Συχνά πιστεύουμε ότι η επούλωση είναι μια τελική κατάσταση. Ένα σημείο στο οποίο ο πόνος εξαφανίζεται ολοκληρωτικά, οι δύσκολες αναμνήσεις σβήνουν και όσα μας πλήγωσαν παύουν να έχουν οποιαδήποτε επίδραση πάνω μας. Περιμένουμε τη στιγμή που θα μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα: «Το ξεπέρασα. Δεν με αγγίζει πια».
Η πραγματικότητα, όμως, είναι πολύ πιο σύνθετη. Η ψυχική επούλωση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η πληγή εξαφανίστηκε. Σημαίνει ότι έπαψε να καθορίζει τις αποφάσεις, τις σχέσεις και τον τρόπο με τον οποίο ζούμε τη ζωή μας.
Οι πληγές μας δεν διαγράφονται σαν να μην υπήρξαν ποτέ. Γίνονται μέρος της ιστορίας μας, αλλά όχι ολόκληρη η ταυτότητά μας.
Η ψευδαίσθηση της «τέλειας ανάρρωσης»
Ζούμε σε μια κοινωνία που συχνά αντιμετωπίζει την ψυχική ανθεκτικότητα σαν μια ευθεία διαδρομή: πονάς, θεραπεύεσαι και συνεχίζεις σαν να μη συνέβη τίποτα.
Όταν, λοιπόν, κάποια ανάμνηση μάς προκαλεί ακόμη θλίψη, όταν μια επέτειος μάς συγκινεί ή όταν επιστρέφουν στιγμές αμφιβολίας, πιστεύουμε ότι έχουμε αποτύχει να θεραπευτούμε.
Όμως η επούλωση δεν είναι γραμμική διαδικασία. Υπάρχουν μέρες που αισθανόμαστε δυνατοί και μέρες που η παλιά πληγή μοιάζει να ξανανοίγει. Αυτό δεν σημαίνει ότι γυρίσαμε πίσω. Σημαίνει απλώς ότι είμαστε άνθρωποι.
Όταν η πληγή ρυθμίζει τη ζωή μας
Μια ανεπούλωτη πληγή δεν εκφράζεται μόνο μέσα από τη θλίψη. Συχνά επηρεάζει τον τρόπο που σχετιζόμαστε με τους άλλους και με τον εαυτό μας.
Μπορεί να μας κάνει:
- Να αποφεύγουμε την οικειότητα από φόβο μήπως πληγωθούμε ξανά.
- Να λέμε συνεχώς «ναι», επειδή φοβόμαστε την απόρριψη.
- Να δυσκολευόμαστε να εμπιστευτούμε.
- Να θεωρούμε ότι δεν αξίζουμε την αγάπη ή την επιτυχία.
- Να επαναλαμβάνουμε τα ίδια μοτίβα στις σχέσεις μας.
- Να παίρνουμε αποφάσεις βασισμένες στον φόβο και όχι στις επιθυμίες μας.
Όταν ο πόνος καθορίζει τις επιλογές μας, τότε η πληγή εξακολουθεί να «οδηγεί» τη ζωή μας.
Τι σημαίνει πραγματική επούλωση;
Η επούλωση δεν είναι λήθη. Δεν σημαίνει ότι ξεχνάμε όσα περάσαμε ή ότι σταματούν να μας επηρεάζουν συναισθηματικά.
Σημαίνει ότι μπορούμε να θυμόμαστε χωρίς να καταρρέουμε.
Σημαίνει ότι μπορούμε να αγαπήσουμε ξανά, ακόμη κι αν κάποτε προδοθήκαμε.
Σημαίνει ότι μπορούμε να βάλουμε όρια, ακόμη κι αν στο παρελθόν μάθαμε να σιωπούμε.
Σημαίνει ότι δεν αφήνουμε τον φόβο να αποφασίζει για εμάς.
Η πληγή μπορεί να υπάρχει ως ουλή, αλλά δεν αποτελεί πλέον το τιμόνι της ζωής μας.
Η δύναμη της αποδοχής
Πολλοί άνθρωποι παλεύουν να διώξουν κάθε ίχνος πόνου, πιστεύοντας ότι μόνο τότε θα είναι καλά. Ωστόσο, η αποδοχή αποτελεί συχνά πιο ουσιαστικό βήμα από την αντίσταση.
Αποδοχή δεν σημαίνει παραίτηση.
Σημαίνει να αναγνωρίζουμε ότι αυτό που συνέβη μάς επηρέασε. Ότι υπήρξαν στιγμές που μας άλλαξαν. Ότι κουβαλάμε εμπειρίες που άφησαν αποτύπωμα.
Αλλά σημαίνει επίσης ότι αρνούμαστε να αφήσουμε αυτές τις εμπειρίες να καθορίσουν το μέλλον μας.
Μικρά σημάδια ότι θεραπεύεσαι
Η επούλωση δεν έρχεται πάντα με εντυπωσιακές αλλαγές. Συχνά κρύβεται σε μικρές καθημερινές νίκες.
Θεραπεύεσαι όταν:
- Σταματάς να κατηγορείς τον εαυτό σου για όσα δεν μπορούσες να ελέγξεις.
- Μπορείς να λες «όχι» χωρίς ενοχές.
- Δεν αισθάνεσαι την ανάγκη να αποδείξεις συνεχώς την αξία σου.
- Αναγνωρίζεις τα συναισθήματά σου χωρίς να τα φοβάσαι.
- Επιτρέπεις στον εαυτό σου να χαρεί χωρίς να περιμένει την επόμενη καταστροφή.
- Επιλέγεις ανθρώπους που σε σέβονται και σε φροντίζουν.
Αυτές οι αλλαγές ίσως να μη φαίνονται θεαματικές, όμως αποτελούν βαθιά σημάδια εσωτερικής ανάπτυξης.
Δεν χρειάζεται να είσαι «όπως πριν»
Ίσως το πιο απελευθερωτικό κομμάτι της επούλωσης είναι η συνειδητοποίηση ότι δεν χρειάζεται να επιστρέψεις στον άνθρωπο που ήσουν πριν πληγωθείς.
Οι δυσκολίες μάς αλλάζουν. Μας κάνουν πιο προσεκτικούς, πιο συμπονετικούς, πιο συνειδητοποιημένους. Μερικές φορές μας βοηθούν να ανακαλύψουμε δυνάμεις που δεν γνωρίζαμε ότι διαθέταμε.
Η θεραπεία δεν είναι επιστροφή στο παρελθόν. Είναι η δημιουργία μιας νέας σχέσης με τον εαυτό μας.
Η ουλή δεν είναι αδυναμία
Το γεγονός ότι κάποια γεγονότα εξακολουθούν να σε συγκινούν δεν σημαίνει ότι δεν προχώρησες. Δεν σημαίνει ότι είσαι αδύναμος ή «χαλασμένος».
Σημαίνει ότι έζησες, αγάπησες, απογοητεύτηκες, έχασες και προσπάθησες ξανά.
Η επούλωση δεν είναι η απουσία της πληγής.
Είναι η στιγμή που ξυπνάς το πρωί και ο πόνος δεν αποφασίζει πλέον ποιον θα αγαπήσεις, ποιον θα εμπιστευτείς, ποιο όνειρο θα κυνηγήσεις και πόσο χώρο θα καταλάβεις στον κόσμο.
Η πληγή μπορεί να υπάρχει. Η ζωή σου, όμως, δεν της ανήκει πια.

