Η αυτοφροντίδα συχνά συνδέεται με τη σωματική υγεία, την ψυχική ισορροπία και τη συναισθηματική ευεξία. Ωστόσο, μια πτυχή που συχνά παραβλέπεται είναι η σχέση μας με τα χρήματα. Η οικονομική συνείδηση και φροντίδα δεν αφορά μόνο αριθμούς και λογαριασμούς· αφορά την ασφάλεια, την ηρεμία και την αίσθηση ελέγχου στη ζωή μας. Το να δίνεις προσοχή στα χρήματά σου είναι μια βαθιά πράξη αυτοφροντίδας που επηρεάζει άμεσα την ποιότητα της καθημερινότητάς σου.

Γιατί τα Χρήματα Συνδέονται με την Ευεξία

Το οικονομικό άγχος αποτελεί μία από τις βασικότερες πηγές στρες στη σύγχρονη ζωή. Όταν τα οικονομικά είναι ασαφή ή εκτός ελέγχου, το άγχος διαχέεται σε όλους τους τομείς: στον ύπνο, στις σχέσεις, στη δουλειά και στην αυτοεκτίμηση. Η προσεκτική διαχείριση των χρημάτων δεν σημαίνει πλούτο, αλλά σταθερότητα. Ακόμη και ένα απλό πλάνο μπορεί να μειώσει σημαντικά την ψυχική πίεση και να ενισχύσει το αίσθημα ασφάλειας.

Η Αυτοφροντίδα Δεν Είναι Σπατάλη

Υπάρχει η λανθασμένη αντίληψη ότι η αυτοφροντίδα ισοδυναμεί με έξοδα: αγορές, αποδράσεις, πολυτέλειες. Στην πραγματικότητα, η ουσιαστική αυτοφροντίδα περιλαμβάνει συνειδητές επιλογές και όχι παρορμητικές δαπάνες. Το να γνωρίζεις πού πηγαίνουν τα χρήματά σου και να τα χρησιμοποιείς με πρόθεση είναι μια μορφή σεβασμού προς τον εαυτό σου. Η οικονομική πειθαρχία δεν στερεί την απόλαυση, αλλά τη στηρίζει σε γερά θεμέλια.

Η Σημασία του Προϋπολογισμού

Ο προϋπολογισμός είναι ένα εργαλείο αυτογνωσίας. Δεν είναι περιορισμός, αλλά καθρέφτης των προτεραιοτήτων σου. Καταγράφοντας έσοδα και έξοδα, αποκτάς σαφή εικόνα της οικονομικής σου πραγματικότητας και μπορείς να αποφασίσεις συνειδητά πού αξίζει να επενδύσεις. Αυτή η διαδικασία μειώνει τις ενοχές, ενισχύει την αυτοπεποίθηση και σου επιτρέπει να σχεδιάζεις το μέλλον με μεγαλύτερη ηρεμία.

Οικονομικά Όρια και Συναισθηματική Ισορροπία

Όπως θέτουμε όρια στις σχέσεις και στη δουλειά, έτσι χρειάζεται να θέτουμε και οικονομικά όρια. Το να λες «όχι» σε έξοδα που δεν εξυπηρετούν τις ανάγκες σου είναι πράξη αυτοσεβασμού. Πολλές φορές ξοδεύουμε για να καλύψουμε συναισθηματικά κενά ή κοινωνικές πιέσεις. Η αυτοφροντίδα απαιτεί ειλικρίνεια: να αναγνωρίσεις πότε ένα έξοδο σε στηρίζει πραγματικά και πότε απλώς προσφέρει στιγμιακή ανακούφιση.

Αποταμίευση ως Πράξη Φροντίδας

Η αποταμίευση συχνά συνδέεται με στέρηση, όμως στην ουσία είναι μια επένδυση στην ψυχική σου ηρεμία. Ακόμη και μικρά ποσά δημιουργούν ένα δίχτυ ασφαλείας που μειώνει τον φόβο του απρόβλεπτου. Η ύπαρξη αποταμιεύσεων ενισχύει την αίσθηση αυτονομίας και προσφέρει επιλογές. Είναι μια ήσυχη, αλλά ισχυρή μορφή αυτοφροντίδας που λειτουργεί μακροπρόθεσμα.

Αυτοφροντίδα και Οικονομικοί Στόχοι

Οι οικονομικοί στόχοι δεν χρειάζεται να είναι πιεστικοί ή άκαμπτοι. Όταν συνδέονται με την αυτοφροντίδα, αποκτούν νόημα. Είτε πρόκειται για ένα ταξίδι, είτε για εκπαίδευση, είτε για μείωση χρεών, οι στόχοι λειτουργούν ως πυξίδα. Σε βοηθούν να παραμένεις συγκεντρωμένος και να κάνεις επιλογές που υποστηρίζουν τη συνολική σου ευεξία.

Η Σχέση με τα Χρήματα Είναι Μαθημένη

Ο τρόπος που διαχειριζόμαστε τα χρήματα συχνά προέρχεται από εμπειρίες και πρότυπα του παρελθόντος. Η αυτοφροντίδα περιλαμβάνει την αναθεώρηση αυτών των μοτίβων χωρίς ενοχές. Μπορείς να μάθεις, να βελτιωθείς και να αλλάξεις τη σχέση σου με τα χρήματα σε οποιαδήποτε φάση της ζωής σου. Η οικονομική επίγνωση είναι δεξιότητα που καλλιεργείται.

Το να δίνεις προσοχή στα χρήματά σου δεν είναι ψυχρό ή υλιστικό· είναι βαθιά ανθρώπινο. Η οικονομική φροντίδα αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της αυτοφροντίδας, καθώς επηρεάζει την ασφάλεια, την ηρεμία και την αυτοεκτίμηση. Όταν διαχειρίζεσαι τα χρήματά σου με συνειδητότητα, δημιουργείς χώρο για λιγότερο άγχος και περισσότερη ισορροπία. Η πραγματική αυτοφροντίδα δεν είναι στιγμιαία απόλαυση, αλλά μια σταθερή σχέση σεβασμού με τον εαυτό σου — και τα χρήματά σου είναι μέρος αυτής της σχέσης.

Οι αγχώδεις διαταραχές αποτελούν μία από τις πιο συχνές ψυχικές παθήσεις, επηρεάζοντας περίπου 1 στους 4 ανθρώπους κάποια στιγμή στη ζωή τους. Οι διαταραχές αυτές περιλαμβάνουν τη διαταραχή πανικού με ξαφνικές και σοβαρές κρίσεις άγχους, τη γενικευμένη αγχώδη διαταραχή με συνεχή ανησυχία για καθημερινά ζητήματα, και τις φοβίες που σχετίζονται με συγκεκριμένα αντικείμενα ή καταστάσεις. Παρά την υψηλή τους συχνότητα, η βιολογική βάση του άγχους παραμένει σχετικά ανεξερεύνητη, μέχρι πρόσφατα.

Η μεγαλύτερη γενετική μελέτη για τις αγχώδεις διαταραχές

Μία διεθνής ερευνητική ομάδα διεξήγαγε τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα γενετική μελέτη για τις αγχώδεις διαταραχές, προσφέροντας νέα δεδομένα για την κατανόηση της βιολογίας τους. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Genetics και το Πανεπιστημιακό Ιατρικό Κέντρο του Βίρτσμπουργκ είχε καθοριστικό ρόλο στη διεξαγωγή της.

Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα από 36 ανεξάρτητα δείγματα που περιλάμβαναν περισσότερα από 120.000 άτομα με αγχώδεις διαταραχές και σχεδόν 730.000 χωρίς διαταραχές. Συμμετείχαν ερευνητές από κορυφαία πανεπιστήμια, όπως το Texas A&M, το Dalhousie, το King’s College και το Πανεπιστήμιο του Würzburg.

Πολλαπλές γενετικές παραλλαγές εμπλέκονται

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι αγχώδεις διαταραχές δεν προκαλούνται από ένα μόνο «γονίδιο του άγχους». Αντίθετα, εντοπίστηκαν 58 γενετικές παραλλαγές διάσπαρτες στο γονιδίωμα, καθεμία από τις οποίες συμβάλλει σε μικρό βαθμό στην ανάπτυξη της διαταραχής. Αυτό το μοτίβο θυμίζει άλλες σύνθετες ψυχικές παθήσεις, όπως η κατάθλιψη.

Επιπλέον, υπήρξε ισχυρή γενετική επικαλύπτηση μεταξύ των αγχωδών διαταραχών και άλλων ψυχικών καταστάσεων, όπως η κατάθλιψη, ο νευρωτισμός, η διαταραχή μετατραυματικού στρες και οι απόπειρες αυτοκτονίας. Αυτή η συσχέτιση μπορεί να εξηγεί γιατί συχνά παρατηρείται ταυτόχρονη εμφάνιση αυτών των διαταραχών.

Η καθηγήτρια Thalia Eley από το King’s College London τόνισε: «Σε μια εποχή που το άγχος αυξάνεται ραγδαία στους νέους, είναι ζωτικής σημασίας να εμβαθύνουμε στην κατανόηση των βιολογικών παραγόντων που κάνουν ορισμένα άτομα πιο ευάλωτα. Τέτοια δεδομένα μπορούν μελλοντικά να βοηθήσουν στον εντοπισμό ατόμων που χρειάζονται έγκαιρη παρέμβαση».

Νέες βιολογικές οδοί σηματοδότησης

Η μελέτη αποκάλυψε επίσης εμπλοκή γονιδίων που συμμετέχουν στη λεγόμενη GABAεργική σηματοδότηση, ένα σημαντικό σύστημα που ρυθμίζει τη δραστηριότητα του εγκεφάλου. Το μόριο GABA αποτελεί ήδη στόχο πολλών αγχολυτικών φαρμάκων.

Παράλληλα, τα ευρήματα έδειξαν ενδείξεις για νέες, προηγουμένως άγνωστες σηματοδοτικές οδούς, οι οποίες μπορεί να συμβάλλουν στην αιτιολογία του άγχους. Ο καθηγητής Γιούργκεν Ντέκερτ από το Πανεπιστημιακό Ιατρικό Κέντρο του Würzburg δήλωσε: «Τα αποτελέσματα προσφέρουν στοιχεία για μοριακές σηματοδοτικές οδούς πέραν της GABAεργικής, θέτοντας τη βάση για μελλοντικές μελέτες σε κυτταροκαλλιέργειες, ζωικά μοντέλα και σε ανθρώπους. Αυτό θα βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση της νευροβιολογίας του άγχους και στην ανάπτυξη εξατομικευμένων θεραπειών».

Σημασία για την πρόληψη και τη θεραπεία

Παρά το γεγονός ότι τα αποτελέσματα δεν συνηγορούν υπέρ της χρήσης γενετικών εξετάσεων για τη διάγνωση του άγχους, ο εντοπισμός συγκεκριμένων γονιδίων και βιολογικών μονοπατιών μπορεί να οδηγήσει σε βελτίωση των υπαρχουσών θεραπειών και στην ανάπτυξη νέων.

Η κατανόηση της βιολογικής βάσης του άγχους μπορεί να επιτρέψει την έγκαιρη παρέμβαση σε άτομα υψηλού κινδύνου και να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής όσων υποφέρουν από αγχώδεις διαταραχές.

Η νέα γενετική μελέτη φέρνει στο φως πολύτιμες πληροφορίες για την πολύπλοκη βιολογία των αγχωδών διαταραχών. Οι 58 γενετικές παραλλαγές και οι νέες σηματοδοτικές οδοί που εντοπίστηκαν αποτελούν σημαντικό βήμα προς την κατανόηση των αιτιών του άγχους, ανοίγοντας δρόμους για εξατομικευμένες και πιο αποτελεσματικές θεραπείες. Μελλοντικές έρευνες θα επιτρέψουν στους επιστήμονες να συνδέσουν τα γενετικά ευρήματα με κλινικές εφαρμογές, ενισχύοντας την πρόληψη και την αντιμετώπιση αυτής της κοινής αλλά συχνά παρεξηγημένης ψυχικής νόσου.

Το φυσικό φως έχει τη δύναμη να μεταμορφώνει τους χώρους, κάνοντάς τους να φαίνονται μεγαλύτεροι, πιο φιλόξενοι και πιο ευχάριστοι. Ωστόσο, η αξία του δεν περιορίζεται μόνο στην αισθητική. Μελέτες δείχνουν ότι η έκθεση στο φυσικό φως μπορεί να βελτιώσει τη διάθεση, να ενισχύσει την παραγωγικότητα και να βελτιώσει την ποιότητα του ύπνου μέσω της ρύθμισης των κιρκαδικών ρυθμών.

Η Επιστήμη Πίσω από το Φως

Το φως του ήλιου παρέχει βιταμίνη D, απαραίτητη για την υγεία των οστών και τη βελτίωση της διάθεσης. Επιπλέον, το φυσικό φως βοηθά στη ρύθμιση του κιρκαδικού ρολογιού, επηρεάζοντας τον ύπνο, τη διάθεση και τη συνολική υγεία. Η έκθεση στο φως συμβάλλει επίσης στην καλή υγεία των ματιών, μειώνοντας την καταπόνηση και μειώνοντας τον κίνδυνο μυωπίας στα παιδιά.

Φυσικό Φως και Ανθρώπινη Φυσιολογία

Η αλληλεπίδραση του ηλιακού φωτός με το δέρμα οδηγεί στην παραγωγή βιταμίνης D, που υποστηρίζει τα οστά, το ανοσοποιητικό σύστημα και την καρδιαγγειακή υγεία. Παράλληλα, η έκθεση στον ήλιο αυξάνει τα επίπεδα σεροτονίνης, βελτιώνοντας τη διάθεση, την όρεξη και τον ύπνο. Η έλλειψη φωτός μπορεί να προκαλέσει μειωμένα επίπεδα σεροτονίνης, συνδέοντας την με αυξημένο κίνδυνο εποχιακής κατάθλιψης.

Κιρκαδικοί Ρυθμοί και Ύπνος

Το φυσικό φως ρυθμίζει τους κιρκαδικούς ρυθμούς, που καθορίζουν σωματικές, ψυχικές και συμπεριφορικές αλλαγές. Η πρωινή έκθεση στο φως ενισχύει την εγρήγορση και βελτιώνει την ποιότητα ύπνου. Αντίθετα, η έλλειψη φωτός μπορεί να προκαλέσει αϋπνία, κόπωση και κατάθλιψη.

