Τίθεται σε λειτουργία η νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών, εγκαινιάζοντας μια σημαντική διεύρυνση των δυνατοτήτων ρύθμισης για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν προβλήματα υπερχρέωσης. Η βασικότερη αλλαγή αφορά τη μείωση του ελάχιστου ύψους οφειλών από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, γεγονός που εκτιμάται ότι ανοίγει τον δρόμο για την ένταξη περίπου ενός εκατομμυρίου επιπλέον οφειλετών.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση θεωρείται μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στο πλαίσιο διαχείρισης ιδιωτικού χρέους, καθώς επιτρέπει πλέον σε χιλιάδες μικροοφειλέτες, οι οποίοι μέχρι σήμερα βρίσκονταν εκτός του μηχανισμού, να αποκτήσουν πρόσβαση σε μια συνολική λύση για τις οφειλές τους προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers).
Η κυβέρνηση επιδιώκει μέσω της νέας αυτής παρέμβασης να ενισχύσει τη βιώσιμη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, περιορίζοντας παράλληλα τον κίνδυνο δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών και διευκολύνοντας την οικονομική επανένταξη νοικοκυριών και μικρών επιχειρήσεων.
Ρυθμίσεις έως και 420 μηνιαίες δόσεις
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του εξωδικαστικού μηχανισμού παραμένει η δυνατότητα αποπληρωμής των υποχρεώσεων σε ιδιαίτερα μεγάλο χρονικό ορίζοντα.
Ειδικότερα:
- Οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ μπορούν να εξοφληθούν σε έως 240 μηνιαίες δόσεις.
- Οφειλές προς τράπεζες και servicers μπορούν να ρυθμιστούν σε έως 420 δόσεις, ανάλογα με τα οικονομικά χαρακτηριστικά του οφειλέτη.
Το ελάχιστο ποσό κάθε μηνιαίας καταβολής διαμορφώνεται στα 50 ευρώ, ώστε η ρύθμιση να είναι προσβάσιμη ακόμη και σε οφειλέτες με περιορισμένη οικονομική δυνατότητα.
Παράλληλα, το επιτόκιο της ρύθμισης παραμένει σταθερό στο 3% για όλη τη διάρκεια της αποπληρωμής, στοιχείο που προσφέρει προβλεψιμότητα στον οικονομικό προγραμματισμό των οφειλετών.
Ακόμη και διαγραφή μέρους της βασικής οφειλής
Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του νέου πλαισίου είναι ότι, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μπορεί να προβλέπεται ακόμη και μερική διαγραφή της βασικής οφειλής.
Η δυνατότητα αυτή δεν παρέχεται οριζόντια αλλά προκύπτει μέσα από την αξιολόγηση των οικονομικών δεδομένων κάθε ενδιαφερόμενου. Ο ειδικός αλγόριθμος του μηχανισμού εξετάζει:
- το δηλωθέν εισόδημα,
- την ακίνητη και κινητή περιουσία,
- τις λοιπές οικονομικές υποχρεώσεις,
- τη συνολική δυνατότητα αποπληρωμής.
Εφόσον διαπιστωθεί ότι η πλήρης εξόφληση δεν είναι συμβατή με τη μακροχρόνια βιωσιμότητα της ρύθμισης, μπορεί να προταθεί περιορισμός της βασικής οφειλής, ώστε η συμφωνία να είναι ρεαλιστική και εφαρμόσιμη.
Η διαδικασία γίνεται εξ ολοκλήρου ηλεκτρονικά
Η υποβολή της αίτησης πραγματοποιείται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του εξωδικαστικού μηχανισμού, χωρίς φυσική παρουσία.
Ο οφειλέτης καλείται να δηλώσει αναλυτικά:
- τα εισοδήματά του,
- την κινητή και ακίνητη περιουσία,
- τις καταθέσεις,
- τις οικονομικές υποχρεώσεις,
- τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.
Στη συνέχεια, ο μηχανισμός επεξεργάζεται τα στοιχεία και παράγει αυτοματοποιημένα την πρόταση ρύθμισης, καθορίζοντας τόσο τον αριθμό των δόσεων όσο και το ύψος της μηνιαίας καταβολής.
Βασική προϋπόθεση για την ολοκλήρωση της διαδικασίας αποτελεί η συναίνεση του οφειλέτη στην άρση του φορολογικού και τραπεζικού απορρήτου, ώστε όλοι οι πιστωτές να έχουν πλήρη εικόνα της οικονομικής του κατάστασης πριν αποφασίσουν για τη ρύθμιση.
Οι βασικές διαφορές με τη ρύθμιση των 72 δόσεων
Παράλληλα με τον εξωδικαστικό μηχανισμό βρίσκεται ήδη σε εφαρμογή η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων, η οποία αφορά αποκλειστικά χρέη προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ.
Παρότι και τα δύο εργαλεία στοχεύουν στη διευκόλυνση των οφειλετών, λειτουργούν με διαφορετική φιλοσοφία.
Η σημαντικότερη διαφορά είναι ότι η ρύθμιση των 72 δόσεων αφορά αποκλειστικά οφειλές προς το Δημόσιο, ενώ ο εξωδικαστικός καλύπτει συνολικά τις οφειλές προς Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες και servicers, επιτρέποντας ενιαία αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους.
Επιπλέον, ο εξωδικαστικός προβλέπει πολύ μεγαλύτερο αριθμό δόσεων, ο οποίος μπορεί να φθάσει ακόμη και τις 420, ενώ η ρύθμιση των 72 δόσεων έχει προκαθορισμένο ανώτατο όριο.
Σημαντική διαφοροποίηση αποτελεί επίσης το γεγονός ότι μόνο ο εξωδικαστικός μηχανισμός μπορεί να οδηγήσει σε μερική διαγραφή της βασικής οφειλής, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο από τον αλγόριθμο αξιολόγησης.
Αντίθετα, στη ρύθμιση των 72 δόσεων δεν προβλέπεται «κούρεμα» κεφαλαίου, ενώ οι όροι αποπληρωμής είναι γνωστοί εξαρχής και δεν εξαρτώνται από εξατομικευμένη αξιολόγηση.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν στις 72 δόσεις
Η ρύθμιση των 72 δόσεων αφορά φορολογικές οφειλές που:
- κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023,
- δεν είχαν ενταχθεί σε άλλη ρύθμιση έως τις 21 Απριλίου 2026,
- εξακολουθούν να υφίστανται κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.
Παράλληλα, για οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά, απαιτείται προηγουμένως είτε η εξόφλησή τους είτε η υπαγωγή τους στην πάγια ρύθμιση.
Νέα ώθηση στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους
Η μείωση του κατώτατου ορίου ένταξης στις 5.000 ευρώ αναμένεται να αλλάξει σημαντικά την εικόνα του εξωδικαστικού μηχανισμού, καθώς επιτρέπει τη συμμετοχή πολύ μεγαλύτερου αριθμού μικροοφειλετών που έως σήμερα δεν μπορούσαν να αξιοποιήσουν το συγκεκριμένο εργαλείο.
Σε συνδυασμό με τις έως 420 δόσεις, το σταθερό επιτόκιο 3%, τη δυνατότητα ενιαίας ρύθμισης όλων των οφειλών και, όπου συντρέχουν οι προϋποθέσεις, τη μερική διαγραφή χρέους, το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να αποτελέσει το βασικό εργαλείο αντιμετώπισης του ιδιωτικού χρέους τα επόμενα χρόνια, συμπληρώνοντας τη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων που ήδη βρίσκεται σε εφαρμογή.


