Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούμε, μοιραζόμαστε εμπειρίες και αναζητούμε υποστήριξη. Ποτέ άλλοτε οι άνθρωποι δεν είχαν τη δυνατότητα να εκφράζουν τόσο εύκολα τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους σε ένα ευρύ κοινό. Ωστόσο, μαζί με τα θετικά αυτής της ψηφιακής εξωστρέφειας, έχει αναδειχθεί και ένα φαινόμενο που απασχολεί ολοένα και περισσότερο ψυχολόγους και ειδικούς ψυχικής υγείας: το λεγόμενο trauma dumping.
Ο όρος αναφέρεται στην ανεξέλεγκτη και συχνά απροειδοποίητη κοινοποίηση έντονα τραυματικών εμπειριών, συναισθημάτων ή προσωπικών προβλημάτων σε άλλους ανθρώπους, χωρίς να υπάρχει το κατάλληλο πλαίσιο ή η συναίνεση του ακροατή. Αν και η έκφραση των συναισθημάτων είναι σημαντική για την ψυχική υγεία, το trauma dumping διαφέρει από την υγιή επικοινωνία και μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες τόσο για αυτόν που μιλά όσο και για εκείνον που ακούει.
Από την εξομολόγηση στην υπερβολική έκθεση
Τα social media έχουν δημιουργήσει την ψευδαίσθηση ότι κάθε προσωπική εμπειρία πρέπει να δημοσιοποιείται. Βίντεο, αναρτήσεις και ζωντανές μεταδόσεις γεμάτες λεπτομέρειες για τραυματικές εμπειρίες συγκεντρώνουν συχνά χιλιάδες προβολές και σχόλια. Έτσι, η προσωπική εξομολόγηση μετατρέπεται πολλές φορές σε δημόσιο θέαμα.
Το πρόβλημα δεν βρίσκεται στο γεγονός ότι κάποιος μιλά για τις δυσκολίες του. Η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση γύρω από ζητήματα ψυχικής υγείας είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Το ζήτημα προκύπτει όταν η κοινοποίηση γίνεται χωρίς όρια, χωρίς επεξεργασία των συναισθημάτων και χωρίς σεβασμό στην ψυχολογική κατάσταση του κοινού που παρακολουθεί.
Όταν το κοινό γίνεται «θεραπευτής»
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του trauma dumping είναι ότι μεταφέρει το συναισθηματικό βάρος σε ανθρώπους που δεν είναι προετοιμασμένοι να το διαχειριστούν. Οι ακόλουθοι, οι φίλοι ή ακόμη και άγνωστοι χρήστες καλούνται ξαφνικά να γίνουν αποδέκτες εξαιρετικά φορτισμένων εμπειριών.
Πολλοί μπορεί να νιώσουν άβολα, αγχωμένοι ή συναισθηματικά εξαντλημένοι. Ιδιαίτερα άτομα που έχουν βιώσει παρόμοια τραύματα ενδέχεται να ενεργοποιήσουν ξανά δύσκολες αναμνήσεις ή ψυχολογικά συμπτώματα. Με άλλα λόγια, η συνεχής έκθεση σε τραυματικό περιεχόμενο μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ψυχική υγεία των χρηστών.
Η διαφορά ανάμεσα στο μοίρασμα και το trauma dumping
Η υγιής συναισθηματική έκφραση βασίζεται στην αμοιβαιότητα, στα όρια και στη συναίνεση. Όταν μιλάμε σε έναν φίλο για ένα δύσκολο βίωμα, συνήθως υπάρχει μια σχέση εμπιστοσύνης και η δυνατότητα επιλογής του άλλου να ακούσει ή όχι.
Αντίθετα, το trauma dumping χαρακτηρίζεται από μονόπλευρη εκφόρτιση συναισθημάτων, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η συναισθηματική διαθεσιμότητα του άλλου. Στα social media, αυτό γίνεται ακόμη πιο έντονο, καθώς το κοινό δεν έχει τη δυνατότητα να προετοιμαστεί για όσα πρόκειται να ακούσει ή να διαβάσει.
Η αναζήτηση επιβεβαίωσης
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το trauma dumping συνδέεται με την ανάγκη για επιβεβαίωση και αποδοχή. Τα likes, τα σχόλια και οι κοινοποιήσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως προσωρινή πηγή ανακούφισης για κάποιον που υποφέρει ψυχολογικά.
Ωστόσο, η διαδικτυακή επιβεβαίωση δεν αντικαθιστά την ουσιαστική ψυχολογική υποστήριξη. Αντί να βοηθήσει στην επεξεργασία του τραύματος, μπορεί να δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο εξάρτησης από την προσοχή των άλλων. Το αποτέλεσμα είναι το άτομο να συνεχίζει να εκθέτει τον πόνο του δημόσια χωρίς να αντιμετωπίζει ουσιαστικά τις βαθύτερες αιτίες του προβλήματος.
Οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία
Η συνεχής έκθεση σε τραυματικό περιεχόμενο μπορεί να αυξήσει το άγχος, τη συναισθηματική κόπωση και το αίσθημα απαισιοδοξίας. Παράλληλα, δημιουργεί την εντύπωση ότι η προσωπική δυστυχία πρέπει να προβάλλεται δημόσια για να θεωρείται έγκυρη ή σημαντική.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η επεξεργασία ενός τραύματος απαιτεί ασφάλεια, υποστήριξη και συχνά τη βοήθεια επαγγελματιών ψυχικής υγείας. Τα social media δεν είναι θεραπευτικό περιβάλλον, όσο υποστηρικτική κι αν φαίνεται μερικές φορές η διαδικτυακή κοινότητα.
Η αξία των υγιών ορίων
Η συζήτηση γύρω από την ψυχική υγεία είναι πιο σημαντική από ποτέ. Ωστόσο, η ευαισθητοποίηση δεν πρέπει να συγχέεται με την ανεξέλεγκτη έκθεση προσωπικών τραυμάτων. Η ύπαρξη ορίων προστατεύει τόσο εκείνον που μοιράζεται μια δύσκολη εμπειρία όσο και εκείνους που την ακούν.
Το να ζητά κάποιος βοήθεια, να μιλά για όσα τον απασχολούν και να σπάει το στίγμα γύρω από την ψυχική υγεία είναι πράξεις θάρρους. Όμως η πραγματική θεραπεία δεν βρίσκεται στην αδιάκοπη δημόσια εξομολόγηση. Βρίσκεται στην ουσιαστική επεξεργασία των συναισθημάτων, στις υγιείς σχέσεις και στην αναζήτηση της κατάλληλης υποστήριξης όταν αυτή είναι απαραίτητη.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!