Οφέλη για τα Μάτια

Το φυσικό φως μειώνει την καταπόνηση των ματιών και υποστηρίζει τη σωστή ανάπτυξη της όρασης στα παιδιά, περιορίζοντας την εμφάνιση μυωπίας. Η ομοιόμορφη διάχυση του φωτός σε εσωτερικούς χώρους καθιστά πιο άνετο το διάβασμα και την εργασία, προσφέροντας μια πιο φυσική οπτική εμπειρία.

Στρατηγικές Βελτιστοποίησης Φυσικού Φωτός

Η χρήση ανοιχτών χρωμάτων και ανακλαστικών επιφανειών αυξάνει την αντανάκλαση του φωτός σε ένα δωμάτιο. Καθρέφτες, γυαλιστερά μέταλλα και γυάλινες επιφάνειες κατανέμουν το φως πιο αποτελεσματικά. Η βελτιστοποίηση των παραθύρων με τακτικό καθαρισμό, ελαφριές κουρτίνες ή προσθήκη φεγγιτών μπορεί να αυξήσει την εισροή ηλιακού φωτός.

Ανοιχτές Κατόψεις και Γυάλινες Πόρτες

Οι ανοιχτές κατόψεις επιτρέπουν στο φως να διαχέεται πιο ομοιόμορφα σε όλο τον χώρο, ενώ οι γυάλινες πόρτες επιτρέπουν τη ροή φωτός από δωμάτιο σε δωμάτιο. Η δημιουργία τέτοιων διατάξεων κάνει το σπίτι φωτεινότερο και πιο φιλόξενο.

Αξιοποίηση Εξωτερικών Χώρων

Βεράντες, μπαλκόνια και κήποι αποτελούν σημαντικές πηγές φυσικού φωτός. Η τακτική χρήση τους ως επέκταση του εσωτερικού χώρου ενισχύει την αίσθηση ευεξίας και φωτεινότητας, συνδέοντας το εσωτερικό με το εξωτερικό περιβάλλον.

Αντιμετώπιση Περιορισμών Φωτισμού

Σε σπίτια με περιορισμένο φυσικό φως, ο τεχνητός φωτισμός πλήρους φάσματος μπορεί να μιμηθεί τα οφέλη του ήλιου. Τα φυτά εσωτερικού χώρου και η στρατηγική χρήση καθρεφτών και ανακλαστικών επιφανειών ενισχύουν την αίσθηση φωτεινότητας και φυσικότητας.

Το φυσικό φως είναι περισσότερο από αισθητικό στοιχείο. Βελτιώνει την υγεία, ενισχύει τη διάθεση και υποστηρίζει την παραγωγικότητα. Με σωστό σχεδιασμό, ανακλαστικά υλικά και αξιοποίηση παραθύρων και εξωτερικών χώρων, κάθε σπίτι μπορεί να γίνει φωτεινό, λειτουργικό και υποστηρικτικό για την ευεξία των κατοίκων του.

Επιδημιολογική εικόνα : Γρίπη, COVID-19, RSV – Πρόληψη, παραπληροφόρηση και ο «νέος» ΕΟΔΥ.Συνέντευξη με τον καθηγητή Χρύστο Χατζηχριστοδούλου, πρόεδρο του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ.

Στην εκπομπή Opinion Health του Healthweb.gr, με τη δημοσιογράφο Υγείας Νικολέτα Ντάμπου, ο καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας και πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Χρήστος Χατζηχριστοδούλου, μιλά για την τρέχουσα επιδημιολογική εικόνα της χώρας.Γρίπη, RSV, εμβολιασμός και οι αλλαγές στον ΕΟΔΥ που σηματοδοτούν τη μετάβαση σε μια νέα εποχή έγκαιρης ανίχνευσης και πρόληψης επιδημιών. Πώς αξιοποιούνται τα δεδομένα, ποιος είναι ο ρόλος της πρόληψης και πώς μπορεί η χώρα να είναι καλύτερα προετοιμασμένη για μελλοντικές υγειονομικές κρίσεις.

Νικολέτα Ντάμπου:
Φίλες και φίλοι, κυρίες και κύριοι, είμαι η Νικολέτα Ντάμπου και παρακολουθείτε την εκπομπή Opinion Health του Healthweb.gr.

Η επιδημιολογική εικόνα της χώρας βρίσκεται σε μεταβατική φάση. Οι νοσηλείες από τη γρίπη και τον COVID-19 μειώνονται, ωστόσο καταγράφονται ακόμη θάνατοι, ενώ ο RSV εμφανίζει αυξητική τάση στην κοινότητα. Την ίδια στιγμή, ο ρόλος του ΕΟΔΥ εξελίσσεται.

Πέρα από την καταγραφή των στοιχείων, δίνεται έμφαση στη συνεχή επιτήρηση, την πρόληψη και την έγκαιρη ενημέρωση. Σήμερα θα μιλήσουμε για την επιδημιολογική εικόνα, τα νεότερα του ΕΟΔΥ, αλλά και για τη λειτουργία και το όραμα του οργανισμού.

Μαζί μας είναι ο καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας και πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Χρήστος Χατζηχριστοδούλου.

Κύριε Χατζηχριστοδούλου, καλώς ήρθατε. Ευχαριστούμε πολύ που είστε κοντά μας.

Χρήστος Χατζηχριστοδούλου:
Εγώ σας ευχαριστώ για την πρόσκληση.

Η συνολική εικόνα των αναπνευστικών λοιμώξεων: αποκλιμάκωση ή εύθραυστη ισορροπία;

Νικολέτα Ντάμπου:
Αν δούμε συνολικά τις αναπνευστικές λοιμώξεις, ποιο είναι το βασικό μήνυμα από τα δεδομένα; Είμαστε σε φάση αποκλιμάκωσης ή σε μια εύθραυστη ισορροπία;

Χρήστος Χατζηχριστοδούλου:
Με βάση την τελευταία έκθεση του ΕΟΔΥ για τις αναπνευστικές λοιμώξεις, φαίνεται μια μικρή αποκλιμάκωση. Παρατηρείται μείωση στα κρούσματα και παράλληλα μείωση στις εισαγωγές, κυρίως λόγω της γρίπης, η οποία αυτή την περίοδο κυριαρχεί.

Φέτος κυκλοφορούν συγκεκριμένα στελέχη και υπότυποι της γρίπης με μεγαλύτερη συμμετοχή σε σχέση με πέρυσι. Δεν διαπιστώνουμε μεγαλύτερη σοβαρότητα της νόσου συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια. Ωστόσο, καταγράφεται μια μικρή αύξηση στους θανάτους και μια μικρή αύξηση στις νοσηλείες σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας. Δεν πρόκειται για κάτι εκρηκτικό, αλλά είναι μια τάση που παρακολουθούμε στενά.

Όσον αφορά τις απλές νοσηλείες, δεν μπορούμε να κάνουμε απόλυτα συγκρίσιμη αξιολόγηση με την προηγούμενη χρονιά, καθώς πέρυσι δεν υπήρχε αντίστοιχη συστηματική συλλογή δεδομένων. Φέτος, η εικόνα είναι πιο πλήρης και αναλυτική.

