Οι καρδιολόγοι της κλινικής Mayo παρουσίασαν πρόσφατα νέα ευρήματα στην Ετήσια Συνάντηση της Εταιρείας Θωρακοχειρουργών, τα οποία αναδεικνύουν την ανάγκη για ένα αξιόπιστο εργαλείο πρόβλεψης χειρουργικού κινδύνου σε ενήλικες με συγγενείς καρδιοπάθειες (ΣΝ). Η επαναληπτική καρδιοχειρουργική σε αυτούς τους ασθενείς παραμένει υψηλού κινδύνου, ενώ τα υπάρχοντα εργαλεία πρόβλεψης δεν καλύπτουν επαρκώς τις σύνθετες ιατρικές τους ανάγκες.

Ο Αναδυόμενος Πληθυσμός Ενηλίκων με CHD

Οι ενήλικες με συγγενείς καρδιοπάθειες αποτελούν έναν αυξανόμενο και πολύπλοκο ιατρικό πληθυσμό. Οι περισσότεροι γεννήθηκαν με δομικά καρδιακά ελαττώματα και υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση νωρίς στη ζωή τους. Στην ενήλικη ζωή, πολλοί χρειάζονται πρόσθετες διαδικασίες λόγω μεταβαλλόμενης φυσιολογίας και μακροπρόθεσμων προκλήσεων υγείας. Οι χειρουργοί αντιμετωπίζουν δυσκολία στην εκτίμηση του κινδύνου χρησιμοποιώντας τα συμβατικά μοντέλα που έχουν σχεδιαστεί για τον ευρύτερο καρδιολογικό πληθυσμό ενηλίκων.

Η Elaine Griffeth, MD, επικεφαλής της μελέτης και ειδικευόμενη στο συνδυασμένο πρόγραμμα γενικής και θωρακικής χειρουργικής στην κλινική Mayo, εξηγεί: «Το κίνητρο της έρευνάς μας είναι να παρέχουμε στους ασθενείς και στις ομάδες φροντίδας τους ένα εργαλείο που θα καθοδηγεί τις αποφάσεις σχετικά με τις χειρουργικές επεμβάσεις, βασισμένο σε εξατομικευμένο κίνδυνο».

Ανάλυση Δεδομένων και Μεθοδολογία

Η μελέτη χρησιμοποίησε δεδομένα από τη Βάση Δεδομένων Καρδιοχειρουργικής Ενηλίκων (ACSD) της STS, καλύπτοντας την περίοδο Ιουλίου 2017 – Δεκεμβρίου 2023. Οι ερευνητές εφάρμοσαν συνδυασμό λογιστικής παλινδρόμησης και τεχνικών μηχανικής μάθησης για την εκτίμηση του χειρουργικού κινδύνου σε εθνικό επίπεδο.

Αποκλείστηκαν περιπτώσεις μεμονωμένων διαγνώσεων, όπως διγλώχινη αορτική βαλβίδα ή πρώτη επέμβαση CABG, ώστε η ανάλυση να επικεντρωθεί σε πιο αντιπροσωπευτικές καταστάσεις της καρδιοχειρουργικής ενηλίκων με CHD.

Αποτελέσματα και Προγνωστικό Μοντέλο

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι περίπου το 16,7% των ενηλίκων με CHD διατρέχουν υψηλό κίνδυνο θνησιμότητας και σοβαρών μετεγχειρητικών επιπλοκών μετά από επαναλαμβανόμενη καρδιοχειρουργική επέμβαση. Αυτές περιλαμβάνουν ανάγκη για μηχανική υποστήριξη της κυκλοφορίας του αίματος, αιμοκάθαρση, εγκεφαλικό επεισόδιο, νευρολογική βλάβη ή καρδιακή ανακοπή.

