Το να ακούσεις έναν άνθρωπο να σου λέει ότι σκέφτεται να βάλει τέλος στη ζωή του είναι μία από τις πιο δύσκολες και αγχωτικές στιγμές που μπορεί να βιώσει κάποιος. Είναι φυσιολογικό να νιώσεις φόβο, αμηχανία ή να μην ξέρεις τι να πεις. Ωστόσο, η αντίδρασή σου μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στο αν το άτομο θα νιώσει ότι ακούγεται και θα αναζητήσει την υποστήριξη που χρειάζεται. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι όταν κάποιος μιλά για αυτοκτονικές σκέψεις, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θέλει να πεθάνει. Πολύ συχνά εκφράζει έναν βαθύ ψυχικό πόνο, μια αίσθηση απελπισίας ή την πεποίθηση ότι δεν υπάρχει άλλη διέξοδος. Το γεγονός ότι επέλεξε να το μοιραστεί μαζί σου αποτελεί ένδειξη ότι ένα μέρος του εξακολουθεί να αναζητά βοήθεια.
Πάρε κάθε αναφορά στα σοβαρά
Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη είναι να θεωρήσουμε ότι το άτομο υπερβάλλει ή ότι προσπαθεί απλώς να τραβήξει την προσοχή. Κάθε αναφορά σε σκέψεις αυτοκτονίας πρέπει να αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα και χωρίς υποτίμηση.
Ακόμη κι αν δεν γνωρίζεις πόσο μεγάλος είναι ο κίνδυνος, είναι προτιμότερο να αντιδράσεις σαν να πρόκειται για μια πραγματική κρίση παρά να αγνοήσεις τα λόγια του ανθρώπου που έχει απέναντί σου.
Άκου χωρίς να κρίνεις
Το σημαντικότερο που μπορείς να προσφέρεις εκείνη τη στιγμή είναι η παρουσία σου. Άφησε το άτομο να μιλήσει χωρίς να το διακόπτεις ή να προσπαθείς αμέσως να δώσεις λύσεις.
Φράσεις όπως:
- «Σε ευχαριστώ που μου το είπες.»
- «Είμαι εδώ για να σε ακούσω.»
- «Μπορείς να μου πεις τι σε έκανε να νιώθεις έτσι;»
δείχνουν ενδιαφέρον και αποδοχή, χωρίς να ασκούν πίεση.
Μην φοβηθείς να ρωτήσεις άμεσα
Παλαιότερα υπήρχε η λανθασμένη αντίληψη ότι το να ρωτήσεις κάποιον για την αυτοκτονία μπορεί να του βάλει την ιδέα. Οι επιστημονικές έρευνες δείχνουν το αντίθετο. Η άμεση και ήρεμη ερώτηση δεν αυξάνει τον κίνδυνο· αντίθετα, μπορεί να βοηθήσει το άτομο να νιώσει ότι επιτέλους κάποιος καταλαβαίνει τη σοβαρότητα της κατάστασής του.
Αν κάποιος εκφράζει αυτοκτονικές σκέψεις, μπορείς να ρωτήσεις με ηρεμία αν σκέφτεται να κάνει κακό στον εαυτό του ή αν έχει συγκεκριμένο σχέδιο. Οι πληροφορίες αυτές είναι σημαντικές για την εκτίμηση της σοβαρότητας της κατάστασης.
Μην υποσχεθείς ότι θα κρατήσεις μυστικό
Είναι πιθανό το άτομο να σου ζητήσει να μην το πεις σε κανέναν. Όσο δύσκολο κι αν είναι, δεν πρέπει να δεσμευτείς ότι θα κρατήσεις μυστικό κάτι που μπορεί να θέτει τη ζωή του σε κίνδυνο.
Μπορείς να πεις με ήρεμο τρόπο ότι νοιάζεσαι τόσο πολύ για εκείνον ώστε χρειάζεται να ζητήσετε βοήθεια μαζί. Η προστασία της ζωής προηγείται της διατήρησης ενός μυστικού.
Ενθάρρυνε την αναζήτηση επαγγελματικής βοήθειας
Οι αυτοκτονικές σκέψεις αποτελούν σοβαρό ζήτημα ψυχικής υγείας και χρειάζονται αξιολόγηση από επαγγελματία. Ενθάρρυνε το άτομο να επικοινωνήσει με ψυχολόγο, ψυχίατρο ή με τον θεράποντα γιατρό του.
Αν δυσκολεύεται να κάνει το πρώτο βήμα, μπορείς να προσφερθείς να τον συνοδεύσεις, να τον βοηθήσεις να κλείσει ένα ραντεβού ή να μείνεις μαζί του μέχρι να βρεθεί η κατάλληλη υποστήριξη.
Αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος, δράσε άμεσα
Αν το άτομο σου πει ότι σκοπεύει να αυτοκτονήσει σύντομα, ότι έχει συγκεκριμένο σχέδιο ή τα μέσα για να το πραγματοποιήσει, η κατάσταση θεωρείται επείγουσα.
Σε αυτή την περίπτωση μην το αφήσεις μόνο του. Επικοινώνησε άμεσα με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ή ζήτησε βοήθεια από κοντινό συγγενή ή άλλο έμπιστο πρόσωπο που μπορεί να συμβάλει στην άμεση προστασία του. Η άμεση παρέμβαση μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια.
Φρόντισε και τον εαυτό σου
Η υποστήριξη ενός ανθρώπου που βρίσκεται σε κρίση μπορεί να είναι ιδιαίτερα επιβαρυντική και για εσένα. Είναι φυσιολογικό να νιώσεις φόβο, άγχος ή ευθύνη. Θυμήσου όμως ότι δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσεις μόνος σου μια τόσο δύσκολη κατάσταση.
Η αναζήτηση συμβουλής από έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας ή η επικοινωνία με κάποιον έμπιστο άνθρωπο μπορεί να σε βοηθήσει να διαχειριστείς τα συναισθήματά σου και να συνεχίσεις να προσφέρεις υποστήριξη με ασφαλή τρόπο.
Όταν κάποιος σου αποκαλύπτει ότι σκέφτεται να αυτοκτονήσει, το σημαντικότερο είναι να τον ακούσεις με σεβασμό, να πάρεις τα λόγια του στα σοβαρά και να μην προσπαθήσεις να αντιμετωπίσεις την κατάσταση μόνος σου. Η παρουσία, η ενσυναίσθηση και η έγκαιρη κινητοποίηση για επαγγελματική βοήθεια μπορούν να κάνουν πραγματική διαφορά.
Αν εσύ ή κάποιος που γνωρίζεις βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο να βλάψει τον εαυτό του, επικοινώνησε αμέσως με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης της περιοχής σου ή πήγαινε στο πλησιέστερο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών. Δεν χρειάζεται κανείς να αντιμετωπίσει μόνος του μια τέτοια κρίση και η βοήθεια είναι διαθέσιμη.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!