Έφηβοι: Η επιβράδυνση της σωματικής δραστηριότητας κατά την εφηβεία δεν οφείλεται πιθανότατα στον τρόπο ζωής και το περιβάλλον, αλλά στις ενεργειακές απαιτήσεις που τίθενται στο σώμα καθώς αυτό αναπτύσσεται και ωριμάζει σεξουαλικά, σύμφωνα με μια νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου Anschutz Medical Campus του Κολοράντο. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Πρακτικά της Βασιλικής Εταιρείας Β: Βιολογικές Επιστήμες” εξέτασε τον τρόπο ζωής των σωματικά δραστήριων ανθρώπων Tsimane, ενός ιθαγενικού πληθυσμού τροφοσυλλεκτών-κηπευτικών στην πεδινή Βολιβία, για να διαπιστώσει ομοιότητες και διαφορές με τους εφήβους που ζουν σε μεταβιομηχανικά έθνη. “Θέλαμε να εξετάσουμε τον ρόλο του περιβάλλοντος και τον ρόλο της βιολογίας”, δήλωσε η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Ann E. Caldwell, Ph.D., επίκουρη καθηγήτρια Ιατρικής με ειδίκευση στην ενδοκρινολογία και τον μεταβολισμό στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Κολοράντο. “Αυτές οι αλλαγές συνήθως θεωρείται ότι σχετίζονται με ψυχοκοινωνικές αλλαγές που συμβαίνουν στην εφηβεία στις τεχνολογικά προηγμένες κοινωνίες, αλλά εμείς το εξετάσαμε από εξελικτική άποψη”.

Οι Tsimane είχαν ελάχιστη υπέρταση, στεφανιαία νόσο και έτρωγαν κυρίως ό,τι καλλιεργούσαν ή κυνηγούσαν. Τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητάς τους ήταν πολύ υψηλότερα από εκείνα των μεταβιομηχανικών κοινωνιών. Ωστόσο, σε μεγαλύτερες ηλικίες κάνουν επίσης λιγότερη σωματική δραστηριότητα κατά την εφηβεία, όπως οι συνομηλίκοι τους σε άλλους πολιτισμούς. Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι η σωματική δραστηριότητα μειώνεται με την ηλικία και ότι οι άνδρες είναι πιο δραστήριοι από τις γυναίκες. Οι πιο απότομες ηλικιακές μειώσεις στη σωματική δραστηριότητα εμφανίζονται στην εφηβεία και σε μικρότερες ηλικίες στα κορίτσια σε αρκετές μεταβιομηχανικές χώρες. Η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας είναι ένας από τους μεγαλύτερους προγνωστικούς παράγοντες χρόνιων ασθενειών. Πρόσφατες μελέτες διαπίστωσαν ότι το 28% των ενηλίκων παγκοσμίως είναι ανεπαρκώς δραστήριοι, ενώ το εντυπωσιακό 80% των εφήβων παγκοσμίως εμπίπτει σε αυτή την κατηγορία. Αυτό ορίζεται ως λιγότερο από 150 λεπτά την εβδομάδα τουλάχιστον μέτριας έντασης δραστηριότητα για τους ενήλικες και λιγότερο από 420 λεπτά την εβδομάδα για τα παιδιά και τους εφήβους. “Η εφηβεία είναι ένα στάδιο ζωής που χαρακτηρίζεται από διακριτές ενδοκρινολογικές, ανατομικές και γνωστικές αλλαγές που πιθανώς απαιτούν σημαντικούς ενεργειακούς πόρους, αν και το ενεργειακό κόστος αυτών των ορμονών και των σχετικών φυσιολογικών συνεπειών δεν έχει ποσοτικοποιηθεί πλήρως”, δήλωσε ο Caldwell. Καθώς το σώμα αναπτύσσεται ταχύτατα, απαιτεί τεράστιες ενεργειακές ενισχύσεις για να χτίσει μυς, οστά, νευρικές συνδέσεις και τα στοιχεία της σεξουαλικής ωριμότητας. Τα υψηλά επίπεδα σωματικής δραστηριότητας αυτή την περίοδο και τα χαμηλά επίπεδα τροφής θα καθυστερήσουν τη σεξουαλική ωριμότητα. Ειδικά τα κορίτσια πληρώνουν υψηλότερο τίμημα για τη σωματική δραστηριότητα, καθώς μπορεί να επιβραδύνει τη σεξουαλική ωρίμανση, πράγμα κρίσιμο από εξελικτική άποψη.

