Καναδάς: Πώς το νέο νομοσχέδιο της Αλμπέρτα φέρνει το αμερικανικό μοντέλο ιδιωτικής ασφάλισης

Η δημόσια και δωρεάν υγειονομική περίθαλψη αποτελεί εδώ και δεκαετίες τον θεμέλιο λίθο της καναδικής κοινωνικής ταυτότητας. Ωστόσο, η πρόσφατη νομοθετική πρωτοβουλία της επαρχίας της Αλμπέρτα απειλεί να ανατρέψει εκ βάθρων αυτό το κεκτημένο. Με την ψήφιση του Νομοσχεδίου 11 (Bill 11), η τοπική κυβέρνηση ανοίγει διάπλατα την πόρτα στην ανάπτυξη μιας παράλληλης, ιδιωτικής αγοράς ασφάλισης υγείας, εισάγοντας για πρώτη φορά στον Καναδά πρακτικές που θυμίζουν έντονα το διαβόητο και πανάκριβο σύστημα των Ηνωμένων Πολιτειών. Το νέο αυτό νομοθετικό πλαίσιο επιτρέπει σε γιατρούς και κερδοσκοπικές κλινικές να χρεώνουν απευθείας τους ασθενείς για ιατρικά αναγκαίες υπηρεσίες, οι οποίες μέχρι σήμερα καλύπτονταν πλήρως από το δημόσιο σύστημα (Canada Health Act). Αυτή η εξέλιξη δεν αποτελεί απλώς μια εσωτερική μεταρρύθμιση της Αλμπέρτα, αλλά μια δομική απειλή για ολόκληρο τον Καναδά, καθώς δημιουργεί ένα σύστημα υγείας δύο ταχυτήτων.

Τα 5 Βασικά Σημεία της Νομοθετικής Ανατροπής

• Άμεση εμπλοκή των ασφαλιστικών εταιρειών στη νομοθεσία: Οι ιδιωτικοί ασφαλιστικοί κολοσσοί δεν περίμεναν απλώς τις εξελίξεις, αλλά συμμετείχαν ενεργά στην τεχνική υλοποίηση των αλλαγών. Έγγραφα δείχνουν ότι η κυβέρνηση της Αλμπέρτα αντιμετωπίζει τις εταιρείες αυτές ως «βασικούς εταίρους», επιτρέποντάς τους να διαμορφώσουν τους κανόνες ενός παιχνιδιού που θα τους αποφέρει τεράστια κέρδη.

• Μια αγορά δισεκατομμυρίων προσανατολισμένη στο κέρδος: Η υπάρχουσα ιδιωτική ασφαλιστική αγορά του Καναδά αγγίζει ήδη τα 53 δισεκατομμύρια δολάρια, με το 63% να ελέγχεται από τρεις μόνο εταιρείες (Manulife, Canada Life, Sun Life). Το Νομοσχέδιο 11 μετατρέπει τις δημόσιες δαπάνες υγείας σε ένα νέο, παρθένο πεδίο κερδοφορίας, προσελκύοντας το ενδιαφέρον ξένων επενδυτών.

• Η επέλαση των αμερικανικών κολοσσών: Με την εγχώρια αγορά των ΗΠΑ να παρουσιάζει σημάδια κορεσμού, αμερικανικές ασφαλιστικές εταιρείες (όπως η UnitedHealth Group και η CVS/Aetna) αναζητούν απεγνωσμένα νέες αγορές. Ο Καναδάς αποτελεί γι’ αυτές το επόμενο «Ελ Ντοράντο», καθώς το νομοσχέδιο ανοίγει τον δρόμο για την είσοδο ξένων παρόχων.

• Κατάρρευση του συστήματος του μοναδικού πληρωτή (Single-Payer): Η εισαγωγή πολλών ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών μετατρέπει το αποδοτικό δημόσιο σύστημα σε ένα δαπανηρό πολυ-ασφαλιστικό μοντέλο. Αυτό συνεπάγεται τεράστιο διοικητικό κόστος, γραφειοκρατία και αφαίμαξη πόρων προς όφελος των μετόχων των εταιρειών, εις βάρος της φροντίδας των ασθενών.

