Ο καθαρισμός των αυτιών είναι μια καθημερινή συνήθεια για πολλούς ανθρώπους. Ωστόσο, αρκετές από τις πρακτικές που εφαρμόζονται όχι μόνο δεν είναι απαραίτητες, αλλά μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα στην υγεία των αυτιών. Οι ωτορινολαρυγγολόγοι επισημαίνουν ότι τα αυτιά διαθέτουν έναν φυσικό μηχανισμό αυτοκαθαρισμού και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν χρειάζονται βαθύ καθαρισμό.
Η πιο συνηθισμένη λανθασμένη πρακτική είναι η χρήση μπατονέτας μέσα στον ακουστικό πόρο. Παρότι πολλοί πιστεύουν ότι έτσι απομακρύνουν το κερί, στην πραγματικότητα συχνά το σπρώχνουν βαθύτερα, αυξάνοντας τον κίνδυνο δημιουργίας βύσματος, τραυματισμού ή ακόμη και λοίμωξης.
Γιατί υπάρχει το κερί στο αυτί;
Το κερί των αυτιών, γνωστό και ως κυψελίδα, δεν είναι βρωμιά. Πρόκειται για μια φυσική ουσία που παράγεται από ειδικούς αδένες του έξω ακουστικού πόρου και έχει σημαντικό προστατευτικό ρόλο.
Η κυψελίδα:
- παγιδεύει σκόνη, μικρόβια και άλλα μικροσκοπικά σωματίδια,
- διατηρεί την υγρασία του δέρματος μέσα στον ακουστικό πόρο,
- διαθέτει αντιβακτηριακές και αντιμυκητιασικές ιδιότητες,
- προστατεύει το αυτί από ερεθισμούς και λοιμώξεις.
Με φυσικές κινήσεις, όπως η μάσηση και η ομιλία, το κερί μετακινείται σταδιακά προς το εξωτερικό μέρος του αυτιού, όπου απομακρύνεται μόνο του.
Η μπατονέτα δεν είναι η λύση
Οι περισσότεροι χρησιμοποιούν μπατονέτες θεωρώντας ότι καθαρίζουν καλύτερα τα αυτιά τους. Στην πραγματικότητα, όμως, οι ειδικοί συνιστούν να μην εισάγεται κανένα αντικείμενο μέσα στον ακουστικό πόρο.
Η χρήση μπατονέτας μπορεί να:
- σπρώξει το κερί βαθύτερα,
- δημιουργήσει βύσμα κυψελίδας,
- προκαλέσει μικροτραυματισμούς στο δέρμα,
- αυξήσει τον κίνδυνο εξωτερικής ωτίτιδας,
- τραυματίσει το τύμπανο σε περίπτωση βαθιάς εισαγωγής.
Ακόμη και αντικείμενα όπως τσιμπιδάκια, φουρκέτες ή άλλα αιχμηρά εργαλεία μπορεί να προκαλέσουν σοβαρή βλάβη στο αυτί και δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιούνται.
Πώς γίνεται ο σωστός καθαρισμός;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, αρκεί να καθαρίζετε μόνο το εξωτερικό μέρος του αυτιού κατά τη διάρκεια του μπάνιου.
Ένα μαλακό πανί ή μια καθαρή πετσέτα είναι αρκετά για να απομακρύνουν τυχόν υπολείμματα από το πτερύγιο του αυτιού, χωρίς να χρειάζεται να εισχωρήσετε στον ακουστικό πόρο.
Εάν μπει λίγο νερό στο αυτί κατά το ντους, συνήθως απομακρύνεται μόνο του. Μπορείτε να γείρετε απαλά το κεφάλι προς τη μία πλευρά ώστε να διευκολύνετε την έξοδό του και να σκουπίσετε εξωτερικά με μια πετσέτα.
Τι γίνεται όταν υπάρχει πολύ κερί;
Σε ορισμένους ανθρώπους, το κερί συσσωρεύεται και δημιουργεί βύσμα που μπορεί να προκαλέσει:
- μείωση της ακοής,
- αίσθημα βουλώματος,
- εμβοές (βουητό),
- δυσφορία ή πόνο,
- περιστασιακή ζάλη.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η καλύτερη λύση είναι η αξιολόγηση από ωτορινολαρυγγολόγο. Ο γιατρός μπορεί να αφαιρέσει με ασφάλεια το κερί χρησιμοποιώντας ειδικά εργαλεία, αναρρόφηση ή έκπλυση, ανάλογα με την περίπτωση.
Είναι ασφαλή τα κεράκια αυτιών;
Τα λεγόμενα «κεριά αυτιών» έχουν γίνει δημοφιλή τα τελευταία χρόνια, όμως οι επιστημονικές μελέτες δεν έχουν αποδείξει ότι αφαιρούν αποτελεσματικά το κερί.
Αντίθετα, έχουν αναφερθεί εγκαύματα, τραυματισμοί και απόφραξη του αυτιού από υπολείμματα κεριού. Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί δεν συνιστούν τη χρήση τους.
Πότε πρέπει να επισκεφθείτε γιατρό;
Είναι σημαντικό να ζητήσετε ιατρική συμβουλή εάν εμφανίσετε:
- έντονο πόνο στο αυτί,
- αιμορραγία,
- έκκριση υγρού ή πύου,
- αιφνίδια απώλεια ακοής,
- επίμονες εμβοές,
- ζάλη που συνοδεύεται από προβλήματα ακοής.
Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να υποδηλώνουν λοίμωξη ή άλλη πάθηση που απαιτεί άμεση αξιολόγηση.
Χρειάζονται ειδικές σταγόνες;
Σε άτομα που παρουσιάζουν συχνά συσσώρευση κυψελίδας, ο γιατρός μπορεί να συστήσει ειδικές ωτικές σταγόνες που μαλακώνουν το κερί και διευκολύνουν την απομάκρυνσή του.
Ωστόσο, οι σταγόνες δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται χωρίς ιατρική συμβουλή όταν υπάρχει πόνος, διάτρηση τυμπάνου ή ενεργή λοίμωξη.
Η καλύτερη φροντίδα είναι η λιγότερη παρέμβαση
Το σημαντικότερο που πρέπει να θυμόμαστε είναι ότι τα αυτιά διαθέτουν έναν εξαιρετικά αποτελεσματικό μηχανισμό αυτοκαθαρισμού. Στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν χρειάζονται καθημερινό καθαρισμό στο εσωτερικό τους.
Η αποφυγή της χρήσης μπατονέτας και άλλων αντικειμένων, ο καθαρισμός μόνο του εξωτερικού μέρους του αυτιού και η αναζήτηση ιατρικής βοήθειας όταν υπάρχουν συμπτώματα αποτελούν τις ασφαλέστερες πρακτικές για τη διατήρηση της καλής υγείας των αυτιών.
Μερικές φορές, η καλύτερη φροντίδα δεν είναι να κάνουμε περισσότερα, αλλά να αφήσουμε το σώμα να κάνει αυτό που γνωρίζει ήδη πολύ καλά: να προστατεύει και να καθαρίζει μόνο του τα αυτιά μας.