Γιατί αυξάνονται οι θάνατοι και οι νοσηλείες σε ΜΕΘ – Ο ρόλος του εμβολιασμού

Νικολέτα Ντάμπου:
Πού αποδίδετε αυτή την αύξηση σε θανάτους και νοσηλείες σε ΜΕΘ;

Χρήστος Χατζηχριστοδούλου:
Ένας από τους βασικούς λόγους είναι ότι δεν εμβολιάστηκαν όσοι θα έπρεπε, κυρίως άτομα που ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου: ηλικιωμένοι, άτομα με χρόνια ή υποκείμενα νοσήματα και γενικότερα ευπαθείς πληθυσμιακές ομάδες.

Έχουμε δει και περιπτώσεις νεότερων ατόμων με σοβαρές επιπλοκές, όταν συνυπάρχουν σημαντικοί επιβαρυντικοί παράγοντες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απουσία εμβολιασμού αυξάνει την πιθανότητα σοβαρής έκβασης.

Τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι το εμβόλιο προσφέρει ουσιαστική προστασία. Μπορεί να μην αποτρέπει πλήρως τη νόσηση, ωστόσο μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρής νόσου, νοσηλείας και εισαγωγής σε ΜΕΘ.

«Υπάρχει νόημα να εμβολιαστεί κάποιος και τώρα;» – Η συνέχεια της σεζόν και η γρίπη τύπου Β

Νικολέτα Ντάμπου:
Η εμβολιαστική κάλυψη είναι χαμηλότερη φέτος; Και κυρίως, έχει νόημα να εμβολιαστεί κάποιος ακόμη και τώρα;

Χρήστος Χατζηχριστοδούλου:
Ο συνολικός αριθμός των εμβολιασμών μπορεί να κινείται σε επίπεδα παρόμοια με άλλες χρονιές, ωστόσο εμείς θα θέλαμε γενικά υψηλότερη εμβολιαστική κάλυψη, ειδικά όταν κυκλοφορούν νέα στελέχη. Για τον λόγο αυτό, στις συστάσεις μας εξακολουθούμε να επιμένουμε στον εμβολιασμό.

Ναι, έχει νόημα να εμβολιαστεί κάποιος και τώρα. Μετά τον εμβολιασμό απαιτούνται περίπου 7 έως 10 ημέρες για την ανάπτυξη αντισωμάτων. Ακόμη και αν βρισκόμαστε σε φάση αποκλιμάκωσης, αυτή μπορεί να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες, με πιθανές διακυμάνσεις.

Επιπλέον, στην εποχική γρίπη συχνά μετά τον τύπο Α ακολουθεί η γρίπη τύπου Β, η οποία εμφανίζεται αργότερα, συνήθως τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο. Η γρίπη τύπου Β μπορεί να έχει σημαντική δραστηριότητα και το εμβόλιο την καλύπτει. Συνεπώς, ο εμβολιασμός παραμένει ωφέλιμος, ιδιαίτερα για τις ευπαθείς ομάδες.

Μέτρα ατομικής προστασίας: «Όταν είμαι άρρωστος, δεν κυκλοφορώ»

Νικολέτα Ντάμπου:
Πέρα από τον εμβολιασμό, τι πρέπει να προσέχει ο πολίτης;

Χρήστος Χατζηχριστοδούλου:
Τα βασικά μέτρα ατομικής υγιεινής παραμένουν καθοριστικά. Το σωστό πλύσιμο των χεριών, η προσοχή στις επαφές, η κάλυψη κατά τον βήχα ή το φτέρνισμα και, κυρίως, η παραμονή στο σπίτι όταν κάποιος νοσεί, συμβάλλουν ουσιαστικά στον περιορισμό της μετάδοσης.

Η χρήση μάσκας είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε χώρους με συνωστισμό και κατά την επίσκεψη σε νοσοκομεία. Δεν πρόκειται για ζήτημα υποχρέωσης, αλλά για θέμα πρόληψης και προστασίας, ειδικά για τις ευπαθείς ομάδες και τους ηλικιωμένους.

RSV και ταυτόχρονη κυκλοφορία πολλών ιών στην κοινότητα

Νικολέτα Ντάμπου:
Ο RSV εμφανίζει αυξητική τάση. Τι δείχνουν τα στοιχεία;

Χρήστος Χατζηχριστοδούλου:
Ο RSV βρισκόταν σε χαμηλά επίπεδα, ωστόσο παρατηρούμε μια αύξηση. Δεν έχουμε φτάσει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, αλλά στην κοινότητα κυκλοφορούν ταυτόχρονα πολλοί αναπνευστικοί ιοί: RSV, ρινοϊοί, μεταπνευμονοϊός, ιοί του κοινού κρυολογήματος, ακόμη και εντεροϊοί που μπορούν να προκαλέσουν αναπνευστική συμπτωματολογία.

Στα δείγματα που εξετάζουμε, ένα μέρος αφορά τη γρίπη, ενώ το υπόλοιπο αντιστοιχεί σε αυτή τη «δεξαμενή» άλλων ιών. Αυτό εξηγεί γιατί πολλοί ασθενείς εμφανίζουν συμπτώματα, χωρίς να πρόκειται απαραίτητα για γρίπη ή COVID-19.

Κόπωση του πληθυσμού και ανάγκη ενημέρωσης για τον εμβολιασμό

Νικολέτα Ντάμπου:
Χρειάζεται περισσότερη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση για τον εμβολιασμό; Υπάρχει κόπωση μετά την πανδημία;

Χρήστος Χατζηχριστοδούλου:
Ναι, αυτό το έχουμε μελετήσει. Υπάρχει κόπωση στον πληθυσμό, και η εμπειρία του COVID-19 – μαζί με τις αντιδράσεις γύρω από την υποχρεωτικότητα και την ένταση εκείνης της περιόδου – άφησε σαφές αποτύπωμα.

Το θετικό είναι ότι, στη χώρα μας, τα υπόλοιπα εμβόλια του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών δεν επηρεάστηκαν δραματικά. Σε άλλες χώρες καταγράφηκαν σημαντικές μειώσεις, κάτι που είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο για νοσήματα όπως η ιλαρά, όπου απαιτείται πολύ υψηλή εμβολιαστική κάλυψη για να αποτραπούν εξάρσεις.

Παρά ταύτα, τα μηνύματα από το εξωτερικό δεν είναι πάντα ενθαρρυντικά και απαιτείται συνεχής προσπάθεια για ενίσχυση της εμπιστοσύνης, της ενημέρωσης και της επιστημονικής τεκμηρίωσης.

