Η πρόταση-βόμβα του Γουές Στρίτινγκ αναταράζει τη βρετανική πολιτική σκηνή

Έντονες πολιτικές αντιδράσεις προκαλεί στη Βρετανία η νέα οικονομική πρόταση του πρώην υπουργού Υγείας, Γουές Στρίτινγκ, ο οποίος ζητά την εφαρμογή ενός «φόρου πλούτου που να λειτουργεί». Ο Βρετανός πολιτικός προτείνει ριζικές αλλαγές στη φορολογία κεφαλαιακών κερδών, υποστηρίζοντας ότι το σημερινό σύστημα ευνοεί τους εύπορους επενδυτές και τιμωρεί τους εργαζόμενους. Η παρέμβασή του έρχεται σε μια περίοδο μεγάλης πολιτικής πίεσης για το Εργατικό Κόμμα, μετά τις απογοητευτικές εκλογικές επιδόσεις και τις εσωτερικές αμφισβητήσεις απέναντι στον Κιρ Στάρμερ. Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, η πρόταση Στρίτινγκ θεωρείται και ένα σαφές μήνυμα ενόψει πιθανής διεκδίκησης της ηγεσίας των Εργατικών.

Τι προτείνει ο Στρίτινγκ

Ο πρώην υπουργός ζητά ουσιαστικά την εξίσωση του φόρου κεφαλαιακών κερδών (Capital Gains Tax – CGT) με τον φόρο εισοδήματος. Σήμερα στη Βρετανία, τα κέρδη από πώληση περιουσιακών στοιχείων – όπως ακίνητα ή επενδύσεις – φορολογούνται με χαμηλότερους συντελεστές σε σχέση με τους μισθούς.

Ο Στρίτινγκ θεωρεί ότι αυτό δημιουργεί μια άδικη κατάσταση.

Οι βασικές προτάσεις του περιλαμβάνουν:

• Εξίσωση του CGT με τις φορολογικές κλίμακες εισοδήματος
• Φορολογικούς συντελεστές 20%, 40% και 45%
• Κλείσιμο «παραθύρων» φοροαποφυγής
• Αυστηρότερο έλεγχο μετατροπής εισοδήματος σε επενδυτικά κέρδη
• Χαμηλότερους φόρους για «γνήσιους επιχειρηματίες» που επενδύουν και δημιουργούν θέσεις εργασίας

Σύμφωνα με τον ίδιο, το νέο σύστημα θα μπορούσε να αποφέρει περίπου 12 δισεκατομμύρια λίρες ετησίως στα δημόσια ταμεία.

Γιατί θεωρεί άδικο το σημερινό σύστημα

Ο Στρίτινγκ υποστηρίζει ότι οι εργαζόμενοι φορολογούνται πιο βαριά από όσους κερδίζουν χρήματα μέσω επενδύσεων ή πωλήσεων περιουσιακών στοιχείων.

Όπως δήλωσε στο BBC, το ισχύον μοντέλο «τιμωρεί την εργασία» και ενισχύει τις κοινωνικές ανισότητες. Υποστηρίζει ότι ένας εργαζόμενος που αμείβεται με μισθό συχνά πληρώνει μεγαλύτερο ποσοστό φόρου από κάποιον που αποκτά μεγάλα κέρδη από επενδύσεις.

Σήμερα στη Βρετανία:

• Υπάρχει αφορολόγητο όριο 3.000 λιρών για κεφαλαιακά κέρδη
• Οι υψηλόμισθοι πληρώνουν σήμερα περίπου 24% CGT
• Οι φόροι εισοδήματος φτάνουν έως και 45%

Η πρόταση προβλέπει ότι τα κέρδη από επενδύσεις θα προστίθενται στο συνολικό εισόδημα ώστε να υπολογίζεται η αντίστοιχη φορολογική κλίμακα.