Η μελέτη εντόπισε 15 κρίσιμους παράγοντες που επηρεάζουν τον κίνδυνο και δημιούργησε ένα προγνωστικό μοντέλο με καλή διάκριση. Η Griffeth σχολιάζει: «Οι ασθενείς πρέπει να γνωρίζουν τον ατομικό τους κίνδυνο με βάση τη δική τους ιατρική κατάσταση. Η εργασία μας ανοίγει τον δρόμο για έναν αξιόπιστο πόρο για αυτόν τον αναδυόμενο πληθυσμό».

Προκλήσεις στη Φροντίδα Ενηλίκων με ΣΝ

Μια ιδιαίτερη πρόκληση αφορά ασθενείς με μία κοιλία, μια κατάσταση που αποτελεί σημαντικό δείκτη μακροπρόθεσμου κινδύνου, αλλά δεν καταγράφεται συχνά στη βάση δεδομένων ACSD. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν προσαρμοσμένες αναλυτικές τεχνικές για να αντιπροσωπεύσουν σωστά αυτόν τον πληθυσμό σε εθνικό επίπεδο.

Η Griffeth προσθέτει: «Τα αποτελέσματα εξαρτώνται από ολόκληρη τη χειρουργική ομάδα, και οι παράγοντες κινδύνου ενός ιδρύματος δεν μεταφράζονται πάντα σε όλα τα νοσοκομεία. Η ACSD μας επιτρέπει να εντοπίζουμε τους σημαντικούς παράγοντες για τα χειρουργικά αποτελέσματα πανεθνικά».

Σημασία της Έρευνας

Η πρόοδος στην καρδιοχειρουργική σημαίνει ότι σχεδόν όλα τα παιδιά με CHD ζουν μέχρι την ενηλικίωση. Σήμερα, περίπου 1,4 εκατομμύρια ενήλικες στις ΗΠΑ έχουν καρδιακές ανωμαλίες που αντιμετωπίστηκαν στην παιδική ηλικία. Η δημιουργία ενός υπολογιστή χειρουργικού κινδύνου για αυτούς τους ασθενείς θα βελτιώσει την ενημέρωση και την ασφάλεια των αποφάσεων σε κάθε επίπεδο φροντίδας.

Η Εταιρεία Θωρακοχειρουργών (STS) έχει ήδη αναπτύξει πολλούς υπολογιστές κινδύνου για διάφορες καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις, αξιοποιώντας τη μεγάλη βάση δεδομένων της που περιλαμβάνει σχεδόν 10 εκατομμύρια επεμβάσεις από πάνω από 4.300 χειρουργούς. Το νέο προγνωστικό εργαλείο για ενήλικες με CHD προσφέρει παρόμοια καθοδήγηση, βασισμένη σε τεκμηριωμένα στοιχεία.

Η νέα μελέτη αναδεικνύει τη σημασία της εξατομικευμένης εκτίμησης κινδύνου για ενήλικες με συγγενείς καρδιοπάθειες και δείχνει ότι είναι εφικτό να δημιουργηθούν κλινικά εφαρμόσιμα μοντέλα πρόβλεψης. Η ενσωμάτωση μηχανικής μάθησης με παραδοσιακές στατιστικές μεθόδους προσφέρει ένα πρακτικό μονοπάτι για την ασφαλέστερη και πιο ενημερωμένη φροντίδα ενός αυξανόμενου και πολύπλοκου πληθυσμού ασθενών.

Σε στάση εργασίας και συγκέντρωση διαμαρτυρίας προχωρούν οι εργαζόμενοι στο δημόσιο σύστημα υγείας την Τρίτη 3 Φεβρουαρίου 2026, μετά από απόφαση της ΠΟΕΔΗΝ, διεκδικώντας την έκδοση δικαστικής απόφασης για την επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού.

Η συγκέντρωση έχει προγραμματιστεί για τις 12:30 μ.μ. έξω από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), ενώ η στάση εργασίας αφορά εργαζόμενους σε νοσοκομεία, δομές πρόνοιας και το ΕΚΑΒ.