Ο Caldwell, ο οποίος πραγματοποίησε επιτόπια εργασία στη Βολιβία για οκτώ μήνες, δήλωσε ότι οι εντυπωσιακές ομοιότητες μεταξύ της εμπειρίας των εφήβων Tsimane και εκείνων στις μεταβιομηχανικές κοινωνίες υποδηλώνουν μια καθολική ανταλλαγή ενέργειας που συμβαίνει κατά τη διάρκεια της εφηβείας και είναι πιθανότατα εγγενής σε όλες τις ανθρώπινες ζωές. Ακόμα κι έτσι, οι Tsimane ήταν συνολικά πιο σωματικά δραστήριοι, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι περιβαλλοντικοί παράγοντες επηρεάζουν έντονα τα απόλυτα επίπεδα δραστηριότητας, και υποδηλώνουν περαιτέρω ότι το να είσαι δραστήριος πριν από την εφηβεία θέτει τις βάσεις για να παραμείνεις πιο δραστήριος μετά. Ο Caldwell δήλωσε ότι η έγκαιρη παρέμβαση θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναχαίτιση της εφηβικής μείωσης της σωματικής δραστηριότητας που παρατηρείται σταθερά λίγο πριν και κατά τη διάρκεια της εφηβείας. Οι παρεμβάσεις θα πρέπει επίσης να είναι συγκεκριμένες ως προς το φύλο, είπε, νωρίτερα για τα κορίτσια, δεδομένου ότι ωριμάζουν σε μικρότερες ηλικίες. “Η εφηβεία έχει αναδειχθεί ως ένα κρίσιμο παράθυρο για την εξέταση αυτού του φαινομένου”, δήλωσε η Caldwell. “Οι παρεμβάσεις για τη δημόσια υγεία μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικές αν στοχεύουν στη σωματική δραστηριότητα νωρίτερα, όταν υπάρχουν λιγότερες ανταγωνιστικές απαιτήσεις για ενέργεια”.

Τα ηχητικά βιβλία έχουν γίνει ένας δημοφιλής και βολικός τρόπος κατανάλωσης λογοτεχνίας και άλλων τύπων περιεχομένου. Προσφέρουν ένα μοναδικό σύνολο πλεονεκτημάτων που απευθύνονται σε ένα ευρύ φάσμα αναγνωστών, καθιστώντας τα μια πολύτιμη προσθήκη στον κόσμο των εκδόσεων.

Εδώ είναι μερικά από τα βασικά πλεονεκτήματα των ηχητικών βιβλίων:

• Προσβασιμότητα: Τα ηχητικά βιβλία κάνουν τη λογοτεχνία προσβάσιμη σε ένα ευρύτερο κοινό, συμπεριλαμβανομένων ατόμων με προβλήματα όρασης ή παθήσεων που κάνουν την παραδοσιακή ανάγνωση δύσκολη. Προωθούν τη συμπερίληψη επιτρέποντας σε περισσότερους ανθρώπους να απολαμβάνουν βιβλία, διασφαλίζοντας ότι όλοι έχουν την ευκαιρία να εξερευνήσουν τον κόσμο της λογοτεχνίας.
• Πολλαπλές εργασίες: Ένα από τα πιο σημαντικά πλεονεκτήματα των ηχητικών βιβλίων είναι η συμβατότητά τους με την πολυδιεργασία. Οι ακροατές μπορούν να συμμετάσχουν σε άλλες δραστηριότητες, όπως μετακίνηση, άσκηση, μαγείρεμα ή καθάρισμα, ενώ βυθίζονται σε ένα βιβλίο. Αυτή η ευελιξία διευκολύνει την ενσωμάτωση της ανάγνωσης σε έναν πολυάσχολο τρόπο ζωής.
• Χρονική απόδοση: Τα ηχητικά βιβλία εξοικονομούν χρόνο δίνοντας τη δυνατότητα στους ανθρώπους να καταναλώνουν βιβλία ενώ κάνουν άλλες εργασίες. Οι μετακινούμενοι, για παράδειγμα, μπορούν να κάνουν παραγωγική χρήση του χρόνου ταξιδιού ακούγοντας βιβλία, κάνοντας την καθημερινή μετακίνηση πιο εμπλουτισμένη και ευχάριστη.
• Βελτιωμένες δεξιότητες προφοράς και γλώσσας: Τα ηχητικά βιβλία ενισχύουν τις γλωσσικές δεξιότητες, την προφορά και το λεξιλόγιο. Η ακρόαση επαγγελματιών αφηγητών ή συγγραφέων που διαβάζουν δυνατά μπορεί να προσφέρει ένα εξαιρετικό μοντέλο για σωστή προφορά και τονισμό. Αυτό είναι ιδιαίτερα επωφελές για τους μαθητές γλωσσών και όσους θέλουν να βελτιώσουν τις επικοινωνιακές τους δεξιότητες.
• Βελτιωμένη κατανόηση: Τα ηχητικά βιβλία συχνά περιλαμβάνουν έμπειρους αφηγητές που ζωντανεύουν το κείμενο με τον τόνο, την κλίση και τα συναισθήματά τους. Αυτό μπορεί να βοηθήσει τους ακροατές να κατανοήσουν καλύτερα και να συνδεθούν με το υλικό, βελτιώνοντας την κατανόηση και τη διατήρηση του περιεχομένου.
• Αυξημένη συχνότητα ανάγνωσης: Τα ηχητικά βιβλία μπορούν να εμπνεύσουν τους ανθρώπους να διαβάζουν πιο συχνά. Προσφέρουν μια ελκυστική εναλλακτική στην παραδοσιακή ανάγνωση, παρακινώντας άτομα που διαφορετικά θα μπορούσαν να μην ασχοληθούν με βιβλία για να εξερευνήσουν νέους τίτλους και είδη.
• Προσβασιμότητα σε πολλαπλές εργασίες: Τα ηχητικά βιβλία επιτρέπουν στους αναγνώστες να κάνουν πολλαπλές εργασίες. Μπορείτε να ακούσετε ένα βιβλίο ενώ μετακινείστε, γυμνάζεστε, κάνετε δουλειές του σπιτιού ή ακόμα και κατά τη διάρκεια του ύπνου. Αυτό σας επιτρέπει να αξιοποιήσετε στο έπακρο τον χρόνο σας και να εντάξετε το διάβασμα στην καθημερινότητά σας.
• Ποικιλία ειδών και αφηγητών: Ο κόσμος των ηχητικών βιβλίων προσφέρει μια ποικιλία ειδών και αφηγητών. Είτε προτιμάτε μυθοπλασία, μη μυθοπλασία, αυτοβοήθεια ή φαντασία, μπορείτε να βρείτε ένα ηχητικό βιβλίο που ταιριάζει στα γούστα σας. Διαφορετικοί αφηγητές φέρνουν τις μοναδικές φωνές και τις ερμηνείες τους στο κείμενο, προσθέτοντας βάθος και ποικιλία στην αναγνωστική εμπειρία.
• Βελτιωμένες δεξιότητες προφοράς και γλώσσας: Η ακρόαση ηχητικών βιβλίων μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση των γλωσσικών δεξιοτήτων, της προφοράς και του λεξιλογίου. Η ακρόαση λέξεων που προφέρονται σωστά από έμπειρους αφηγητές μπορεί να χρησιμεύσει ως εξαιρετικό πρότυπο για τους μαθητές γλωσσών και τα άτομα που επιδιώκουν να βελτιώσουν τις επικοινωνιακές τους ικανότητες.
• Βελτιωμένη κατανόηση: Τα ηχητικά βιβλία με καλή αφήγηση ενισχύουν την κατανόηση μεταφέροντας τα συναισθήματα και τις αποχρώσεις του κειμένου. Ο τονισμός και η απόδοση του αφηγητή μπορεί να κάνει τις σύνθετες αφηγήσεις πιο κατανοητές και πιο ελκυστικές.
• Οικογενειακή και ομαδική δέσμευση: Τα ηχητικά βιβλία είναι κατάλληλα για οικογενειακή και ομαδική ακρόαση. Προσφέρουν έναν ευχάριστο τρόπο στους γονείς να διαβάζουν στα παιδιά τους, ενθαρρύνοντας το δέσιμο και εισάγοντας τα παιδιά στον κόσμο της αφήγησης.
• Μειωμένη καταπόνηση των ματιών: Τα ηχητικά βιβλία εξαλείφουν την ανάγκη για εκτεταμένες περιόδους ανάγνωσης, μειώνοντας την καταπόνηση των ματιών, ιδιαίτερα για όσους περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας τους διαβάζοντας κείμενο στις οθόνες.