Νέο γραφείο παραπληροφόρησης στον ΕΟΔΥ

Νικολέτα Ντάμπου:
Αναφέρατε τη δημιουργία γραφείου για την παραπληροφόρηση στον ΕΟΔΥ. Πώς λειτουργεί;

Χρήστος Χατζηχριστοδούλου:
Έχουμε ξεκινήσει τη λειτουργία ενός γραφείου που στοχεύει στην ανίχνευση και αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης, με βασικό πεδίο τα εμβόλια. Το γραφείο λειτουργεί πιλοτικά και αξιοποιεί εργαλείο που «σαρώνει» ιστότοπους και μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εντοπίζοντας ανακριβείς ή παραπλανητικές πληροφορίες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε δημοσίευμα που βασιζόταν σε preprint μελέτη, χωρίς επιστημονική αξιολόγηση και με σοβαρά μεθοδολογικά προβλήματα. Η παρέμβαση του ΕΟΔΥ οδήγησε σε διόρθωση του περιεχομένου και, τελικά, στην απόσυρσή του.

Η προσέγγιση δεν είναι ενιαία για όλες τις περιπτώσεις. Άλλοτε απαιτείται απευθείας επικοινωνία με το μέσο και άλλοτε δημόσια απάντηση με έμφαση στη σωστή πληροφορία, χωρίς αναπαραγωγή της παραπληροφόρησης.

Ο ΕΟΔΥ σε φάση αναδιοργάνωσης και ψηφιακού μετασχηματισμού

Νικολέτα Ντάμπου:
Ποιες είναι οι βασικές παρεμβάσεις του ΕΟΔΥ αυτή την περίοδο;

Χρήστος Χατζηχριστοδούλου:
Ο ΕΟΔΥ βρίσκεται σε φάση αναδιοργάνωσης. Υλοποιούνται παράλληλα προγράμματα στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης, με στόχο τον εκσυγχρονισμό του οργανισμού, την ψηφιοποίηση των διαδικασιών και την εφαρμογή προτύπων ποιότητας (ISO).

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα συστήματα καταγραφής και επιτήρησης. Αναβαθμίζονται υπάρχοντα συστήματα, όπως το sentinel για τα αναπνευστικά νοσήματα, ενώ δημιουργούνται και νέα. Κρίσιμος άξονας είναι και η ενίσχυση της εργαστηριακής καταγραφής, ώστε τα δεδομένα να συλλέγονται έγκαιρα και με τυποποιημένο τρόπο.

Παράλληλα, αναπτύσσονται web-based εφαρμογές, αυτοματοποιημένες αναλύσεις, γεωχωρικοί χάρτες (GIS) και εργαλεία έγκαιρης προειδοποίησης και πρόβλεψης, αξιοποιώντας ιστορικά δεδομένα.

Απόφαση με τεκμηρίωση: προετοιμασία για την επόμενη κρίση

Νικολέτα Ντάμπου:
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά για το μέλλον;

Χρήστος Χατζηχριστοδούλου:
Η εμπειρία του COVID-19 ανέδειξε την ανάγκη για ισχυρή προετοιμασία και απόκριση. Οι αποφάσεις σε μια μελλοντική υγειονομική κρίση πρέπει να βασίζονται σε δεδομένα και μοντέλα και όχι σε εκτιμήσεις.

Για παράδειγμα, αν προκύψει μια νέα πανδημία, θα πρέπει να μπορούμε να αξιολογούμε τεκμηριωμένα την επίδραση των μέτρων, όπως το κλείσιμο σχολείων ή χώρων εστίασης, ώστε να επιλέγονται οι πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις με τη μικρότερη δυνατή κοινωνική επιβάρυνση.

Οι βασικές λειτουργίες του ΕΟΔΥ και η «Ενιαία Υγεία»

Νικολέτα Ντάμπου:
Μπορείτε να μας δώσετε μια συνοπτική εικόνα των λειτουργιών του ΕΟΔΥ;

Χρήστος Χατζηχριστοδούλου:
Ο ΕΟΔΥ δραστηριοποιείται σε δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά την επιδημιολογική επιτήρηση όλων των λοιμωδών νοσημάτων. Πέρα από την καθημερινή καταγραφή, γίνεται διερεύνηση εξάρσεων σε νοσοκομεία, δομές φροντίδας, κοινότητες και χώρους φιλοξενίας.

Ο δεύτερος άξονας αφορά την προσέγγιση της «Ενιαίας Υγείας», με συνεργασία με άλλους φορείς σε περιστατικά που σχετίζονται με τρόφιμα, νερό και περιβάλλον, αναγνωρίζοντας ότι η δημόσια υγεία δεν είναι μόνο ιατρικό, αλλά και περιβαλλοντικό ζήτημα.

Επιδημιολόγοι πεδίου, εργαστήρια, εκπαίδευση και αντιβιοτικά

Ο ΕΟΔΥ επενδύει στην εκπαίδευση επιδημιολόγων πεδίου, στη δημιουργία δικτύου εργαστηρίων δημόσιας υγείας, στην εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας για τις ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις και στη βελτίωση της ορθολογικής χρήσης αντιβιοτικών μέσω παρακολούθησης και ανατροφοδότησης των δεδομένων συνταγογράφησης.

Ενοποίηση δεδομένων και ο ρόλος των μητρώων

Στόχος είναι η ενοποίηση των διαφορετικών ροών δεδομένων για γρίπη, RSV και άλλες λοιμώξεις, ώστε να υπάρχει σαφής και άμεση εικόνα. Τα μητρώα παραμένουν πολύτιμα για τα χρόνια νοσήματα, ωστόσο στα λοιμώδη νοσήματα απαιτούνται ευέλικτες επιδημιολογικές βάσεις δεδομένων με έγκαιρη δήλωση και σαφείς ορισμούς.

Δείτε ολόκληρη τη συνέντευξη στο YouTube, στο κανάλι Healthweb TV, και κάντε εγγραφή (subscribe).

Στη σύγχρονη διατροφή, το γρήγορο φαγητό αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας πολλών ανθρώπων. Οι αυξημένες υποχρεώσεις και ο περιορισμένος χρόνος οδηγούν συχνά σε επιλογές που είναι εύκολες, γρήγορες και γευστικές. Στην Ελλάδα, δύο από τα πιο δημοφιλή είδη γρήγορου φαγητού είναι η πίτσα και το σουβλάκι. Παρότι και τα δύο θεωρούνται πρόχειρα γεύματα, παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές ως προς τη θρεπτική τους αξία. Το ερώτημα που τίθεται είναι ποιο από τα δύο μπορεί να θεωρηθεί πιο υγιεινό.

Διατροφική αξία της πίτσας

Η πίτσα έχει τις ρίζες της στην ιταλική κουζίνα και στη βασική της εκδοχή περιλαμβάνει ζύμη, σάλτσα ντομάτας και τυρί. Η ζύμη αποτελεί πηγή υδατανθράκων, οι οποίοι παρέχουν ενέργεια στον οργανισμό. Η σάλτσα ντομάτας προσφέρει αντιοξειδωτικά, όπως το λυκοπένιο, ενώ το τυρί περιέχει πρωτεΐνη και ασβέστιο, απαραίτητα για την υγεία των οστών.

Ωστόσο, η πίτσα συχνά περιέχει μεγάλες ποσότητες κορεσμένων λιπαρών και αλατιού, κυρίως λόγω του τυριού και των επεξεργασμένων αλλαντικών, όπως το σαλάμι και το μπέικον. Αυτά τα συστατικά, όταν καταναλώνονται συχνά, συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και παχυσαρκίας. Επιπλέον, οι μεγάλες μερίδες αυξάνουν σημαντικά τη συνολική θερμιδική πρόσληψη.