Σύμφωνα με την ΠΟΕΔΗΝ, οι χαμηλές αμοιβές αποτελούν βασική αιτία της απαξίωσης του ΕΣΥ ως χώρου εργασίας. Όπως επισημαίνει η Ομοσπονδία, νέοι επαγγελματίες υγείας επιλέγουν την εργασία στο εξωτερικό ή στον ιδιωτικό τομέα, ενώ οι εναπομείναντες εργαζόμενοι παραιτούνται μαζικά, αδυνατώντας να ανταποκριθούν στο αυξημένο κόστος ζωής.

Η ΠΟΕΔΗΝ τονίζει ότι σε κάθε νέα προκήρυξη θέσεων παρατηρείται ανακύκλωση του ίδιου υπηρετούντος προσωπικού, χωρίς ουσιαστική ενίσχυση των δομών. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι σε πολλές περιπτώσεις οι μισθοί των εργαζομένων στο δημόσιο σύστημα υγείας είναι χαμηλότεροι ακόμη και από τον κατώτατο μισθό ανειδίκευτου εργάτη.

Με τη στάση εργασίας, οι εργαζόμενοι διεκδικούν:

• αυξήσεις μισθών και ωρομισθίων,
• ένταξη στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα (ΒΑΕ),
• μονιμοποίηση των συμβασιούχων,
• επαρκή στελέχωση και χρηματοδότηση του ΕΣΥ, της Πρόνοιας και του ΕΚΑΒ.
• 

Η ΠΟΕΔΗΝ καλεί τους εργαζόμενους να συμμετάσχουν μαζικά και δυναμικά στη στάση εργασίας και στη συγκέντρωση, υπογραμμίζοντας ότι η υποβάθμιση των εργασιακών συνθηκών θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο τους εργαζόμενους, αλλά και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας προς τους πολίτες.

Οι άνθρωποι καλούνται να λαμβάνουν αποφάσεις κάθε μέρα, από απλές επιλογές όπως το τι θα φάνε, μέχρι σημαντικές αποφάσεις ζωής, όπως η κατεύθυνση των σπουδών τους ή η επαγγελματική πορεία που θα ακολουθήσουν. Ωστόσο, πολλές φορές η διαδικασία λήψης αποφάσεων δεν είναι απλή. Οι επιστήμονες συμπεριφοράς και οι ψυχολόγοι έχουν μελετήσει εδώ και δεκαετίες τις μηχανικές της λήψης αποφάσεων, αποκαλύπτοντας ότι οι άνθρωποι συχνά πέφτουν θύματα προκαταλήψεων – συστηματικών και ασυνείδητων «παγίδων» που τους οδηγούν σε λανθασμένες επιλογές.

Μία από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλοί είναι η αναποφασιστικότητα, δηλαδή η αδυναμία να αποφασίσουν πώς να ενεργήσουν ή ποια επιλογή να προτιμήσουν ανάμεσα στις διαθέσιμες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αναποφασιστικότητα μπορεί να γίνει χρόνια και εξουθενωτική, επηρεάζοντας την καθημερινότητα και την ψυχική υγεία των ατόμων.

Η σύνδεση με την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή

Η ακραία αναποφασιστικότητα παρατηρείται συχνά σε άτομα με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD), μια ψυχιατρική πάθηση που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες, παρεμβατικές σκέψεις (εμμονές) και συμπεριφορές (ψυχαναγκασμούς).

Ερευνητές στο University College London και σε άλλα ινστιτούτα ανακάλυψαν πρόσφατα μια «ψυχική παγίδα» που ονομάζεται προκατάληψη ενσωμάτωσης πληροφοριών, η οποία συμβάλλει στην αναποφασιστικότητα σε άτομα με OCD και σε άλλους που δυσκολεύονται να λάβουν αποφάσεις. Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Nature Human Behavior, υποδεικνύει ότι η υπερστάθμιση των πιο πρόσφατων πληροφοριών μπορεί να εμποδίζει την αποτελεσματική λήψη απόφασης.