Συνοπτικά, τα ηχητικά βιβλία παρέχουν έναν ευέλικτο και συναρπαστικό τρόπο κατανάλωσης λογοτεχνίας και άλλων τύπων περιεχομένου, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα αναγνωστών. Η προσβασιμότητα, η ευκολία και η ικανότητά τους να βελτιώνουν τις γλωσσικές δεξιότητες τα καθιστούν μια πολύτιμη προσθήκη στον κόσμο της ανάγνωσης, προσφέροντας μια εναλλακτική και συμπληρωματική εμπειρία στα παραδοσιακά βιβλία. Είτε είστε μανιώδης αναγνώστης είτε κάποιος που θέλει να διαβάσει περισσότερα, τα ηχητικά βιβλία προσφέρουν μια βολική και ευχάριστη λύση για να εντάξετε το διάβασμα στην πολυάσχολη ζωή σας.

Η επικοινωνία με άτομα που έχουν στοματικά προβλήματα, όπως προβλήματα ομιλίας, οδοντικά προβλήματα ή άλλες προκλήσεις που σχετίζονται με το στόμα ή τις φωνητικές τους χορδές, απαιτεί υπομονή, ενσυναίσθηση και κατανόηση. Η αποτελεσματική επικοινωνία είναι απαραίτητη για να διασφαλιστεί ότι αυτά τα άτομα αισθάνονται ότι ακούγονται και σέβονται. Ακολουθούν μερικές συμβουλές για το πώς να επικοινωνείτε με άτομα που έχουν στοματικά προβλήματα:

Στοματικά προβλήματα

• Να είστε υπομονετικοί: Η υπομονή είναι το κλειδί όταν επικοινωνείτε με άτομα που έχουν στοματικά προβλήματα. Μπορεί να χρειαστούν επιπλέον χρόνο για να αρθρώσουν τα λόγια τους ή να εκφραστούν. Δώστε τους τον χρόνο που χρειάζονται για να επικοινωνήσουν χωρίς να βιάζεστε ή να διακόπτετε.
• Διατηρήστε την επαφή με τα μάτια: Η οπτική επαφή είναι μια ισχυρή μη λεκτική μορφή επικοινωνίας. Δείχνει ότι ακούτε ενεργά και συμμετέχετε στη συζήτηση. Ακόμα κι αν το άτομο δυσκολεύεται να μιλήσει, η οπτική επαφή μεταδίδει την προσοχή σας.
• Ενεργητική ακρόαση: Δώστε μεγάλη προσοχή σε αυτά που λέει το άτομο. Ακούστε όχι μόνο τα λόγια τους αλλά και τον τόνο, τις εκφράσεις του προσώπου και τη γλώσσα του σώματός τους. Αυτό μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε καλύτερα το μήνυμά τους.
• Ζητήστε διευκρινίσεις: Εάν δεν είστε σίγουροι για κάτι που έχει πει το άτομο, μη διστάσετε να ζητήσετε διευκρινίσεις. Θα εκτιμήσουν την προσπάθειά σας να τους κατανοήσετε καλύτερα. Για παράδειγμα, μπορείτε να πείτε, “Δεν το κατάλαβα καλά. Θα μπορούσατε να το επαναλάβετε;”
• Χρησιμοποιήστε ερωτήσεις ανοιχτού τύπου: Ενθαρρύνετε το άτομο να μοιραστεί τις σκέψεις και τα συναισθήματά του χρησιμοποιώντας ερωτήσεις ανοιχτού τύπου. Αυτές οι ερωτήσεις προκαλούν πιο εκτενείς απαντήσεις και τους επιτρέπουν να εκφραστούν πιο ελεύθερα.
• Σεβαστείτε τον προσωπικό χώρο: Προσέξτε τον προσωπικό χώρο και το επίπεδο άνεσης του ατόμου. Μερικοί άνθρωποι με στοματικά προβλήματα μπορεί να αισθάνονται αυτοσυνείδητοι για την κατάστασή τους, επομένως είναι απαραίτητο να σεβαστούν τα όριά τους.
• Αποφύγετε να τελειώσετε τις προτάσεις τους: Αντισταθείτε στην παρόρμηση να ολοκληρώσετε τις προτάσεις του ατόμου για αυτούς. Ενώ μπορεί να πιστεύετε ότι βοηθάτε, μπορεί να είναι απογοητευτικό και να τους κάνει να νιώθουν ότι η φωνή τους δεν εκτιμάται.
• Χρησιμοποιήστε μη λεκτικές ενδείξεις: Χρησιμοποιήστε μη λεκτικές ενδείξεις, όπως νεύμα, χαμόγελο και άλλες χειρονομίες, για να εκφράσετε την κατανόηση και την υποστήριξή σας. Αυτά τα συνθήματα μπορούν να μεταδώσουν ενσυναίσθηση και να ενθαρρύνουν το άτομο να συνεχίσει να μιλάει.
• Μιλήστε καθαρά και αργά: Όταν απαντάτε ή κάνετε ερωτήσεις, μιλάτε καθαρά και με μέτριο ρυθμό. Αυτό μπορεί να διευκολύνει το άτομο να παρακολουθήσει τη συνομιλία και να ανταποκριθεί κατάλληλα.
• Αποφύγετε τα συντριπτικά περιβάλλοντα: Σε θορυβώδη ή πολυσύχναστα περιβάλλοντα, μπορεί να είναι δύσκολο για άτομα με στοματικά προβλήματα να επικοινωνούν αποτελεσματικά. Όποτε είναι δυνατόν, επιλέξτε ένα ήσυχο και ήρεμο περιβάλλον για συνομιλίες.
• Μάθετε για τις προτιμήσεις επικοινωνίας τους: Διαφορετικά άτομα μπορεί να έχουν διαφορετικές προτιμήσεις για την επικοινωνία. Κάποιοι μπορεί να προτιμούν τη γραπτή επικοινωνία, ενώ άλλοι μπορεί να χρησιμοποιούν βοηθήματα επικοινωνίας ή συσκευές. Ρωτήστε το άτομο για τη μέθοδο επικοινωνίας που προτιμά και προσαρμόστε ανάλογα.

• Προσφέρετε υποστήριξη: Ενημερώστε το άτομο ότι είστε εκεί για να το υποστηρίξετε και να το βοηθήσετε με όποιον τρόπο μπορείτε. Η κατανόησή σας και η ενσυναίσθησή σας μπορούν να βοηθήσουν πολύ στο να τους κάνει να αισθάνονται άνετα και να τους εκτιμούν.
• Εκπαιδεύστε τον εαυτό σας: Εάν έχετε μια συνεχή σχέση με κάποιον που έχει στοματικά προβλήματα, σκεφτείτε να μάθετε περισσότερα για τη συγκεκριμένη κατάστασή του. Η κατανόηση των προκλήσεων και των αναγκών τους μπορεί να σας βοηθήσει να επικοινωνήσετε πιο αποτελεσματικά.

Συνοπτικά, η αποτελεσματική επικοινωνία με άτομα που έχουν στοματικά προβλήματα περιστρέφεται γύρω από την υπομονή, την ενσυναίσθηση και την αλληλεπίδραση με σεβασμό. Η προθυμία σας να ακούσετε, να προσαρμοστείτε και να ικανοποιήσετε τις ανάγκες τους μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα των αλληλεπιδράσεών σας και να τους βοηθήσει να αισθάνονται ότι τους εκτιμούν και τους ακούνε.

Σήμερα Παρασκευή 3 Νοεμβρίου η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη του Αγίου Γεωργίου του Νέου Ιερομάρτυρος Νεαπολίτου και της Ανακομιδής των Ιερών Λειψάνων του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου του Τροπαιοφόρου. Σύμφωνα με το Εορτολόγιο, γιορτάζουν οι Άγιοι Ακεψιμάς, Ιωσήφ και Αειθαλάς οι Μάρτυρες. Η Ανακομιδή των Ιερών Λειψάνων του Αγίου Γεωργίου του Μεγαλομάρτυρα και Τροπαιοφόρου και Ανάμνηση εγκαινίων του Ιερού Ναού του στη Λύδδα της Ιόππης. Ο Άγιος Γεώργιος ο νέος Ιερομάρτυρας και Νεαπολίτης.