Τι προσφέρει διατροφικά το σουβλάκι

Το σουβλάκι αποτελεί ένα παραδοσιακό ελληνικό φαγητό και θεωρείται από πολλούς πιο κοντά στη μεσογειακή διατροφή. Στη βασική του μορφή περιλαμβάνει ψημένο κρέας, συνήθως χοιρινό ή κοτόπουλο, πίτα, ντομάτα, κρεμμύδι και σως. Το κρέας είναι εξαιρετική πηγή πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας, απαραίτητης για τη μυϊκή ανάπτυξη και τη σωστή λειτουργία του οργανισμού.

Ιδιαίτερα το κοτόπουλο περιέχει λιγότερα λιπαρά σε σχέση με το χοιρινό, ενώ το ψήσιμο στη σχάρα περιορίζει τη χρήση πρόσθετου λίπους. Τα λαχανικά που συνοδεύουν το σουβλάκι προσφέρουν φυτικές ίνες, βιταμίνες και αντιοξειδωτικά, συμβάλλοντας στην καλύτερη πέψη και στη γενικότερη υγεία.

Οι «παγίδες» και των δύο επιλογών

Παρόλο που το σουβλάκι θεωρείται συχνά πιο υγιεινό, μπορεί εύκολα να γίνει θερμιδικά βαρύ. Η λευκή πίτα περιέχει επεξεργασμένους υδατάνθρακες, ενώ οι λιπαρές σως, όπως η μαγιονέζα, αυξάνουν σημαντικά τα κορεσμένα λιπαρά. Η προσθήκη τηγανητών πατατών επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το γεύμα.

Αντίστοιχα, η πίτσα μπορεί να γίνει πιο ισορροπημένη επιλογή, εφόσον παρασκευαστεί με λεπτή ζύμη, περιορισμένη ποσότητα τυριού, ελαιόλαδο και άφθονα λαχανικά. Σε αυτή την περίπτωση, μειώνεται το θερμιδικό φορτίο και αυξάνεται η θρεπτική της αξία.

Τελική σύγκριση 

Συγκρίνοντας την πίτσα και το σουβλάκι, το σουβλάκι υπερέχει συνήθως σε πρωτεΐνη και έχει λιγότερα κορεσμένα λιπαρά, ιδιαίτερα όταν επιλέγεται κοτόπουλο και ελαφριές σως. Η πίτσα, αν και πιο θερμιδικά πυκνή, μπορεί να ενταχθεί σε μια ισορροπημένη διατροφή όταν καταναλώνεται με μέτρο και σωστές επιλογές υλικών.

Συμπερασματικά, το σουβλάκι θεωρείται γενικά πιο υγιεινή επιλογή από την πίτσα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η πίτσα πρέπει να αποκλείεται πλήρως. Η σωστή διατροφή βασίζεται στη ποικιλία, στο μέτρο και στη συνειδητή επιλογή τροφών, και όχι στην απόλυτη αποφυγή αγαπημένων γεύσεων.

Στην ταχύρυθμη καθημερινότητα, η αυτοφροντίδα συχνά θεωρείται πολυτέλεια, ενώ στην πραγματικότητα είναι απαραίτητη για την ψυχική, σωματική και συναισθηματική ευεξία. Η φροντίδα του εαυτού δεν αφορά μόνο τη χαλάρωση ή την αναψυχή, αλλά και τη συνειδητή προσπάθεια να υποστηρίζουμε τις ανάγκες μας, να αποφεύγουμε αρνητισμό που απορρέει από συμπεριφορές σαν την τελειομανία και να διατηρούμε ισορροπία στη ζωή μας. Η αυτοφροντίδα περιλαμβάνει συνήθειες που ενισχύουν την υγεία, την παραγωγικότητα και τη συναισθηματική ανθεκτικότητα.

Τελειομανία vs Αριστεία

Πολλοί άνθρωποι συγχέουν την αυτοφροντίδα με τελειομανία, πιστεύοντας ότι πρέπει να έχουν απόλυτο έλεγχο ή να πετυχαίνουν τα πάντα τέλεια. Αυτό οδηγεί σε άγχος, κόπωση και απογοήτευση. Αντί για τελειομανία, η αυτοφροντίδα ευνοεί την αριστεία – την επιδίωξη της καλύτερης δυνατής απόδοσης χωρίς την πίεση του απόλυτου. Η αριστεία δίνει χώρο για μάθηση, προσαρμογή και ανάπτυξη, ενώ η τελειομανία συχνά οδηγεί σε αυτοκριτική και αναβλητικότητα.

Η Σημασία της Συνειδητής Προσπάθειας

Η αυτοφροντίδα απαιτεί συνειδητή προσπάθεια. Αυτό σημαίνει να αναγνωρίζουμε τις ανάγκες μας, να θέτουμε όρια και να αφιερώνουμε χρόνο για δραστηριότητες που μας γεμίζουν. Μπορεί να περιλαμβάνει την άσκηση, τη σωστή διατροφή, τον επαρκή ύπνο, αλλά και την ψυχική φροντίδα, όπως ο διαλογισμός ή η ανάγνωση. Η αριστεία σε αυτή τη διαδικασία δεν σημαίνει ότι πρέπει να κάνουμε τα πάντα τέλεια, αλλά ότι στοχεύουμε σε βελτίωση και συνέπεια με ρεαλιστικούς στόχους.

Διαχείριση Άγχους και Συναισθημάτων

Η αυτοφροντίδα μας επιτρέπει να διαχειριζόμαστε καλύτερα το άγχος και τα συναισθήματα. Αντί να πιέζουμε τον εαυτό μας για τελειότητα, μπορούμε να εστιάσουμε στη σταθερή πρόοδο και στη βελτίωση προσωπικών δεξιοτήτων. Η αριστεία δίνει νόημα στις προσπάθειες μας χωρίς να τις μετατρέπει σε πηγές πίεσης. Η αναγνώριση μικρών επιτυχιών και η θετική αυτο-αξιολόγηση ενισχύουν την ψυχική ανθεκτικότητα.

Χτίζοντας Υγιείς Συνήθειες

Η αυτοφροντίδα περιλαμβάνει τη δημιουργία υγιών συνηθειών που υποστηρίζουν την αριστεία. Μικρές καθημερινές πράξεις, όπως η σωστή ενυδάτωση, η τακτική κίνηση, οι ώρες ύπνου και η ισορροπημένη διατροφή, αποτελούν θεμέλια για μακροπρόθεσμη ευεξία. Οι υγιείς συνήθειες μειώνουν το στρες και αυξάνουν την ενέργεια, δίνοντάς μας τη δυνατότητα να επιδιώκουμε στόχους με συνέπεια και όχι με πίεση.

Αυτοσυμπόνια και Ρεαλιστικές Προσδοκίες

Ένα βασικό στοιχείο της αυτοφροντίδας είναι η αυτοσυμπόνια. Η αριστεία δεν σημαίνει αδιάκοπη αυτοκριτική, αλλά κατανόηση των περιορισμών μας και αποδοχή των λαθών μας ως μέρος της διαδικασίας ανάπτυξης. Η αυτοσυμπόνια επιτρέπει στον άνθρωπο να προσαρμόζεται στις προκλήσεις, να μαθαίνει από εμπειρίες και να διατηρεί θετική στάση χωρίς να βαρύνεται από αδικαιολόγητες προσδοκίες.

