Νικόλας Φαραντούρης: Η Τουρκία εργαλειοποιεί την αλιεία και το περιβάλλον για να επεκτείνει τη «Γαλάζια Πατρίδα»

Του Νικόλα Φαραντούρη, Ευρωβουλευτή ΠΑΣΟΚ – S&D, Καθηγητή Ευρωπαϊκού Δικαίου

Η Τουρκία δεν περιορίζεται πλέον στις γνωστές αμφισβητήσεις της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Επιχειρεί να εντάξει ακόμη και ζητήματα περιβαλλοντικής προστασίας, αλιείας και διαχείρισης φυσικών πόρων στο αναθεωρητικό δόγμα της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας», επιχειρώντας να προσδώσει θεσμικό και λειτουργικό περιεχόμενο σε παράνομες και ανυπόστατες διεκδικήσεις.

Οι πρόσφατες δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων σχετικά με την εφαρμογή νέου σχεδίου δράσης για την προστασία των θαλάσσιων πόρων και την καταπολέμηση της παράνομης αλιείας δεν μπορούν να εξεταστούν αποκομμένες από το ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο. Η Άγκυρα επιχειρεί να παρουσιάσει ως περιβαλλοντική πολιτική μια στρατηγική που συνδέεται άμεσα με την προώθηση μονομερών διεκδικήσεων σε θαλάσσιες περιοχές όπου υπάρχουν κυριαρχικά δικαιώματα και έννομα συμφέροντα κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Πρόκειται για μια ιδιαίτερα ανησυχητική εξέλιξη. Η εργαλειοποίηση της περιβαλλοντικής προστασίας και της αλιευτικής πολιτικής δεν αποτελεί απλώς ένα διμερές ζήτημα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Αποτελεί ευρωπαϊκό ζήτημα που αφορά την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, τον σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων κρατών-μελών της Ένωσης και τη διασφάλιση της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να παραμείνει αμέτοχη όταν πολιτικές που φαινομενικά σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος αξιοποιούνται ως όχημα γεωπολιτικής αναθεώρησης. Η προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων είναι κοινός στόχος όλων μας. Όμως δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως προκάλυμμα για αμφισβητήσεις συνόρων, θαλάσσιων ζωνών και κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Για τον λόγο αυτό κατέθεσα γραπτή ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητώντας σαφείς απαντήσεις. Η Κομισιόν οφείλει να τοποθετηθεί για τη σύνδεση της τουρκικής πολιτικής κατά της παράνομης αλιείας με τις διεκδικήσεις που απορρέουν από το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Οφείλει επίσης να εξηγήσει πώς προτίθεται να αντιμετωπίσει την εργαλειοποίηση περιβαλλοντικών πολιτικών για την εξυπηρέτηση αναθεωρητικών επιδιώξεων.

Ταυτόχρονα, απαιτούνται συγκεκριμένα μέτρα για την προστασία των στρατηγικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ανατολική Μεσόγειο. Δεν αρκούν οι γενικές διακηρύξεις. Χρειάζονται ξεκάθαρες πολιτικές και θεσμικές παρεμβάσεις που θα καταστήσουν σαφές ότι η Ευρώπη δεν αποδέχεται μονομερείς ενέργειες που παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο.

Η Ελλάδα οφείλει να βρίσκεται σε διαρκή επαγρύπνηση. Χρειάζεται άμεση και επίσημη ενημέρωση των εταίρων και συμμάχων μας, θεσμικές παρεμβάσεις στα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και συστηματική ανάδειξη του ζητήματος στους διεθνείς οργανισμούς.

Η υπεράσπιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων δεν είναι μόνο εθνική υποχρέωση. Είναι ευρωπαϊκή ευθύνη. Και η Ευρώπη καλείται σήμερα να αποδείξει στην πράξη ότι υπερασπίζεται τα κράτη-μέλη της απέναντι σε κάθε μορφή αναθεωρητισμού, ακόμη και όταν αυτός εμφανίζεται με τον μανδύα της περιβαλλοντικής προστασίας.