Εορτολόγιο 3 Νοεμβρίου

Ο Άγιος Ακεψιμάς ήταν επίσκοπος, ο Ιωσήφ πρεσβύτερος και ο Αειθαλάς διάκονος. Και οι τρεις μαρτύρησαν για το Χριστό, όταν βασιλιάς της Περσίας ήταν ο Σαπώρ ο Β’ (περί το 330 μ.Χ.). Ο Ακεψιμάς άφησε την τελευταία του πνοή, αφού χτυπήθηκε σκληρά με ακανθωτά ραβδιά από ροδιά. Ο Ιωσήφ – αφού διέσχισαν τις σάρκες του – υπέστη μαρτυρικό θάνατο δια λιθοβολισμού. Ο Αειθαλάς μαστιγώθηκε σκληρά και έπειτα τον κρέμασαν με το κεφάλι προς τα κάτω, μέχρι πού παρέδωσε και αυτός τη μακάρια ψυχή του.

“Μεταβολική ελαστικότητα”: Επιστήμονες από την Ιατρική Σχολή Duke-NUS, σε συνεργασία με ομολόγους τους από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια, ανέπτυξαν ένα νέο πλαίσιο για τη μέτρηση της μεταβολικής υγείας. Η έννοια της “μεταβολικής ελαστικότητας” διαμορφώνει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το πώς το σώμα αντιδρά στις αλλαγές στη διαθεσιμότητα της τροφής και πόσο αποτελεσματικά η τροφή μετατρέπεται σε ενέργεια. Τα ευρήματά τους, που δημοσιεύονται στο Cell Metabolism, παρέχουν νέες προοπτικές για την ανάπτυξη νέων τρόπων ελέγχου της μεταβολικής υγείας. Ενώ έχει καθιερωθεί ότι ο μεταβολισμός μας επιβραδύνεται με την ηλικία, οι τρέχουσες μετρήσεις για την αξιολόγηση της επιδείνωσης συνήθως καταγράφουν μια μόνο κατάσταση και δεν αντικατοπτρίζουν τις αλλαγές που συμβαίνουν στη διαδικασία της πέψης. Ενδεικτικά, όταν ένα άτομο μένει χωρίς τροφή, ο μεταβολισμός του επιβραδύνεται. Όταν συνεχίζει να τρώει, ο μεταβολικός του ρυθμός αυξάνεται. Το σώμα πρέπει να προσαρμόζει συνεχώς τον μεταβολισμό του ανάλογα – από την κατάσταση ηρεμίας, στην ενεργοποίηση και στη συνέχεια στην αρχική του κατάσταση.

Για να λάβουν υπόψη αυτές τις μεταβάσεις, οι επιστήμονες του Duke-NUS και οι συνεργάτες τους από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια παρακολούθησαν τις αλλαγές σε βασικά μεταβολικά όργανα σε έναν κύκλο ανάπαυσης, νηστείας και επανασίτισης. Διαπίστωσαν ότι όσο πιο γρήγορα μπορεί το σώμα να μειώσει και στη συνέχεια να αποκαταστήσει τις μεταβολικές του παραμέτρους, όπως τα επίπεδα γλυκόζης, ινσουλίνης (μια ορμόνη που βοηθά το σώμα να μετατρέψει την τροφή σε ενέργεια) και λιπών, τόσο καλύτερη είναι η μεταβολική του ελαστικότητα. Αυτό με τη σειρά του, ρίχνει φως στη συνολική υγεία του μεταβολισμού ενός ατόμου. “Η μελέτη μας εισάγει τη μεταβολική ελαστικότητα ως ένα αποτελεσματικό μέσο αξιολόγησης και ελέγχου της μεταβολικής υγείας. Προβλέπουμε ότι αυτή η έννοια της ελαστικότητας θα επεκταθεί σε καταστάσεις πέραν της γήρανσης και της παχυσαρκίας, όπως ο διαβήτης, η άσκηση, ο καρκίνος και πολλές άλλες. Αναμένουμε ότι όλες αυτές οι καταστάσεις μπορούν να επαναδιατυπωθούν ως δυναμικές και ελαστικές διαδικασίες και όχι αποκλειστικά ως στιγμιότυπα μεμονωμένων μεταβολικών καταστάσεων ή μεταβάσεων”, δήλωσε ο πρώτος συγγραφέας Zhou Qiuzhong, ανώτερος ερευνητής του Προγράμματος Καρδιαγγειακών και Μεταβολικών Διαταραχών στο Duke-NUS. Εμβαθύνοντας περισσότερο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η μεταβολική ελαστικότητα καθορίζεται από το πόσο εύκολα ενεργοποιούνται και απενεργοποιούνται τα γονίδια που ελέγχουν τον μεταβολισμό. Περιγράφοντας αυτό ως γονιδιακή ελαστικότητα, διαπίστωσαν ότι υπάρχει κυρίως σε κύτταρα που έχουν μεταβολικές λειτουργίες σε διάφορα όργανα. Για παράδειγμα, στον λιπώδη ιστό, τα πιο ελαστικά γονίδια εκφράζονται στα κύτταρα που αποθηκεύουν ενέργεια ως λίπος. Στη συνέχεια οι επιστήμονες δοκίμασαν την ιδέα για να διερευνήσουν τον αντίκτυπο της γήρανσης και της παχυσαρκίας στη μεταβολική υγεία. Ανακάλυψαν ότι τόσο η ηλικία όσο και η παχυσαρκία αμβλύνουν τη μεταβολική ελαστικότητα, αποδυναμώνοντας το δυναμισμό πολλών μεταβολικών παραμέτρων, συμπεριλαμβανομένων των λιπώδους και άπαχου ιστού, καθώς και της γλυκόζης στο αίμα. Οι δίαιτες επηρεάζουν επίσης τη μεταβολική ελαστικότητα. Σε προκλινικές δοκιμές, ένα καθεστώς διαλείπουσας νηστείας έξι εβδομάδων βελτίωσε τη μεταβολική ελαστικότητα, ενώ σε μια δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά που προκάλεσε παχυσαρκία παρατηρήθηκε μείωση της μεταβολικής ελαστικότητας. Οι αλλαγές αντιστράφηκαν μετά την επιστροφή σε μια κανονική δίαιτα στις νεότερες ομάδες. Αξίζει να σημειωθεί ότι, σε ομάδες μεγαλύτερης ηλικίας, αυτή η αντιστροφή δεν παρατηρήθηκε/μειώθηκε πολύ, υπογραμμίζοντας και πάλι πώς η ηλικία εξασθενεί τη μεταβολική ελαστικότητα. “Η μεταβολική ελαστικότητα μπορεί να παρομοιαστεί με ένα ελατήριο. Όταν είναι καινούργιο, μπορεί να τεντωθεί και να επανέλθει εύκολα στο αρχικό του σχήμα.

