Αν μπορούσατε να γυρίσετε τον χρόνο πίσω, τι θα αλλάζατε; Θα αποφεύγατε μια σχέση που σας πλήγωσε, μια λανθασμένη απόφαση, μια χαμένη ευκαιρία ή μια περίοδο κατά την οποία δεν φερθήκατε στον εαυτό σας με τη φροντίδα που άξιζε; Πρόκειται για μια σκέψη που έχουν κάνει οι περισσότεροι άνθρωποι κάποια στιγμή στη ζωή τους. Η επιθυμία να «σώσουμε» τον παλιό μας εαυτό είναι βαθιά ανθρώπινη και συχνά γεννιέται όταν κοιτάζουμε το παρελθόν μέσα από το πρίσμα της εμπειρίας που έχουμε αποκτήσει σήμερα.
Όμως, όσο δελεαστική κι αν είναι αυτή η φαντασία, η πραγματική πρόκληση δεν είναι να αλλάξουμε το παρελθόν, αλλά να συμφιλιωθούμε μαζί του.
Γιατί θέλουμε να επιστρέψουμε πίσω;
Ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει την τάση να αναλύει ξανά και ξανά καταστάσεις που προκάλεσαν πόνο ή απογοήτευση. Η διαδικασία αυτή, γνωστή στην ψυχολογία ως μηρυκασμός των σκέψεων (rumination), μας οδηγεί να αναρωτιόμαστε διαρκώς: «Τι θα είχε συμβεί αν είχα κάνει μια διαφορετική επιλογή;»
Αυτές οι σκέψεις είναι φυσιολογικές μέχρι ενός σημείου. Μπορούν να μας βοηθήσουν να μάθουμε από τα λάθη μας και να πάρουμε καλύτερες αποφάσεις στο μέλλον. Όταν όμως γίνονται επίμονες, υπάρχει κίνδυνος να μας κρατούν εγκλωβισμένους σε γεγονότα που δεν μπορούμε πλέον να αλλάξουμε.
Ο εαυτός του τότε δεν ήξερε όσα ξέρετε σήμερα
Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που ξεχνάμε είναι ότι ο άνθρωπος που ήμασταν πριν από πέντε, δέκα ή είκοσι χρόνια δεν διέθετε τις ίδιες γνώσεις, την ίδια ωριμότητα ή τις ίδιες εμπειρίες που διαθέτουμε σήμερα.
Οι αποφάσεις μας λαμβάνονταν με βάση τις πληροφορίες, τις δυνατότητες και τη συναισθηματική κατάσταση εκείνης της περιόδου. Είναι εύκολο να κρίνουμε τον παλιό μας εαυτό από τη θέση του σημερινού ανθρώπου που έχει ήδη δει τις συνέπειες των επιλογών του. Ωστόσο, αυτή η σύγκριση σπάνια είναι δίκαιη.
Το παρελθόν μάς διαμόρφωσε
Ακόμη και οι πιο δύσκολες εμπειρίες αφήνουν πίσω τους μαθήματα. Μια αποτυχημένη σχέση μπορεί να μας δίδαξε τι σημαίνει σεβασμός. Μια επαγγελματική αποτυχία ίσως μας οδήγησε σε μια καλύτερη πορεία. Μια προσωπική απώλεια μπορεί να μας έκανε πιο συμπονετικούς απέναντι στους άλλους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πόνος ήταν απαραίτητος ή ότι πρέπει να εξιδανικεύουμε τις δύσκολες εμπειρίες. Σημαίνει όμως ότι η ζωή μας δεν αποτελείται μόνο από τις επιτυχίες μας, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίσαμε τις δυσκολίες.
Αν μπορούσατε να μιλήσετε στον νεότερο εαυτό σας…
Πολλοί ψυχολόγοι χρησιμοποιούν μια ενδιαφέρουσα άσκηση: ζητούν από τους ανθρώπους να φανταστούν ότι συναντούν τον εαυτό τους σε μια δύσκολη περίοδο της ζωής τους.
Τι θα του έλεγαν;
Οι περισσότεροι δεν επιλέγουν την αυστηρή κριτική. Αντίθετα, του λένε να κάνει υπομονή, να πιστέψει περισσότερο στον εαυτό του, να μη φοβάται να ζητήσει βοήθεια ή να θυμάται ότι ο πόνος δεν θα κρατήσει για πάντα.
Το παράδοξο είναι ότι αυτή τη συμπόνια που θα προσφέραμε στον παλιό μας εαυτό, συχνά δεν τη δείχνουμε στον σημερινό.
Η δύναμη της αυτοσυμπόνιας
Η αυτοσυμπόνια δεν σημαίνει να δικαιολογούμε κάθε λάθος ή να αποφεύγουμε την προσωπική ευθύνη. Σημαίνει να αναγνωρίζουμε ότι όλοι οι άνθρωποι κάνουν λάθη, παίρνουν λανθασμένες αποφάσεις και περνούν δύσκολες περιόδους.
Οι έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν τον εαυτό τους με κατανόηση, αντί με συνεχή αυτοκριτική, είναι πιο πιθανό να ανακάμψουν από τις αποτυχίες, να βελτιώσουν την ψυχική τους υγεία και να κάνουν θετικές αλλαγές στη ζωή τους.
Δεν χρειάζεται να σωθεί το παρελθόν
Πολλές φορές πιστεύουμε ότι για να προχωρήσουμε πρέπει να διορθώσουμε όσα έγιναν. Στην πραγματικότητα, αυτό που χρειάζεται είναι να αλλάξει η σχέση μας με τις αναμνήσεις.
Το παρελθόν δεν μπορεί να ξαναγραφτεί. Μπορεί όμως να αποκτήσει νέο νόημα. Αντί να βλέπουμε μόνο όσα χάσαμε, μπορούμε να αναγνωρίσουμε όσα μάθαμε, όσα αντέξαμε και όσα καταφέραμε να ξεπεράσουμε.
Ζήστε στο παρόν
Η συνεχής αναζήτηση ενός διαφορετικού παρελθόντος μπορεί να μας στερήσει το παρόν. Κάθε φορά που ανακυκλώνουμε σκέψεις για όσα δεν αλλάζουν, αφαιρούμε ενέργεια από τις επιλογές που μπορούμε να κάνουμε σήμερα.
Η επιθυμία να σώσουμε τον εαυτό μας από το παρελθόν είναι μια βαθιά ανθρώπινη σκέψη, που συχνά κρύβει θλίψη, ενοχές ή ανεκπλήρωτες επιθυμίες. Όμως ο άνθρωπος που ήσασταν τότε έκανε τις καλύτερες επιλογές που μπορούσε με τα δεδομένα που είχε. Αντί να προσπαθείτε να αλλάξετε μια ιστορία που έχει ήδη γραφτεί, ίσως αξίζει να προσφέρετε στον εαυτό σας αυτό που χρειαζόταν περισσότερο εκείνη την εποχή: κατανόηση, αποδοχή και συμπόνια. Γιατί, τελικά, ίσως ο άνθρωπος που χρειάζεται περισσότερο να «σωθεί» δεν είναι εκείνος του παρελθόντος, αλλά ο σημερινός εαυτός που εξακολουθεί να κουβαλά το βάρος του.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!