• Κίνδυνος εγκλωβισμού λόγω διεθνών εμπορικών συμφωνιών: Εάν οι αμερικανικές πολυεθνικές ασφαλιστικές εταιρείες εδραιωθούν στην αγορά της Αλμπέρτα, θα είναι νομικά εξαιρετικά δύσκολο έως αδύνατο για μελλοντικές κυβερνήσεις να τις αποβάλουν, καθώς προστατεύονται από διεθνείς εμπορικές συμφωνίες.

Το Αμερικανικό Μοντέλο ως Προειδοποίηση

Για να κατανοήσουμε τι διακυβεύεται, αρκεί να κοιτάξουμε τα στοιχεία από την αγορά των ΗΠΑ, όπου η ιδιωτική ασφάλιση αποτελεί την κύρια αιτία της κρίσης κόστους ζωής. Η καθημερινότητα των Αμερικανών πολιτών προσφέρει μια ζοφερή εικόνα για το τι μπορεί να αντιμετωπίσουν σύντομα οι Καναδοί, αν δεν ανακοπεί αυτή η πορεία ιδιωτικοποίησης.

Σχεδόν οι μισοί ενήλικες στις ΗΠΑ δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να αντεπεξέλθουν στο κόστος της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, ενώ ένας στους τρεις αναβάλλει ή παραλείπει απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις και θεραπείες λόγω οικονομικής αδυναμίας. Το μέσο ετήσιο κόστος υγείας ανά Αμερικανό ξεπερνά τις 17.000 δολάρια, χωρίς να υπολογίζονται τα ασφάλιστρα που παρακρατούνται από τους μισθούς, τα οποία για μια οικογένεια αγγίζουν πλέον τις 27.000 δολάρια ετησίως.

Το πιο τραγικό αποτέλεσμα αυτού του συστήματος είναι το ιατρικό χρέος. Περίπου 100 εκατομμύρια Αμερικανοί οφείλουν συνολικά 220 δισεκατομμύρια δολάρια για ιατρικά έξοδα. Το χρέος αυτό δεν κάνει διακρίσεις, καθώς επηρεάζει ακόμη και όσους διαθέτουν ιδιωτική ασφάλιση, λόγω των υψηλών συμπληρωματικών πληρωμών (co-payments) και των εκπτώσεων (deductibles). Ως εκ τούτου, τα δύο τρίτα των πτωχεύσεων ιδιωτών στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ως κύρια αιτία την αδυναμία αποπληρωμής ιατρικών λογαριασμών.

Η Ανάγκη για Άμεση Ομοσπονδιακή Παρέμβαση

Η σιωπή της ομοσπονδιακής κυβέρνησης του Καναδά απέναντι στις ενέργειες της Αλμπέρτα είναι ανησυχητική. Παρά τις έντονες διαμαρτυρίες κοινωνικών οργανώσεων και τις προειδοποιήσεις ειδικών ότι το Νομοσχέδιο 11 παραβιάζει ξεκάθαρα τον Καναδικό Νόμο για την Υγεία, η ηγεσία της χώρας δεν έχει λάβει ακόμα επίσημη θέση.

Ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά. Οι καναδικές ασφαλιστικές εταιρείες προετοιμάζουν ήδη τα νέα τους προϊόντα για να εκμεταλλευτούν τη νέα αγορά. Αν η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν παρέμβει άμεσα για να επιβάλει τη νομιμότητα και να προστατεύσει τον δημόσιο χαρακτήρα της υγείας, το δικαίωμα στην περίθαλψη θα πάψει να εξαρτάται από τις ιατρικές ανάγκες του πολίτη και θα καθορίζεται αποκλειστικά από το μέγεθος του πορτοφολιού του.