Όμως με την ηλικία και την παχυσαρκία, επιδεινώνεται – χάνει την ελαστικότητά της και τεντώνεται υπερβολικά. Ως εργαλείο διαλογής, μπορεί να μας βοηθήσει να αναδείξουμε τα προειδοποιητικά σημάδια μιας τέτοιας μείωσης του μεταβολισμού μας, ώστε να μπορούμε να λάβουμε μέτρα για να κάνουμε αλλαγές στον τρόπο ζωής μας για καλύτερη υγεία”, δήλωσε ο αντίστοιχος συγγραφέας, αναπληρωτής καθηγητής Sun Lei από το Πρόγραμμα Καρδιαγγειακών και Μεταβολικών Διαταραχών στο Duke-NUS. “Η γήρανση και η παχυσαρκία είναι από τα πιο κρίσιμα ζητήματα υγείας που αντιμετωπίζουν σήμερα οι άνθρωποι παγκοσμίως. Τα ευρήματα αυτά αποκαλύπτουν μια νέα πτυχή του τρόπου με τον οποίο επιδεινώνεται ο μεταβολισμός σε αυτές τις καταστάσεις. Τέτοιες γνώσεις μπορούν να μας βοηθήσουν να αναπτύξουμε νέες στρατηγικές για την καταπολέμηση αυτών των διαδεδομένων προκλήσεων για την υγεία, την πρόληψη ή την καθυστέρηση της μεταβολικής δυσλειτουργίας και ενδεχομένως την παράταση της διάρκειας ζωής”, δήλωσε ο καθηγητής Patrick Tan, ανώτερος αντιπρύτανης για την έρευνα στο Duke-NUS. Η ομάδα ελπίζει να διεξάγει περισσότερες μελέτες σχετικά με το πώς συγκεκριμένα γονίδια και μονοπάτια μπορούν να προκαλέσουν μείωση της μεταβολικής ελαστικότητας κατά τη γήρανση και την παχυσαρκία. Στη συνέχεια θα σχεδιάσουν στρατηγικές για την ενίσχυση της ελαστικότητας, ανακόπτοντας ενδεχομένως τη συνολική μεταβολική μείωση για τη βελτίωση της υγείας και της ευημερίας

Ψυχική Υγεία: Οι περισσότεροι άνθρωποι που έχουν περάσει μια νυχτερινή νύχτα είναι πολύ εξοικειωμένοι με το αίσθημα του “κουρασμένου και καλωδιωμένου”. Παρόλο που το σώμα είναι σωματικά εξαντλημένο, ο εγκέφαλος αισθάνεται χαρούμενος, χαλαρός και σχεδόν ζαλισμένος. Τώρα, οι νευροβιολόγοι του Πανεπιστημίου Northwestern είναι οι πρώτοι που αποκάλυψαν τι προκαλεί αυτό το φαινόμενο της μέθης. Σε μια νέα μελέτη, οι ερευνητές προκάλεσαν ήπια, οξεία στέρηση ύπνου σε ποντίκια και στη συνέχεια εξέτασαν τις συμπεριφορές και την εγκεφαλική τους δραστηριότητα. Όχι μόνο αυξήθηκε η απελευθέρωση ντοπαμίνης κατά τη διάρκεια της οξείας περιόδου απώλειας ύπνου, αλλά ενισχύθηκε και η συναπτική πλαστικότητα – κυριολεκτικά επανασυνδέοντας τον εγκέφαλο ώστε να διατηρήσει τη ζωηρή διάθεση για τις επόμενες ημέρες. Αυτά τα νέα ευρήματα θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους ερευνητές να κατανοήσουν καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο οι καταστάσεις της διάθεσης μεταβαίνουν με φυσικό τρόπο. Θα μπορούσαν επίσης να οδηγήσουν σε μια πληρέστερη κατανόηση του τρόπου δράσης των αντικαταθλιπτικών ταχείας δράσης (όπως η κεταμίνη) και να βοηθήσουν τους ερευνητές να εντοπίσουν άγνωστους μέχρι σήμερα στόχους για νέα αντικαταθλιπτικά φάρμακα.