Η Σχέση Με Τους Άλλους

Η αυτοφροντίδα επηρεάζει και τις σχέσεις μας. Όταν φροντίζουμε τον εαυτό μας, είμαστε πιο υποστηρικτικοί και παρόντες για τους άλλους. Αντί να επιδιώκουμε τελειότητα στις αλληλεπιδράσεις μας, η αριστεία σημαίνει ότι προσπαθούμε να δίνουμε το καλύτερο δυνατό, να ακούμε ενεργά και να δείχνουμε κατανόηση χωρίς να επιβαρύνουμε τον εαυτό μας με πίεση.

Στρατηγικές για Αποτελεσματική Αυτοφροντίδα

Η αυτοφροντίδα γίνεται πιο αποτελεσματική όταν ενσωματώνεται στην καθημερινότητα με σταθερότητα και συνειδητότητα. Ορισμένες στρατηγικές περιλαμβάνουν τον προγραμματισμό χρόνου για ξεκούραση, την άσκηση mindfulness, τη διατήρηση υγιών διατροφικών συνηθειών και την τήρηση ορίων στη δουλειά και στις προσωπικές σχέσεις. Η αριστεία σε αυτές τις στρατηγικές σημαίνει να είμαστε συνεπείς και προσαρμοστικοί, όχι απόλυτοι και τελειομανείς.

Η αυτοφροντίδα είναι απαραίτητη για τη σωματική, ψυχική και συναισθηματική μας ευεξία. Αντικαθιστώντας την τελειομανία με την αριστεία, μπορούμε να επιδιώκουμε την καλύτερη δυνατή εκδοχή του εαυτού μας χωρίς υπερβολική πίεση ή άγχος. Η αριστεία δίνει χώρο για ανάπτυξη, μάθηση και αυτοσυμπόνια, ενώ η αυτοφροντίδα διασφαλίζει ότι έχουμε την ενέργεια και τη σταθερότητα να ζούμε ισορροπημένα και πλήρως συνειδητοποιημένα. Η συνειδητή πρακτική της αυτοφροντίδας και η αφοσίωση στην αριστεία αποτελούν τα κλειδιά για μια ζωή πιο γεμάτη, υγιή και ευτυχισμένη.

Η θετική στάση στο σεξ δεν αφορά μόνο τη συχνότητα ή τις πρακτικές της σεξουαλικής ζωής, αλλά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε, βιώνουμε και συζητάμε τη σεξουαλικότητα. Πρόκειται για μια σύγχρονη, υγιή προσέγγιση που βασίζεται στον σεβασμό, τη συναίνεση, την αυτογνωσία και την αποδοχή, απαλλαγμένη από ενοχές και στερεότυπα.

Σεξουαλικότητα χωρίς ντροπή και ενοχή

Για δεκαετίες, το σεξ αντιμετωπιζόταν ως ταμπού, με αποτέλεσμα πολλοί άνθρωποι να μεγαλώνουν με ενοχές ή φόβο γύρω από τις σεξουαλικές τους επιθυμίες. Η θετική στάση στο σεξ έρχεται να ανατρέψει αυτή τη νοοτροπία, προωθώντας την ιδέα ότι η σεξουαλικότητα είναι φυσικό και αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης.

Αυτό δεν σημαίνει αλόγιστη συμπεριφορά, αλλά αποδοχή του σώματος, των επιθυμιών και των συναισθημάτων μας, χωρίς αυτοκριτική ή κοινωνική πίεση.

Η σημασία της συναίνεσης

Κεντρικός πυλώνας της θετικής στάσης στο σεξ είναι η ξεκάθαρη, ελεύθερη και συνεχής συναίνεση. Κάθε σεξουαλική πράξη πρέπει να βασίζεται στη θέληση όλων των εμπλεκομένων, χωρίς πίεση, φόβο ή υποχρέωση.

Η συναίνεση δεν είναι δεδομένη ούτε μόνιμη. Μπορεί να αλλάξει ανά πάσα στιγμή και πρέπει να γίνεται σεβαστή χωρίς εξηγήσεις. Μια θετική σεξουαλική κουλτούρα καλλιεργεί την ανοιχτή επικοινωνία και ενισχύει την αίσθηση ασφάλειας και εμπιστοσύνης.

Επικοινωνία και ειλικρίνεια

Η θετική στάση στο σεξ προϋποθέτει ειλικρινή επικοινωνία. Το να μπορεί κάποιος να εκφράσει τι του αρέσει, τι δεν του αρέσει, ποια είναι τα όριά του και ποιες οι ανάγκες του, είναι καθοριστικό για μια ικανοποιητική σεξουαλική εμπειρία.

Η επικοινωνία δεν αφορά μόνο τη στιγμή της επαφής, αλλά και τη συζήτηση πριν και μετά. Η ανταλλαγή σκέψεων και συναισθημάτων ενισχύει τη σύνδεση και μειώνει τις παρεξηγήσεις.

Σεβασμός στη διαφορετικότητα

Μια θετική στάση στο σεξ περιλαμβάνει τον σεβασμό στη σεξουαλική διαφορετικότητα. Διαφορετικοί προσανατολισμοί, ταυτότητες φύλου, επιθυμίες και τρόποι έκφρασης είναι εξίσου έγκυροι και αξίζουν αποδοχή.

Η κατανόηση ότι δεν υπάρχει ένας «σωστός» τρόπος να ζει κανείς τη σεξουαλικότητά του απελευθερώνει τόσο το άτομο όσο και τις σχέσεις του. Ο σεβασμός αυτός ξεκινά από την αποδοχή του εαυτού και επεκτείνεται στους άλλους.

Σχέση με το σώμα και την αυτοεκτίμηση

Η θετική στάση στο σεξ συνδέεται άμεσα με τη σχέση που έχουμε με το σώμα μας. Η αποδοχή της εικόνας μας, πέρα από μη ρεαλιστικά πρότυπα ομορφιάς, ενισχύει την αυτοπεποίθηση και την απόλαυση.

Όταν κάποιος νιώθει άνετα με το σώμα του, μπορεί να είναι πιο παρών στη σεξουαλική εμπειρία, χωρίς άγχος ή ανασφάλεια. Η αυτοεκτίμηση λειτουργεί ως βάση για υγιείς και ισότιμες σχέσεις.

Σεξ και συναισθηματική υγεία

Η θετική στάση στο σεξ αναγνωρίζει ότι η σεξουαλική επαφή δεν είναι μόνο σωματική πράξη, αλλά συχνά συνδέεται με συναισθήματα, ανάγκες και δεσμούς. Δεν υπάρχει «σωστό» επίπεδο συναισθηματικής εμπλοκής, αρκεί οι προσδοκίες να είναι ξεκάθαρες και κοινά αποδεκτές.

Η φροντίδα της συναισθηματικής υγείας, η ενσυναίσθηση και ο αμοιβαίος σεβασμός συμβάλλουν σε θετικές και ασφαλείς εμπειρίες.