Η προκατάληψη ενσωμάτωσης πληροφοριών

Η προκατάληψη αυτή περιγράφεται ως μειωμένη «στάθμιση ΔES» (Δυναμική Ενημέρωση Στοιχείων). Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ΔES δείχνει πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά οι άνθρωποι ενημερώνουν τις πεποιθήσεις τους με βάση νέες πληροφορίες. Η μειωμένη ΔES οδηγεί σε αναποφασιστικότητα, καθώς τα άτομα συνεχίζουν να αναζητούν περισσότερα στοιχεία αντί να λάβουν τελική απόφαση.

Μελέτες και πειράματα

Για να εξετάσουν αυτή τη διαδικασία, οι ερευνητές στρατολόγησαν 5.237 άτομα, τα οποία συμμετείχαν σε διαδικτυακή εργασία λήψης αποφάσεων. Οι συμμετέχοντες έπρεπε να επιλέξουν ποιο από δύο αντικείμενα ήταν πιο άφθονο σε 25 διαφορετικές τοποθεσίες και μπορούσαν να πάρουν όσα δείγματα ήθελαν πριν αποφασίσουν.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα πιο αναποφάσιστα άτομα ενημέρωναν τις πεποιθήσεις τους λιγότερο αποτελεσματικά με κάθε νέα πληροφορία. Τα ευρήματα επαληθεύτηκαν σε εργαστηριακή μελέτη με 105 συμμετέχοντες, συμπεριλαμβανομένων ατόμων με OCD και γενικευμένη αγχώδη διαταραχή (GAD), καθώς και ατόμων χωρίς ψυχικές διαταραχές.

Εγκεφαλική δραστηριότητα και ΔES

Κατά τη διάρκεια των εργαστηριακών πειραμάτων, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μαγνητοεγκεφαλογραφία (MEG) για να παρακολουθήσουν τη δραστηριότητα του εγκεφάλου. Διαπιστώθηκε ότι τα άτομα με έντονη αναποφασιστικότητα και διαγνώσεις OCD ή GAD παρουσίαζαν εξασθενημένο νευρωνικό σήμα ΔES στις μεσομετωπιαίες περιοχές, ενώ άλλες εγκεφαλικές διαδικασίες που σχετίζονται με τη λήψη αποφάσεων παρέμεναν άθικτες.

Αυτό υποδηλώνει ότι η μειωμένη ικανότητα ενσωμάτωσης νέων πληροφοριών αποτελεί βασική αιτία της αναποφασιστικότητας. Η «ψυχική παγίδα» που δημιουργείται εξηγεί γιατί κάποιοι άνθρωποι συνεχίζουν να αναζητούν στοιχεία αντί να καταλήξουν σε απόφαση, ακόμα και όταν διαθέτουν αρκετές πληροφορίες.

Προοπτικές και εφαρμογές

Η μελέτη αυτή ανοίγει νέους δρόμους για την κατανόηση της λήψης αποφάσεων και μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη ψυχοθεραπευτικών στρατηγικών που στοχεύουν στη μείωση της αναποφασιστικότητας. Στο μέλλον, η έρευνα αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεθόδους που βοηθούν άτομα με OCD, GAD ή άλλες ψυχιατρικές παθήσεις, καθώς και ανθρώπους χωρίς διαγνώσεις, να λαμβάνουν αποφάσεις πιο αποτελεσματικά και με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.

Η πρόσφατη εργασία των del Rio, Trudel και συνεργατών αναδεικνύει τον κρίσιμο ρόλο της προκατάληψης ενσωμάτωσης πληροφοριών στη λήψη αποφάσεων. Κατανοώντας πώς η ΔES επηρεάζει την αναποφασιστικότητα και εντοπίζοντας τις εγκεφαλικές περιοχές που εμπλέκονται, η επιστημονική κοινότητα μπορεί να σχεδιάσει παρεμβάσεις που θα υποστηρίζουν την ανθρώπινη ικανότητα λήψης αποφάσεων και θα βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των ατόμων που δυσκολεύονται να αποφασίσουν.