Μια νέα μεγάλης κλίμακας επιστημονική έρευνα από το University of California San Diego αναδεικνύει πιθανές επιπτώσεις που έχει η κάνναβη κατά την εφηβεία στη γνωστική ανάπτυξη του εγκεφάλου. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Neuropsychopharmacology, συνδέει την πρώιμη χρήση κάνναβης με πιο αργή εξέλιξη δεξιοτήτων όπως η μνήμη, η προσοχή και η ταχύτητα σκέψης.
Η εφηβεία ως κρίσιμη περίοδος για τον εγκέφαλο
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η εφηβεία αποτελεί ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο στάδιο ανάπτυξης. Ο εγκέφαλος συνεχίζει να ωριμάζει μέχρι και τα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής, με περιοχές που σχετίζονται με τη λήψη αποφάσεων, τη μνήμη και τον έλεγχο της συμπεριφοράς να βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη. Σε αυτό το πλαίσιο, οποιαδήποτε εξωτερική επίδραση, όπως η χρήση ουσιών, μπορεί να επηρεάσει τον ρυθμό αυτής της ανάπτυξης.
Η επικεφαλής ερευνήτρια Natasha Wade εξηγεί ότι οι έφηβοι που ξεκινούν χρήση κάνναβης δεν παρουσιάζουν την ίδια πρόοδο στις γνωστικές τους δεξιότητες με τους συνομηλίκους τους που δεν κάνουν χρήση. Αν και οι διαφορές μπορεί αρχικά να φαίνονται μικρές, με την πάροδο του χρόνου μπορεί να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην καθημερινή λειτουργία και τη μάθηση.
Η μελέτη και το δείγμα
Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα από περισσότερους από 11.000 συμμετέχοντες της μεγάλης μακροχρόνιας μελέτης Adolescent Brain Cognitive Development Study. Τα παιδιά παρακολουθήθηκαν από την ηλικία των 9–10 ετών έως την εφηβεία, επιτρέποντας στους επιστήμονες να καταγράψουν τη γνωστική τους εξέλιξη σε βάθος χρόνου.
Για να διασφαλιστεί μεγαλύτερη ακρίβεια, οι ερευνητές δεν βασίστηκαν μόνο σε αυτοαναφορές, αλλά χρησιμοποίησαν και βιολογικά δείγματα, όπως ούρα, σάλιο και τρίχες, ώστε να εντοπίσουν την έκθεση σε ουσίες.
Επιπτώσεις στη μνήμη και στη σκέψη
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι έφηβοι που είχαν κάνει χρήση κάνναβης παρουσίαζαν πιο αργή ανάπτυξη σε βασικές γνωστικές λειτουργίες. Σε τομείς όπως η μνήμη εργασίας, η προσοχή, η γλωσσική επεξεργασία και η ταχύτητα σκέψης, η πρόοδός τους ήταν χαμηλότερη σε σύγκριση με εκείνους που δεν είχαν χρησιμοποιήσει κάνναβη.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι συμμετέχοντες είχαν αρχικά παρόμοιες ή και ελαφρώς καλύτερες επιδόσεις. Ωστόσο, καθώς μεγάλωναν και ξεκινούσαν χρήση, η γνωστική τους εξέλιξη επιβραδυνόταν, ενώ οι συνομήλικοί τους συνέχιζαν να βελτιώνονται.
Ο ρόλος της THC
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανάλυση των συστατικών της κάνναβης. Οι ερευνητές εντόπισαν ότι η τετραϋδροκανναβινόλη (THC), το βασικό ψυχοδραστικό συστατικό, φαίνεται να σχετίζεται περισσότερο με τις αλλαγές στη γνωστική λειτουργία. Αντίθετα, η κανναβιδιόλη (CBD) δεν εμφάνισε την ίδια συσχέτιση, αν και τα δεδομένα σε αυτή την ομάδα ήταν περιορισμένα.
Αυτό το εύρημα υπογραμμίζει την πολυπλοκότητα των προϊόντων κάνναβης, καθώς πολλά σκευάσματα μπορεί να περιέχουν διαφορετικά επίπεδα δραστικών ουσιών, επηρεάζοντας διαφορετικά τον εγκέφαλο.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα
Παρότι οι διαφορές που παρατηρήθηκαν δεν ήταν δραματικές, οι επιστήμονες τονίζουν ότι στην εφηβεία ακόμη και μικρές αποκλίσεις μπορούν να έχουν σημαντικές συνέπειες. Η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από έντονη μαθησιακή και γνωστική ανάπτυξη, οπότε η επιβράδυνση αυτής της διαδικασίας μπορεί να επηρεάσει την απόδοση στο σχολείο και την καθημερινή ζωή.
Παράλληλα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει άμεση αιτιώδη σχέση. Παράγοντες όπως το οικογενειακό περιβάλλον, η ψυχική υγεία και η προσωπικότητα μπορεί επίσης να επηρεάζουν τα αποτελέσματα.
Η έρευνα από το University of California San Diego προσθέτει σημαντικά στοιχεία στη συζήτηση για τη χρήση κάνναβης στην εφηβεία. Παρότι δεν καταλήγει σε απόλυτα συμπεράσματα αιτιότητας, ενισχύει την άποψη ότι η πρώιμη χρήση μπορεί να επηρεάσει τον ρυθμό γνωστικής ανάπτυξης.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν την ανάγκη για ενημέρωση των νέων και των οικογενειών, ώστε να κατανοούν καλύτερα τις πιθανές επιπτώσεις στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο και να λαμβάνουν πιο συνειδητές αποφάσεις.