Η έρευνα δημοσιεύθηκε online την Πέμπτη (2 Νοεμβρίου) στο περιοδικό NeuronΗ μελέτη έχει τίτλο “Μονοπάτια ντοπαμίνης που μεσολαβούν στις μεταβάσεις συναισθηματικής κατάστασης μετά από απώλεια ύπνου”. Ο μεταδιδακτορικός συνεργάτης του Northwestern, Mingzheng Wu, είναι ο πρώτος συγγραφέας της δημοσίευσης και η καθηγήτρια Yevgenia Kozorovitskiy είναι η αντίστοιχη συγγραφέας. “Η χρόνια απώλεια ύπνου είναι καλά μελετημένη και οι ομοιόμορφα επιζήμιες επιπτώσεις της είναι ευρέως τεκμηριωμένες”, δήλωσε η Kozorovitskiy. “Αλλά η σύντομη απώλεια ύπνου -όπως η αντίστοιχη ενός φοιτητή που κάνει ξενύχτι πριν από ένα διαγώνισμα- είναι λιγότερο κατανοητή. Διαπιστώσαμε ότι η απώλεια ύπνου προκαλεί μια ισχυρή αντικαταθλιπτική δράση και επανασυνδέει τον εγκέφαλο. Αυτό είναι μια σημαντική υπενθύμιση του πώς οι περιστασιακές μας δραστηριότητες, όπως μια άγρυπνη νύχτα, μπορούν να αλλάξουν ριζικά τον εγκέφαλο μέσα σε λίγες μόνο ώρες”. Ειδικός στη νευροπλαστικότητα, η Kozorovitskiy είναι αναπληρωτής καθηγητής νευροβιολογίας και καθηγητής Irving M. Klotz στο Κολέγιο Τεχνών και Επιστημών Weinberg του Northwestern.

Σημάδια απώλειας ύπνου

Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και καιρό ότι οι οξείες διαταραχές του ύπνου συνδέονται με μεταβαλλόμενες ψυχικές καταστάσεις και συμπεριφορές. Οι μεταβολές του ύπνου και των κιρκάδιων ρυθμών σε ασθενείς, για παράδειγμα, μπορούν να πυροδοτήσουν μανία ή περιστασιακά να αντιστρέψουν καταθλιπτικά επεισόδια. “Είναι ενδιαφέρον ότι οι αλλαγές στην κατάσταση της διάθεσης μετά από οξεία απώλεια ύπνου μοιάζουν τόσο αληθινές, ακόμη και σε υγιή άτομα, όπως έχω βιώσει εγώ και πολλοί άλλοι”, δήλωσε ο Wu. “Αλλά οι ακριβείς μηχανισμοί στον εγκέφαλο που οδηγούν σε αυτά τα αποτελέσματα έχουν παραμείνει ελάχιστα κατανοητοί”. Για να διερευνήσουν αυτούς τους μηχανισμούς, η Kozorovitskiy και η ομάδα της ανέπτυξαν ένα νέο πείραμα για να προκαλέσουν οξεία απώλεια ύπνου σε ποντίκια που δεν είχαν γενετικές προδιαθέσεις που σχετίζονται με τις ανθρώπινες διαταραχές της διάθεσης. Η πειραματική διάταξη έπρεπε να είναι αρκετά ήπια ώστε να μην προκαλεί ουσιαστικό στρες στα ζώα, αλλά αρκετά άβολη ώστε να εμποδίζει τα ζώα να αποκοιμηθούν. Μετά από μια νύχτα χωρίς ύπνο, η συμπεριφορά των ζώων μεταβλήθηκε και έγινε πιο επιθετική, υπερκινητική και υπερσεξουαλική, σε σύγκριση με τα ζώα ελέγχου που είχαν βιώσει έναν τυπικό νυχτερινό ύπνο. Χρησιμοποιώντας οπτικά και γενετικά κωδικοποιημένα εργαλεία, οι ερευνητές μέτρησαν τη δραστηριότητα των νευρώνων ντοπαμίνης, οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για την ανταπόκριση ανταμοιβής του εγκεφάλου. Και διαπίστωσαν ότι η δραστηριότητα ήταν υψηλότερη στα ζώα κατά τη διάρκεια της σύντομης περιόδου απώλειας ύπνου. “Ήμασταν περίεργοι ποιες συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου ήταν υπεύθυνες για τις αλλαγές στη συμπεριφορά”, δήλωσε η Kozorovitskiy. “Θέλαμε να μάθουμε αν επρόκειτο για ένα μεγάλο, μεταδιδόμενο σήμα που επηρέαζε ολόκληρο τον εγκέφαλο ή αν ήταν κάτι πιο εξειδικευμένο”.

