Η συνάντηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κυριάρχησε στην πρώτη ημέρα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, καθώς άνοιξε εκ νέου η συζήτηση για την αποκατάσταση των αμερικανοτουρκικών σχέσεων. Στο επίκεντρο βρέθηκαν τα μαχητικά F-35, οι κυρώσεις που είχαν επιβληθεί στην Άγκυρα μετά την αγορά των S-400, αλλά και ο ρόλος που φιλοδοξεί να διαδραματίσει η Τουρκία στη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας της Συμμαχίας.
Η συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν
Οι δύο ηγέτες είχαν εκτενή συνομιλία στο περιθώριο της Συνόδου, επιβεβαιώνοντας τη βούλησή τους να επαναφέρουν τις σχέσεις Ουάσιγκτον – Άγκυρας σε νέα βάση.
Σύμφωνα με πληροφορίες, συζητήθηκαν:
- η αμυντική συνεργασία ΗΠΑ – Τουρκίας,
- η πιθανή άρση των κυρώσεων CAATSA,
- το μέλλον του προγράμματος F-35,
- οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή,
- ο πόλεμος στην Ουκρανία,
- ο ρόλος της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ.
Το ζήτημα των F-35
Κεντρικό θέμα αποτέλεσε η πιθανότητα επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.
Η Τουρκία είχε αποκλειστεί από το πρόγραμμα το 2019, μετά την αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να εκφράζουν τότε σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια της τεχνολογίας των αεροσκαφών.
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε θετικός στην επανεξέταση του ζητήματος, επισημαίνοντας ωστόσο ότι οποιαδήποτε απόφαση θα πρέπει να κινηθεί στο πλαίσιο της αμερικανικής νομοθεσίας και να λάβει τις απαιτούμενες εγκρίσεις.
Οι κυρώσεις κατά της Άγκυρας
Στο τραπέζι βρέθηκε και η προοπτική επανεξέτασης των κυρώσεων που είχαν επιβληθεί στην Τουρκία.
Η τουρκική πλευρά επιδιώκει την πλήρη αποκατάσταση των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, θεωρώντας ότι η επανεκκίνηση της αμυντικής συνεργασίας αποτελεί βασική προτεραιότητα.
Ωστόσο, το θέμα παραμένει ιδιαίτερα σύνθετο, καθώς απαιτούνται θεσμικές αποφάσεις και υπάρχει έντονος προβληματισμός σε κύκλους του αμερικανικού Κογκρέσου.
Πίεση προς τους Ευρωπαίους
Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε την πάγια θέση του ότι τα ευρωπαϊκά κράτη θα πρέπει να αυξήσουν ακόμη περισσότερο τις αμυντικές τους δαπάνες.
Υποστήριξε ότι οι σύμμαχοι οφείλουν να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για τη συλλογική άμυνα, επενδύοντας περισσότερους πόρους στις ένοπλες δυνάμεις και στην αμυντική βιομηχανία.
Το διπλωματικό παρασκήνιο
Πέρα από τις επίσημες συνεδριάσεις, η πρώτη ημέρα της Συνόδου χαρακτηρίστηκε από συνεχείς διμερείς επαφές.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν:
- η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο,
- οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή,
- ο πόλεμος στην Ουκρανία,
- η ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος του ΝΑΤΟ,
- η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία,
- οι νέες γεωπολιτικές ισορροπίες.
Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα
Οι εξελίξεις παρακολουθούνται με ιδιαίτερη προσοχή από την Αθήνα, καθώς η πιθανή μεταβολή της αμερικανικής στάσης απέναντι στην Τουρκία και ειδικότερα στο θέμα των F-35 μπορεί να επηρεάσει τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, η ελληνική κυβέρνηση αξιολογεί τις αποφάσεις της Συνόδου για την ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας του ΝΑΤΟ και τις διμερείς επαφές που πραγματοποιούνται στο περιθώριο των εργασιών.
Τι αναμένεται στη συνέχεια
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις αποφάσεις που θα ληφθούν κατά τη δεύτερη ημέρα της Συνόδου και στο εάν οι θετικές δηλώσεις για την επαναπροσέγγιση ΗΠΑ – Τουρκίας θα οδηγήσουν σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για τα F-35 και τις κυρώσεις. Παράλληλα, οι αποφάσεις για την ενίσχυση της Συμμαχίας και τις νέες γεωπολιτικές προκλήσεις αναμένεται να διαμορφώσουν το πλαίσιο λειτουργίας του ΝΑΤΟ τα επόμενα χρόνια.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!