Οι ειδικοί διχάζονται

Οι οικονομικοί αναλυτές αναγνωρίζουν ότι το σύστημα φορολόγησης κεφαλαιακών κερδών χρειάζεται αλλαγές, όμως αρκετοί προειδοποιούν ότι η εφαρμογή της πρότασης δεν θα είναι εύκολη.

Η διευθύντρια του Institute for Fiscal Studies, Χέλεν Μίλερ, δήλωσε ότι το CGT «χρειάζεται απεγνωσμένα μεταρρύθμιση», αλλά προειδοποίησε πως «η λεπτομέρεια θα κρίνει τα πάντα».

Οι βασικές ανησυχίες των ειδικών:

• Δυσκολία στον ορισμό του «γνήσιου επιχειρηματία»
• Κίνδυνος αποθάρρυνσης επενδύσεων
• Πιθανή μεταφορά κεφαλαίων στο εξωτερικό
• Πολυπλοκότητα εφαρμογής νέων κανόνων
• Πιθανή επιβάρυνση μικρομεσαίων επενδυτών

Άλλοι οικονομολόγοι ωστόσο χαρακτηρίζουν την πρόταση ρεαλιστική και κοινωνικά δίκαιη, ειδικά σε μια περίοδο αυξανόμενων ανισοτήτων και οικονομικής πίεσης στα νοικοκυριά.

Η πολιτική μάχη στο Εργατικό Κόμμα

Η παρέμβαση Στρίτινγκ δεν αφορά μόνο τη φορολογία. Πολλοί βλέπουν πίσω από την πρόταση μια σαφή προσπάθεια πολιτικής διαφοροποίησης από τον Κιρ Στάρμερ.

Ο πρώην υπουργός παραιτήθηκε πρόσφατα από την κυβέρνηση δηλώνοντας ότι έχει χάσει την εμπιστοσύνη του στην ηγεσία του κόμματος.

Ο ίδιος κατηγορεί την κυβέρνηση ότι:

• Δεν έχει ξεκάθαρο όραμα
• Δεν εμπνέει τους ψηφοφόρους
• Δεν δίνει σαφή πολιτική κατεύθυνση
• Χάνει τη μάχη απέναντι στον εθνικισμό

Σύμφωνα με βρετανικά μέσα, ο Στρίτινγκ εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να διεκδικήσει την ηγεσία των Εργατικών σε περίπτωση εσωκομματικής αναμέτρησης.

Για να ξεκινήσει επίσημα διαδικασία ηγεσίας, θα χρειαστεί τη στήριξη τουλάχιστον 81 βουλευτών του κόμματος.

Το Brexit και η επιστροφή στην Ευρώπη

Στη συνέντευξή του, ο Στρίτινγκ αναφέρθηκε και στο Brexit, χαρακτηρίζοντας την αποχώρηση της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση «καταστροφικό λάθος».

Παρόλα αυτά, ξεκαθάρισε ότι ενδεχόμενη επιστροφή στην ΕΕ θα μπορούσε να συμβεί μόνο εάν αποτελούσε «ξεκάθαρη και σταθερή επιθυμία της βρετανικής κοινωνίας».

Η τοποθέτησή του θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς το Brexit εξακολουθεί να διχάζει βαθιά τη βρετανική πολιτική σκηνή.

Η φορολογία στο επίκεντρο της νέας πολιτικής εποχής

Η πρόταση Στρίτινγκ έρχεται σε μια περίοδο όπου πολλές ευρωπαϊκές χώρες συζητούν νέες μορφές φορολόγησης του πλούτου, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν κοινωνικές δαπάνες, άμυνα και δημόσιες υπηρεσίες.

Στη Βρετανία, το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω:

• Της κρίσης κόστους ζωής
• Της πίεσης στο σύστημα υγείας
• Της οικονομικής ανισότητας
• Της πολιτικής αστάθειας
• Της ανάγκης για νέες δημόσιες επενδύσεις

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η συζήτηση για το ποιος πρέπει να πληρώνει περισσότερους φόρους έχει πλέον επιστρέψει δυναμικά στο κέντρο της βρετανικής πολιτικής ζωής.