Μια από τις μεγαλύτερες εορταστικές εκδηλώσεις στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών με πυροτεχνήματα έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην επιστημονική κοινότητα. Η κυβέρνηση του προέδρου Donald Trump ετοιμάζεται να πραγματοποιήσει μια πρωτοφανή επίδειξη πυροτεχνημάτων στην Ουάσινγκτον για τον εορτασμό των 250 χρόνων από την αμερικανική ανεξαρτησία, όμως ειδικοί προειδοποιούν ότι το θέαμα μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον. Το πρόγραμμα «Freedom250» προβλέπει την εκτόξευση περισσότερων από 850.000 πυροτεχνημάτων από δέκα διαφορετικά σημεία γύρω από το Μνημείο του Λίνκολν και τον ποταμό Πότομακ. Ο αριθμός αυτός είναι περίπου 40.000 μεγαλύτερος από το σημερινό παγκόσμιο ρεκόρ και σχεδόν 50 φορές μεγαλύτερος από τη συνηθισμένη ετήσια επίδειξη της αμερικανικής πρωτεύουσας.

Οι μεγαλύτεροι φόβοι των επιστημόνων
Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η τεράστια ποσότητα πυροτεχνημάτων θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντική επιδείνωση της ποιότητας του αέρα.
Οι βασικές ανησυχίες περιλαμβάνουν:
- Εκτόξευση των επιπέδων μικροσωματιδίων PM2.5 στην ατμόσφαιρα.
- Αύξηση του κινδύνου αναπνευστικών προβλημάτων.
- Επιβάρυνση ατόμων με άσθμα και καρδιολογικά νοσήματα.
- Απελευθέρωση βαρέων μετάλλων και τοξικών χημικών ουσιών.
- Πιθανή ρύπανση του ποταμού Πότομακ και των υπόγειων υδάτων.
- Σοβαρές επιπτώσεις στην άγρια ζωή και στα κατοικίδια ζώα.
Ο καθηγητής ατμοσφαιρικής χημείας του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ, Ράσελ Ντίκερσον, χαρακτήρισε τον αριθμό των πυροτεχνημάτων «τρομακτικό», επισημαίνοντας ότι η πραγματοποίηση μιας τόσο μεγάλης εκδήλωσης σε μια ήδη ζεστή και επιβαρυμένη ατμοσφαιρικά ημέρα είναι πιθανό να αποδειχθεί ιδιαίτερα επικίνδυνη.
Τι είναι τα PM2.5 και γιατί θεωρούνται επικίνδυνα
Τα μικροσωματίδια PM2.5 έχουν διάμετρο μικρότερη από 2,5 μικρόμετρα και μπορούν να διεισδύσουν βαθιά στους πνεύμονες, να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος και, σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, ακόμη και να φτάσουν στον εγκέφαλο. Η αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) θέτει ως ανώτατο όριο τα 35 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα σε διάστημα 24 ωρών. Ωστόσο, μετά τις περσινές εκδηλώσεις της 4ης Ιουλίου, οι μετρήσεις στην Ουάσινγκτον έφτασαν τα 133 μικρογραμμάρια, ενώ ο Δείκτης Ποιότητας Αέρα ξεπέρασε το 200, επίπεδα που χαρακτηρίζονται ανθυγιεινά. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η φετινή επίδειξη, λόγω του τεράστιου μεγέθους της, θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη υψηλότερες συγκεντρώσεις ρύπων.
Οι ευάλωτες ομάδες
Οι ειδικοί συστήνουν ιδιαίτερη προσοχή στις ακόλουθες κατηγορίες πολιτών:
- Άτομα με άσθμα ή χρόνια αναπνευστικά προβλήματα.
- Παιδιά και ηλικιωμένοι.
- Άτομα με καρδιαγγειακές παθήσεις.
- Έγκυες γυναίκες.
- Εργαζόμενοι που θα παραμείνουν για πολλές ώρες στους χώρους των εκδηλώσεων.
Μάλιστα, εσωτερικά έγγραφα της αμερικανικής Υπηρεσίας Εθνικών Πάρκων φέρεται να αναφέρουν ότι η χρήση προστατευτικής μάσκας τύπου N95 θα μπορούσε να μειώσει την έκθεση στους ρύπους κατά τη διάρκεια των εορτασμών.
Επιπτώσεις στο περιβάλλον και στα ζώα
Πέρα από τους κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία, οι επιστήμονες προειδοποιούν για τις επιπτώσεις στην πανίδα. Τα πυροτεχνήματα προκαλούν έντονο στρες σε κατοικίδια, κυρίως σε σκύλους, ενώ επηρεάζουν και τα άγρια πτηνά, τα οποία συχνά εγκαταλείπουν τις φωλιές τους λόγω του θορύβου. Παράλληλα, ουσίες όπως τα υπερχλωρικά άλατα και διάφορα βαρέα μέταλλα μπορούν να καταλήξουν στο νερό και στο έδαφος, με άγνωστες ακόμη μακροπρόθεσμες συνέπειες για τα οικοσυστήματα.
Γιορτή ή περιβαλλοντικό ρίσκο;
Για εκατοντάδες χιλιάδες Αμερικανούς, τα πυροτεχνήματα της 4ης Ιουλίου αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής τους ταυτότητας και μια στιγμή γιορτής και υπερηφάνειας. Ωστόσο, η προγραμματισμένη επίδειξη-ρεκόρ έχει ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση για το κατά πόσο η παράδοση μπορεί να συνυπάρξει με την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος. Καθώς η Ουάσινγκτον ετοιμάζεται για το μεγαλύτερο σόου πυροτεχνημάτων στην ιστορία της, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι το θέαμα στον ουρανό μπορεί να αφήσει πίσω του ένα αόρατο αλλά ιδιαίτερα επικίνδυνο σύννεφο ρύπανσης.


