Κίνα: Μεγαλύτερη προστασία στις μητέρες με πρόσβαση στην ασφάλιση μητρότητας

Η Κίνα προχωρά σε σημαντικές αλλαγές στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, επιχειρώντας να επεκτείνει την ασφαλιστική κάλυψη μητρότητας σε περισσότερους πολίτες, σε μια περίοδο όπου η χώρα δίνει μάχη με τη δημογραφική κρίση και τη συνεχή μείωση των γεννήσεων. Το νέο σχέδιο νόμου, που βρίσκεται υπό επεξεργασία από το ανώτατο νομοθετικό σώμα της χώρας, φιλοδοξεί να ενισχύσει την προστασία των γυναικών και των οικογενειών, ειδικά όσων εργάζονται εκτός του παραδοσιακού εργασιακού μοντέλου. Η μεταρρύθμιση θεωρείται κομβική, καθώς έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό κενό στο κινεζικό ασφαλιστικό σύστημα: τους εκατομμύρια ελεύθερους επαγγελματίες, freelancers, οδηγούς delivery και εργαζόμενους στις ψηφιακές πλατφόρμες.

Τι αλλάζει με το νέο νομοσχέδιο

Το προτεινόμενο νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει σημαντική διεύρυνση της ασφαλιστικής προστασίας.

Σύμφωνα με τις βασικές προβλέψεις:

• Καλύπτονται τα ιατρικά έξοδα που σχετίζονται με τον τοκετό.
• Παρέχονται επιδόματα μητρότητας στις ασφαλισμένες γυναίκες.
• Οι άνεργοι σύζυγοι ασφαλισμένων αποκτούν επίσης δικαίωμα κάλυψης εξόδων τοκετού.
• Επεκτείνεται σταδιακά η δυνατότητα συμμετοχής εργαζομένων με ευέλικτες μορφές απασχόλησης.

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη θεσμική κατοχύρωση αυτών των δικαιωμάτων, ώστε να μην εξαρτώνται πλέον από τοπικές πρωτοβουλίες ή πιλοτικά προγράμματα.

Ποιοι ωφελούνται περισσότερο

Η νέα πολιτική αφορά κυρίως τη ραγδαία αναπτυσσόμενη κατηγορία των «ευέλικτα εργαζομένων».

Σε αυτή την ομάδα ανήκουν:

• διανομείς φαγητού,
• οδηγοί ταξί μέσω εφαρμογών,
• freelancers,
• αυτοαπασχολούμενοι,
• ψηφιακοί εργαζόμενοι.

Στην Κίνα, οι εργαζόμενοι αυτού του τύπου ξεπερνούν πλέον τα 200 εκατομμύρια, αριθμός που συνεχώς αυξάνεται λόγω της ανάπτυξης της gig economy. Μέχρι σήμερα, πολλοί από αυτούς είχαν πρόσβαση μόνο στη βασική ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και στη σύνταξη, χωρίς προστασία μητρότητας.

Γιατί η Κίνα προχωρά τώρα σε αυτή την αλλαγή

Η βασική αιτία είναι η σοβαρή δημογραφική πίεση που αντιμετωπίζει η χώρα.

Τα τελευταία χρόνια:

• οι γεννήσεις μειώνονται συνεχώς,
• ο πληθυσμός άρχισε να συρρικνώνεται από το 2022,
• το ποσοστό ηλικιωμένων αυξάνεται σημαντικά.

Η κινεζική κυβέρνηση αναζητά τρόπους να ενθαρρύνει τα νέα ζευγάρια να αποκτήσουν παιδιά, μειώνοντας το οικονομικό βάρος της γονεϊκότητας.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το κόστος εγκυμοσύνης και τοκετού αποτελεί σημαντικό αποτρεπτικό παράγοντα για πολλά νέα ζευγάρια, ειδικά για όσους εργάζονται χωρίς σταθερή σύμβαση.

Η εμπειρία των πολιτών

Σε περιοχές όπου το μέτρο έχει ήδη εφαρμοστεί πιλοτικά, τα αποτελέσματα θεωρούνται θετικά.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα μιας αυτοαπασχολούμενης γυναίκας από την επαρχία Χαϊνάν, η οποία δήλωσε ότι πλήρωσε μόλις 80 γουάν για τον τοκετό της, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των εξόδων καλύφθηκε από το ασφαλιστικό σύστημα.

Αυτές οι περιπτώσεις δείχνουν πώς η κοινωνική προστασία μπορεί να μειώσει ουσιαστικά την οικονομική πίεση στις οικογένειες.

Πέρα από τη μητρότητα: συνολική αναβάθμιση του συστήματος υγείας

Το νομοσχέδιο δεν περιορίζεται μόνο στη μητρότητα.

Περιλαμβάνει επίσης:

• ενίσχυση της εμπορικής ασφάλισης υγείας,
• προώθηση φιλανθρωπικών προγραμμάτων υγειονομικής υποστήριξης,
• δημιουργία μηχανισμών αλληλοβοήθειας για ιατρικές ανάγκες,
• καλύτερο έλεγχο των ασφαλιστικών ταμείων.

Οι αλλαγές αυτές στοχεύουν στη δημιουργία ενός πιο ολοκληρωμένου και ανθεκτικού συστήματος υγειονομικής προστασίας.

Η κοινωνική διάσταση της μεταρρύθμισης

Οι αναλυτές σημειώνουν ότι η επέκταση της ασφάλισης μητρότητας δεν αφορά μόνο την υγεία.

Αφορά επίσης:

• την κοινωνική ισότητα,
• την εργασιακή δικαιοσύνη,
• την προστασία των πιο ευάλωτων εργαζομένων.

Η ενσωμάτωση των εργαζομένων της gig economy στο κοινωνικό κράτος αποτελεί σαφές μήνυμα ότι η Κίνα προσπαθεί να προσαρμοστεί στις νέες μορφές εργασίας.

Μπορεί να αυξήσει τις γεννήσεις;

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν αυτά τα μέτρα αρκούν για να αναστρέψουν τη δημογραφική πτώση.

Η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε πρόσθετες παροχές όπως:

• επιδόματα παιδιών,
• στεγαστική στήριξη,
• περισσότερες παιδικές δομές,
• πιο ευέλικτες συνθήκες εργασίας για γονείς.

Ωστόσο, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η απόφαση για τεκνοποίηση επηρεάζεται και από βαθύτερους κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες.

Ένα μήνυμα για το μέλλον

Η μεταρρύθμιση της ασφάλισης μητρότητας στην Κίνα αποτελεί μια σημαντική προσπάθεια προσαρμογής στις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες. Σε μια εποχή που η εργασία αλλάζει και οι δημογραφικές πιέσεις αυξάνονται, η προστασία της μητρότητας αποκτά στρατηγική σημασία. Το αν αυτή η κίνηση θα καταφέρει να ανακόψει την υπογεννητικότητα μένει να φανεί. Όμως το μήνυμα είναι σαφές: η στήριξη της οικογένειας βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της κινεζικής κοινωνικής πολιτικής.