Μια ολιστική προσέγγιση της απόλαυσης

Τελικά, θετική στάση στο σεξ σημαίνει να βλέπουμε τη σεξουαλικότητα ως μέρος μιας ισορροπημένης ζωής. Περιλαμβάνει γνώση, υπευθυνότητα, απόλαυση και σεβασμό. Δεν αφορά την ποσότητα ή τις επιλογές, αλλά την ποιότητα της εμπειρίας και τη συνειδητότητα.

Όταν το σεξ βιώνεται με ελευθερία, ασφάλεια και αυθεντικότητα, μετατρέπεται σε πηγή σύνδεσης, χαράς και προσωπικής εξέλιξης.

Με επιτυχία ξεκίνησε στην Ελλάδα το διεθνές πρόγραμμα CHAMPS (Children Amplified Prevention Services) του ΟΗΕ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας και του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα (UNODC), με συντονιστή φορέα τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ). Πρόκειται για μια καινοτόμο διεθνή πρωτοβουλία συστημικών παρεμβάσεων πρόληψης, που στοχεύει στην ενίσχυση των επιστημονικά τεκμηριωμένων παρεμβάσεων για παιδιά και εφήβους, από τη γέννηση έως και την ενηλικίωση, μέσα από ολιστική προσέγγιση, διατομεακή συνεργασία και ανταλλαγή επιστημονικών γνώσεων και καλών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών.

Το CHAMPS εισάγει ένα δομημένο και μακροπρόθεσμο πρότυπο μοντέλο πρόληψης με επίκεντρο το παιδί, καλύπτοντας όλα τα στάδια ανάπτυξης και τα περιβάλλοντα του παιδιού (οικογένεια, σχολείο, κοινότητα και πολιτεία) και συμβάλλει στην ενίσχυση των προστατευτικών παραγόντων και την πρόληψη πολλαπλών παραγόντων κινδύνου όπως η χρήση ουσιών, η παραβατικότητα, η σχολική διαρροή, ο κοινωνικός αποκλεισμός και οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία.

Παράλληλα, το CHAMPS ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ κρατικών φορέων, τοπικής αυτοδιοίκησης, ΜΚΟ, ερευνητικών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και διεθνών οργανισμών, εφαρμόζοντας διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα και βέλτιστες πρακτικές βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα, σύμφωνα με τα πρότυπα του UNODC και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).

Στο πλαίσιο της υλοποίησης του προγράμματος στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε η συνάντηση εργασίας της Εθνικής Οργανωτικής Επιτροπής στην Αθήνα.

Ο Υφυπουργός Υγείας, Δημήτρης Βαρτζόπουλος, αρμόδιος για την Ψυχική Υγεία και τις Εξαρτήσεις, τόνισε ότι η θεσμική και ενιαία πρόληψη αποτελεί βασικό πυλώνα της δημόσιας υγείας, επισημαίνοντας πως η έγκαιρη και επιστημονικά τεκμηριωμένη παρέμβαση είναι καθοριστική για την προστασία των νέων από τις εξαρτήσεις και την παραβατικότητα. Παράλληλα, ανέδειξε τον κομβικό ρόλο του νέου εθνικού φορέα ΕΟΠΑΕ, ο οποίος, με το σύνολο των υπηρεσιών και δομών που διαθέτει, διασφαλίζει την ενιαία εφαρμογή σύγχρονων και αποτελεσματικών πολιτικών πρόληψης και υποστηρίζει την υλοποίηση καινοτόμων διεθνών προγραμμάτων, όπως το CHAMPS του ΟΗΕ, με βάση διεθνή πρότυπα και επιστημονικά δεδομένα.

Ο Εθνικός Συντονιστής για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων και Πρόεδρος του ΕΟΠΑΕ κ. Αθανάσιος Θεοχάρης σημείωσε την αναγκαιότητα για θεσμική, σύγχρονη, επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση στην πρόληψη, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι «Το CHAMPS δεν είναι απλώς ένα ακόμη πρόγραμμα αποτελεί μια ουσιαστική αλλαγή του προτύπου Πρόληψης που εφαρμοζόταν μέχρι σήμερα. Αποτελεί στρατηγική επιλογή πρόληψης. Απώτερος στόχος του είναι η ενίσχυση της ψυχικής, κοινωνικής και συναισθηματικής ανθεκτικότητας των παιδιών από τη γέννηση έως και την εφηβεία, με σκοπό την πρόληψη της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών και άλλων συμπεριφορών υψηλού κινδύνου. Τα παιδιά πλέον δεν αντιμετωπίζονται ως παθητικοί αποδέκτες παρεμβάσεων, αλλά ως ενεργοί συμμέτοχοι, ως οι αυριανοί «πρωταθλητές», ως οι αυριανοί “CHAMPS”.»

Κεντρικός ομιλητής ήταν ο Dr. Wadih Maalouf, Παγκόσμιος Συντονιστής Προγραμμάτων Πρόληψης του UNODC, ο οποίος παρουσίασε τη φιλοσοφία, τη δομή και τη στρατηγική σημασία του CHAMPS.

Η Πάτρα επιλέχθηκε ως περιοχή πιλοτικής εφαρμογής λόγω των ιδιαίτερων κοινωνικοοικονομικών χαρακτηριστικών που συνιστούν παράγοντες κινδύνου για τα παιδιά και τους νέους, όπως η διακίνηση ναρκωτικών μέσω του λιμανιού και οδικών αξόνων, η σχολική διαρροή και τα περιστατικά χρήσης/διακίνησης ουσιών εντός σχολικού περιβάλλοντος, η ύπαρξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, αλλά και θεσμοί, όπως το Καρναβάλι. Επιπρόσθετα, στην πόλη της Πάτρας παρατηρούνται αυξημένα αιτήματα για θεραπεία αναφορικά με τις εξαρτήσεις, αλλά και καταγράφονται σχετικά υψηλά ποσοστά παραβατικότητας από ανηλίκους.

Ουσιαστικά το πρόγραμμα CHAMPS στην Πάτρα έρχεται για να ενώσει όλα τα περιβάλλοντα (οικογένεια, σχολείο, κοινότητα, πολιτεία) σε ένα καλά οργανωμένο και συντονισμένο σύστημα, στο οποίο όλα τα μέρη συνεργάζονται, εντοπίζουν κενά και δυσλειτουργίες και θέτουν τις προτεραιότητες για την προαγωγή της ψυχοκοινωνικής υγείας των παιδιών και των νέων και της ανθεκτικότητάς τους απέναντι στις κοινωνικές προκλήσεις.

Εφαρμόζοντας ένα διεθνώς αναγνωρισμένο και βιώσιμο πρότυπο πρόληψης, το οποίο μελλοντικά μπορεί να επεκταθεί σε όλη τη χώρα, στοχεύουμε στην καλύτερη ένταξη των παιδιών και των εφήβων στο σχολικό και κοινωνικό περιβάλλον.

Με το CHAMPS, η Ελλάδα επενδύει στην πρόληψη και την ψυχοκοινωνική υγεία των παιδιών και των νέων, διαμορφώνοντας ένα ασφαλέστερο, υγιέστερο και πιο ανθεκτικό κοινωνικό μέλλον.