Καρκίνος: Ο ΠΟΥ προειδοποιεί ότι τα περιστατικά μπορεί να σχεδόν διπλασιαστούν έως το 2050

Ο καρκίνος εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τα συστήματα υγείας παγκοσμίως. Σύμφωνα με νέα έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC), ο αριθμός των νέων περιστατικών αναμένεται να αυξηθεί δραματικά τις επόμενες δεκαετίες, αγγίζοντας σχεδόν τα 35 εκατομμύρια νέα κρούσματα ετησίως έως το 2050, εάν δεν ληφθούν πιο αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης και έγκαιρης αντιμετώπισης. Η έκθεση επισημαίνει ότι, παρά τις σημαντικές επιστημονικές εξελίξεις στη διάγνωση και θεραπεία, οι ανισότητες στην πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας παραμένουν τεράστιες, με εκατομμύρια ανθρώπους να μην λαμβάνουν την απαραίτητη φροντίδα.

Οι αριθμοί που προκαλούν ανησυχία

Τα στοιχεία που παρουσιάζει ο ΠΟΥ είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικά:

• Τα νέα περιστατικά καρκίνου υπολογίζονται σήμερα σε περίπου 20,6 εκατομμύρια ετησίως.
• Μέχρι το 2050 εκτιμάται ότι θα προσεγγίσουν τα 35 εκατομμύρια.
• Περίπου 1 στους 5 ανθρώπους θα εμφανίσει κάποια μορφή καρκίνου κατά τη διάρκεια της ζωής του.
• Το 92% των ανθρώπων θα επηρεαστεί άμεσα ή έμμεσα από τη νόσο μέσω προσωπικής ή οικογενειακής διάγνωσης.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η αύξηση οφείλεται τόσο στη γήρανση του πληθυσμού όσο και στην εξάπλωση παραγόντων κινδύνου που σχετίζονται με τον σύγχρονο τρόπο ζωής.

Οι βασικοί παράγοντες κινδύνου

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, το προφίλ του καρκίνου αλλάζει συνεχώς και επηρεάζεται όλο και περισσότερο από:

• Παχυσαρκία
• Έλλειψη σωματικής άσκησης
• Ανθυγιεινή διατροφή
• Ατμοσφαιρική ρύπανση
• Κάπνισμα
• Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
• Ορισμένες λοιμώξεις που σχετίζονται με την ανάπτυξη καρκίνου

Η διευθύντρια του IARC, Δρ. Elisabete Weiderpass, υπογράμμισε ότι, παρότι ορισμένες χώρες έχουν καταφέρει να μειώσουν συγκεκριμένους τύπους καρκίνου μέσω πολιτικών πρόληψης, η συνολική πρόοδος παραμένει ανεπαρκής.

Τεράστιες ανισότητες στην πρόσβαση στη θεραπεία

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της έκθεσης αφορά τις μεγάλες διαφορές μεταξύ πλούσιων και φτωχότερων χωρών.

Σε χώρες υψηλού εισοδήματος:

• η πενταετής επιβίωση για πολλούς παιδικούς και μαστικούς καρκίνους ξεπερνά το 85%.

Αντίθετα, σε χώρες χαμηλού εισοδήματος:

• η αντίστοιχη επιβίωση συχνά δεν ξεπερνά το 30%.
• πολλά βασικά αντικαρκινικά φάρμακα δεν είναι διαθέσιμα.
• δεκάδες χώρες εξακολουθούν να μην διαθέτουν καν εγκαταστάσεις ακτινοθεραπείας.
• σε αρκετές περιοχές οι οικονομικές δυσκολίες αναγκάζουν πολλούς ασθενείς να εγκαταλείψουν τη θεραπεία τους.

Η πρόληψη παραμένει το ισχυρότερο όπλο

Παρά την ανησυχητική εικόνα, οι ειδικοί τονίζουν ότι μεγάλο ποσοστό των περιστατικών μπορεί να προληφθεί.

Σύμφωνα με πρόσφατες αναλύσεις του ΠΟΥ:

• έως και 4 στους 10 καρκίνους συνδέονται με παράγοντες κινδύνου που μπορούν να τροποποιηθούν.
• Η διακοπή του καπνίσματος αποτελεί το σημαντικότερο μέτρο πρόληψης.
• Η υγιεινή διατροφή, η διατήρηση φυσιολογικού βάρους και η τακτική άσκηση μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο.
• Ο εμβολιασμός κατά ορισμένων ιών και ο προσυμπτωματικός έλεγχος μπορούν να σώσουν εκατομμύρια ζωές.

Η έκκληση του ΠΟΥ προς τις κυβερνήσεις

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καλεί όλες τις κυβερνήσεις να επενδύσουν περισσότερο:

• στην πρόληψη,
• στον προσυμπτωματικό έλεγχο,
• στην έγκαιρη διάγνωση,
• στη διαθεσιμότητα σύγχρονων θεραπειών,
• στην παρηγορητική φροντίδα,
• και στη μείωση των ανισοτήτων μεταξύ των χωρών.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η αντιμετώπιση του καρκίνου δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στις νέες θεραπείες. Απαιτείται ολοκληρωμένη στρατηγική δημόσιας υγείας που θα δίνει ίση βαρύτητα στην πρόληψη, στην έγκαιρη διάγνωση και στην καθολική πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας.

Το μήνυμα της έκθεσης

Η νέα έκθεση του ΠΟΥ αποτελεί μια σαφή προειδοποίηση ότι ο καρκίνος θα συνεχίσει να αυξάνεται τις επόμενες δεκαετίες, εάν δεν ενισχυθούν άμεσα οι πολιτικές πρόληψης και οι επενδύσεις στα συστήματα υγείας. Παράλληλα, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό των περιστατικών μπορεί να αποφευχθεί, γεγονός που καθιστά την πρόληψη και την ενημέρωση του πληθυσμού εξίσου σημαντικές με την ανάπτυξη νέων θεραπειών.