Η Ελλάδα εξελίσσεται σταδιακά σε έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με τις ελληνικές ενεργειακές επιχειρήσεις να ενισχύουν συνεχώς την παρουσία τους στις γειτονικές αγορές και να αποκτούν ρόλο βασικού προμηθευτή σε όλες τις κύριες μορφές ενέργειας – από τα πετρελαιοειδή και την ηλεκτρική ενέργεια έως το φυσικό αέριο.
Η δυναμική αυτή δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο, αλλά αποτέλεσμα μιας στρατηγικής που στηρίζεται στη γεωγραφική θέση της χώρας, στις μεγάλες ενεργειακές επενδύσεις των τελευταίων ετών, στην αναβάθμιση των υποδομών και στη γεωπολιτική αναδιάταξη που βρίσκεται σε εξέλιξη στην ευρύτερη περιοχή.
Οι ελληνικοί ενεργειακοί όμιλοι αξιοποιούν τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της εγχώριας παραγωγής, της διυλιστικής βιομηχανίας, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των σύγχρονων υποδομών φυσικού αερίου, διευρύνοντας σταθερά τις εξαγωγές τους προς τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Παράλληλα, η στρατηγική που διαμορφώνεται σε κυβερνητικό επίπεδο για την ενεργειακή διπλωματία ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης εισόδου και διαμετακόμισης ενεργειακών πόρων προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη. Στο πλαίσιο αυτό, παραγωγοί, έμποροι και διαχειριστές δικτύων επενδύουν στην ανάπτυξη νέων διασυνδέσεων, στην επέκταση των εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου και στην αξιοποίηση των αυξανόμενων αναγκών των γειτονικών χωρών.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη μετάβαση της Ελλάδας από μια χώρα που κάλυπτε κυρίως τις εσωτερικές ενεργειακές της ανάγκες σε έναν περιφερειακό ενεργειακό παίκτη με αυξανόμενη επιρροή στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Εφόσον συνεχιστούν οι επενδύσεις σε δίκτυα, υποδομές LNG, ηλεκτρικές διασυνδέσεις και έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η χώρα έχει τη δυνατότητα να εδραιώσει ακόμη περισσότερο τη θέση της ως στρατηγικός προμηθευτής ενέργειας για ολόκληρη την περιοχή.

Στον κλάδο των διυλιστηρίων, που είναι παραδοσιακά εξαγωγικός, οι ισχυρές επιδόσεις συνεχίστηκαν και το 2025. Η Helleniq Energy, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη γενική συνέλευση των μετόχων, εξήγαγε την τελευταία τριετία κατά μέσο όρο 8 εκατ. τόνους ετησίως. Ειδικά στη ΝΑ Ευρώπη οι εξαγωγές ξεπερνούν τα 2 εκατ. τόνους ετησίως (Μαυροβούνιο: 288 εκατ., Σερβία: 123 εκατ., Βουλγαρία: 245 εκατ., Κύπρος: 449 εκατ. και Βόρεια Μακεδονία 953 εκατ., όπου εξέλιξη αποφασιστικής σημασίας ήταν η επανέναρξη λειτουργίας του αγωγού Θεσσαλονίκης – Σκοπίων VARDAX για την μεταφορά ντίζελ κίνησης με προορισμό την τοπική αλλά και την ευρύτερη αγορά της περιοχής.
H Motor Oil εξήγαγε το 2025 8,8 εκατ. μετρικούς τόνους καυσίμων ενώ οι πωλήσεις στην εσωτερική αγορά πλησίασαν τα 4 εκατ. μτ. Όπως σημειώνεται στην ετήσια οικονομική έκθεση, από την ανάλυση των στοιχείων όγκου των πωλήσεων της Εταιρείας διαφαίνεται ο έντονα εξαγωγικός χαρακτήρας της καθώς οι πωλήσεις εξωτερικού συμπεριλαμβανομένης και της ναυτιλίας ανήλθαν για το 2025 στο 74,17% επί του συνολικού όγκου των πωλήσεων έναντι 80,58% το 2024. Ο όμιλος εξάγει σε περισσότερες από 65 χώρες ενώ έχει παρουσία στη λιανική αγορά μεταξύ άλλων σε Κύπρο, Σερβία, Βόρεια Μακεδονία, Μαυροβούνιο, Αλβανία και Κροατία.
Στην ηλεκτρική ενέργεια καταγράφεται εντυπωσιακή μεταστροφή του συστήματος από εισαγωγικό σε εξαγωγικό με επιδόσεις που συγκαταλέγονται στις κορυφαίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ακόμα και σε απόλυτες τιμές. Σύμφωνα με τα δεδομένα που έχει παρουσιάσει ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, το 2019 η χώρα εισήγαγε περίπου 10 TWh (18% των αναγκών της). Το 2024 η Ελλάδα έγινε οριακά καθαρός εξαγωγέας, το 2025 οι εξαγωγές έφθασαν σε 3 TWh και το 2026 η χώρα μας είναι σε απόλυτους αριθμούς, ο 5ος μεγαλύτερος καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.
Σε χρηματικούς όρους το 2014-2019, η Ελλάδα ξόδευε περίπου 300 εκατ. Ευρώ το χρόνο για να εισάγει ηλεκτρική ενέργεια. Το 2025 το έλλειμμα μετατράπηκε σε εμπορικό πλεόνασμα ύψους 262 εκατ. ευρώ και στο πρώτο τετράμηνο του 2026 το πλεόνασμα έφθασε στα 341 εκατ., δηλαδή έχει ήδη ξεπεράσει την επίδοση όλης της προηγούμενης χρονιάς.
Στο φυσικό αέριο οι εξαγωγές μέσω του ελληνικού συστήματος το 2025 τριπλασιάστηκαν σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, φθάνοντας στις 8,6 τεραβατώρες. Προηγήθηκε το ρεκόρ του 2023 με 16,7 τεραβατώρες (αλλά και σημαντική κάμψη το 2024 στις 2,9 τεραβατώρες). Σημαντική είναι και η ανάπτυξη το 2026 καθώς στο πρώτο εξάμηνο οι εξαγωγές τριπλασιάστηκαν , φθάνοντας τις 8,72 TWh έναντι 2,86 TWh την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
Η εξαγωγική δραστηριότητα στον τομέα του φυσικού αερίου υποστηρίζεται από την στρατηγική ανάπτυξης του «κάθετου διαδρόμου» εφοδιασμού της περιοχής με φυσικό αέριο που εισάγεται στη χώρα μας σε υγροποιημένη μορφή, αεριοποιείται και εξάγεται στις χώρες της περιοχής. Εξέλιξη κομβικής σημασίας ήταν η συμφωνία που επιτεύχθηκε το Μάρτιο μεταξύ των Διαχειριστών των συστημάτων μεταφοράς Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Μολδαβίας και Ουκρανίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συμφωνία που οδήγησε σε μείωση του κόστους μεταφοράς και βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του διαδρόμου. Ήδη στις δημοπρασίες που πραγματοποιήθηκαν την περασμένη εβδομάδα για τη δέσμευση δυναμικότητας εξαγωγών τα επόμενα χρόνια, οι ενδιαφερόμενες εταιρίες δέσμευσαν σχεδόν τη μισή δυναμικότητα μέχρι το 2030.


