρίπης, παρά την έλλειψη στοιχείων για επικινδυνότητά της. Επιπλέον, έχει εισηγηθεί περιορισμούς σε συνδυαστικό εμβόλιο για ανεμοβλογιά, ιλαρά, παρωτίτιδα και ερυθρά, καθώς και την πρωτοφανή απόφαση να μην συστήσει εμβολιασμό για την COVID-19, ακόμη και για ομάδες υψηλού κινδύνου.
Οι αντιδράσεις από ιατρικούς φορείς ήταν έντονες, με αρκετές οργανώσεις να χαρακτηρίζουν τις συστάσεις ως μη βασισμένες σε αξιόπιστα στοιχεία.
Οι επιστημονικές ενστάσεις και η απουσία τεκμηρίωσης βλάβης
Παρότι ορισμένα μέλη της επιτροπής υποστήριξαν ότι οι μελέτες ασφάλειας για τη δόση γέννησης μπορεί να είναι περιορισμένες, άλλα μέλη επισήμαναν ότι δεν υπάρχει αποδεδειγμένη βλάβη από τον εμβολιασμό αμέσως μετά τη γέννηση. Τόνισαν ότι οι ανησυχίες που εκφράζονται βασίζονται περισσότερο σε εικασίες παρά σε πραγματικά δεδομένα.
Η ηπατίτιδα Β είναι σοβαρή λοίμωξη, η οποία για τα βρέφη μπορεί να γίνει χρόνια σε ποσοστό έως 90% όταν μολυνθούν κατά τον τοκετό. Για δεκαετίες, το εμβόλιο της γέννησης θεωρήθηκε καίριο μέτρο πρόληψης. Από το 1991, όταν καθιερώθηκε η σύσταση, ο αριθμός των παιδικών κρουσμάτων μειώθηκε εντυπωσιακά.
Η επιρροή αντιεμβολιαστικών ομάδων
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης παρουσιάστηκαν άτομα με φανερούς δεσμούς με αντιεμβολιαστικά κινήματα, συμπεριλαμβανομένων ερευνητών που έχουν δημοσιεύσει άρθρα σε πλατφόρμες όπως η Children’s Health Defense, καθώς και συγγραφέων εργασιών που έχουν στη συνέχεια ανακληθεί λόγω προβληματικής μεθοδολογίας ή μη δηλωμένων συγκρούσεων συμφερόντων.
Σε αντίθεση με προηγούμενες συνεδριάσεις όπου κυριαρχούσαν οι παρουσιάσεις επιστημόνων του CDC, αυτή η συνάντηση έδωσε πολύ χώρο σε θεωρίες που θεωρούνται ευρέως μη τεκμηριωμένες.
Πολιτικές αντιδράσεις και ανησυχίες
Η στάση της επιτροπής έχει προκαλέσει αντιδράσεις ακόμη και από πολιτικούς. Ο γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι χαρακτήρισε την ACIP «εντελώς απαξιωμένη» και κατηγόρησε τα μέλη της ότι δεν προστατεύουν τα παιδιά.
Οι τρέχουσες οδηγίες και η πιθανή αλλαγή
Σήμερα συστήνεται η χορήγηση της πρώτης δόσης εντός 24 ωρών για όλα τα βρέφη που είναι ιατρικά σταθερά και ζυγίζουν τουλάχιστον 2 κιλά. Η επιτροπή εξετάζει διατύπωση που θα μεταθέτει την έναρξη της σειράς εμβολιασμού στον δεύτερο μήνα ζωής για τις οικογένειες που επιλέγουν να μη χορηγήσουν τη δόση γέννησης.
Η τελική απόφαση αναμένεται να ληφθεί σύντομα και πιθανότατα θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στη δημόσια υγεία, δεδομένης της σοβαρότητας της ηπατίτιδας Β και της ιστορικής αποτελεσματικότητας των εμβολιαστικών προγραμμάτων.