Εξειδικευμένο σήμα

Η Kozorovitskiy και η ομάδα της εξέτασαν τέσσερις περιοχές του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνες για την απελευθέρωση της ντοπαμίνης: τον προμετωπιαίο φλοιό, τον πυρήνα του πυρήνα, τον υποθάλαμο και το ραχιαίο ραβδωτό σώμα. Αφού παρακολούθησαν αυτές τις περιοχές για την απελευθέρωση ντοπαμίνης μετά από οξεία απώλεια ύπνου, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι τρεις από τις τέσσερις περιοχές (ο προμετωπιαίος φλοιός, ο πυρήνας του accumbens και ο υποθάλαμος) εμπλέκονται. Όμως, η ομάδα ήθελε να περιορίσει ακόμη περισσότερο τα αποτελέσματα, γι’ αυτό και σίγησε συστηματικά τις αντιδράσεις ντοπαμίνης. Το αντικαταθλιπτικό αποτέλεσμα εξαφανίστηκε μόνο όταν οι ερευνητές αποσιώπησαν την αντίδραση της ντοπαμίνης στον μέσο προμετωπιαίο φλοιό. Αντίθετα, ο πυρήνας του accumbens και ο υποθάλαμος φάνηκε να εμπλέκονται περισσότερο στις συμπεριφορές υπερκινητικότητας, αλλά συνδέονταν λιγότερο με το αντικαταθλιπτικό αποτέλεσμα. “Το αντικαταθλιπτικό αποτέλεσμα παρέμεινε εκτός από την περίπτωση που αποσιωπήσαμε τις εισροές ντοπαμίνης στον προμετωπιαίο φλοιό”, δήλωσε η Kozorovitskiy. “Αυτό σημαίνει ότι ο προμετωπιαίος φλοιός είναι μια κλινικά σημαντική περιοχή κατά την αναζήτηση θεραπευτικών στόχων. Αλλά ενισχύει, επίσης, την ιδέα που έχει δημιουργηθεί στον τομέα πρόσφατα: Οι νευρώνες της ντοπαμίνης παίζουν πολύ σημαντικούς αλλά πολύ διαφορετικούς ρόλους στον εγκέφαλο. Δεν είναι απλώς αυτός ο μονολιθικός πληθυσμός που απλώς προβλέπει τις ανταμοιβές”.

Αυξημένη νευροπλαστικότητα

Ενώ οι περισσότερες συμπεριφορές (όπως η υπερκινητικότητα και η αυξημένη σεξουαλικότητα) εξαφανίστηκαν μέσα σε λίγες ώρες μετά την οξεία  ύπνου, η αντικαταθλιπτική επίδραση παρέμεινε για λίγες ημέρες. Αυτό υπέδειξε ότι η συναπτική πλαστικότητα στον προμετωπιαίο φλοιό μπορεί να ενισχυθεί. Όταν η Kozorovitskiy και η ομάδα της εξέτασαν μεμονωμένους νευρώνες, ανακάλυψαν ακριβώς αυτό. Οι νευρώνες στον προμετωπιαίο φλοιό σχημάτισαν μικροσκοπικές προεξοχές που ονομάζονται δενδριτικές ακίδες, ιδιαίτερα πλαστικά χαρακτηριστικά που αλλάζουν σε απόκριση στην εγκεφαλική δραστηριότητα. Όταν οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα γενετικά κωδικοποιημένο εργαλείο για να αποσυναρμολογήσουν τις συνάψεις, αντιστράφηκε το αντικαταθλιπτικό αποτέλεσμα.

Εξέλιξη για την αποφυγή θηρευτών;

Ενώ οι ερευνητές δεν κατανοούν πλήρως γιατί η απώλεια ύπνου προκαλεί αυτό το αποτέλεσμα στον εγκέφαλο, η Kozorovitskiy υποψιάζεται ότι παίζει ρόλο η εξέλιξη. “Είναι σαφές ότι η οξεία στέρηση ύπνου ενεργοποιεί κατά κάποιον τρόπο έναν οργανισμό”, δήλωσε η Kozorovitskiy. “Μπορείτε να φανταστείτε ορισμένες καταστάσεις όπου υπάρχει ένας θηρευτής ή κάποιο είδος κινδύνου, όπου χρειάζεστε έναν συνδυασμό σχετικά υψηλής λειτουργίας με την ικανότητα να καθυστερείτε τον ύπνο. Νομίζω ότι αυτό θα μπορούσε να είναι κάτι που βλέπουμε εδώ. Εάν χάνετε τον ύπνο σας συστηματικά, τότε εγκαθίστανται διαφορετικές χρόνιες επιπτώσεις που θα είναι ομοιόμορφα επιζήμιες. Αλλά με παροδικό τρόπο, μπορείτε να φανταστείτε καταστάσεις όπου είναι ωφέλιμο να είστε σε έντονη εγρήγορση για ένα χρονικό διάστημα”. Η Kozorovitskiy προειδοποιεί επίσης τους ανθρώπους να μην αρχίσουν να ξενυχτούν για να φτιάξουν μια μελαγχολική διάθεση. “Η αντικαταθλιπτική επίδραση είναι παροδική και γνωρίζουμε τη σημασία του καλού ύπνου”, δήλωσε. “Θα έλεγα ότι είναι προτιμότερο να πάτε στο γυμναστήριο ή να κάνετε έναν ωραίο περίπατο. Αυτή η νέα γνώση είναι πιο σημαντική όταν πρόκειται να ταιριάξουμε ένα άτομο με το σωστό αντικαταθλιπτικό”.