Το καλοκαίρι είναι συνδεδεμένο με τις διακοπές, τη θάλασσα και τις υπαίθριες δραστηριότητες. Ωστόσο, οι υψηλές θερμοκρασίες και η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο μπορούν να μετατραπούν σε σοβαρή απειλή για την υγεία. Δύο από τις πιο συχνές καταστάσεις που σχετίζονται με τη ζέστη είναι η θερμική εξάντληση και η θερμοπληξία. Αν και συχνά συγχέονται μεταξύ τους, η δεύτερη αποτελεί επείγον ιατρικό περιστατικό που μπορεί να αποβεί ακόμη και απειλητικό για τη ζωή.
Η γνώση των συμπτωμάτων και των διαφορών ανάμεσα στις δύο καταστάσεις μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια.
Τι είναι η θερμική εξάντληση;
Η θερμική εξάντληση εμφανίζεται όταν το σώμα χάνει μεγάλες ποσότητες νερού και αλάτων εξαιτίας της έντονης εφίδρωσης. Συνήθως προκαλείται από παραμονή σε ζεστό περιβάλλον, σωματική δραστηριότητα κάτω από υψηλές θερμοκρασίες ή ανεπαρκή ενυδάτωση.
Πρόκειται για μια κατάσταση που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση, καθώς αν δεν ληφθούν μέτρα, μπορεί να εξελιχθεί σε θερμοπληξία.
Τα συμπτώματα της θερμικής εξάντλησης
Τα πιο συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Έντονη εφίδρωση
- Κρύο, υγρό και ωχρό δέρμα
- Κόπωση και αδυναμία
- Ζάλη ή τάση λιποθυμίας
- Πονοκέφαλο
- Ναυτία ή εμετούς
- Μυϊκές κράμπες
- Ταχυκαρδία
- Έντονη δίψα
- Ευερεθιστότητα ή δυσκολία συγκέντρωσης
Το άτομο παραμένει συνήθως σε εγρήγορση και μπορεί να επικοινωνήσει φυσιολογικά, αν και αισθάνεται εξαντλημένο.
Τι είναι η θερμοπληξία;
Η θερμοπληξία αποτελεί τη σοβαρότερη μορφή θερμικής νόσου. Συμβαίνει όταν ο οργανισμός αδυνατεί πλέον να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του και αυτή αυξάνεται επικίνδυνα, συνήθως πάνω από τους 40°C.
Σε αυτή την περίπτωση, ο μηχανισμός ψύξης του σώματος καταρρέει, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται ζωτικά όργανα όπως ο εγκέφαλος, η καρδιά και οι νεφροί.
Η θερμοπληξία απαιτεί άμεση μεταφορά σε νοσοκομείο.
Τα σημάδια που πρέπει να σας ανησυχήσουν
Σε αντίθεση με τη θερμική εξάντληση, η θερμοπληξία εκδηλώνεται με πιο σοβαρά συμπτώματα, όπως:
- Πολύ υψηλή θερμοκρασία σώματος
- Ζεστό και κόκκινο δέρμα
- Ξηρό δέρμα χωρίς εφίδρωση ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, έντονη εφίδρωση
- Σύγχυση και αποπροσανατολισμό
- Δυσκολία στην ομιλία
- Αλλαγές στη συμπεριφορά
- Έντονο πονοκέφαλο
- Ταχύπνοια
- Επιληπτικές κρίσεις
- Απώλεια συνείδησης ή λιποθυμία
Η εμφάνιση νευρολογικών συμπτωμάτων αποτελεί το βασικό χαρακτηριστικό που διαφοροποιεί τη θερμοπληξία από τη θερμική εξάντληση.
Ποιοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο;
Ορισμένες ομάδες πληθυσμού είναι πιο ευάλωτες στις επιπτώσεις της υπερβολικής ζέστης. Σε αυτές περιλαμβάνονται:
- Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά
- Οι ηλικιωμένοι
- Τα άτομα με καρδιαγγειακά νοσήματα
- Οι πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη
- Άτομα με νεφρικές παθήσεις
- Όσοι λαμβάνουν συγκεκριμένα φάρμακα, όπως διουρητικά ή αντικαταθλιπτικά
- Εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους
- Αθλητές που προπονούνται σε υψηλές θερμοκρασίες
Η αυξημένη υγρασία μπορεί επίσης να δυσκολέψει την εξάτμιση του ιδρώτα, αυξάνοντας τον κίνδυνο θερμικών διαταραχών.
Τι πρέπει να κάνετε σε περίπτωση θερμικής εξάντλησης;
Εάν υποψιάζεστε θερμική εξάντληση:
- Μεταφέρετε το άτομο σε δροσερό και σκιερό μέρος.
- Χαλαρώστε ή αφαιρέστε τα περιττά ρούχα.
- Δώστε δροσερό νερό ή υγρά με ηλεκτρολύτες σε μικρές γουλιές.
- Τοποθετήστε κρύες κομπρέσες στον αυχένα, στις μασχάλες και στη βουβωνική χώρα.
- Ενθαρρύνετε την ξεκούραση.
Εάν τα συμπτώματα δεν βελτιωθούν μέσα σε μία ώρα ή επιδεινωθούν, απαιτείται ιατρική εκτίμηση.
Πρώτες βοήθειες σε περίπτωση θερμοπληξίας
Η θερμοπληξία είναι επείγουσα κατάσταση. Καλέστε αμέσως το ΕΚΑΒ ή αναζητήστε επείγουσα ιατρική βοήθεια.
Μέχρι να φτάσει η βοήθεια:
- Μεταφέρετε το άτομο σε δροσερό σημείο.
- Αφαιρέστε τα περιττά ρούχα.
- Εφαρμόστε δροσερές κομπρέσες ή βρέξτε το σώμα με νερό.
- Χρησιμοποιήστε ανεμιστήρα για να βοηθήσετε την ψύξη.
- Μην δώσετε υγρά εάν το άτομο είναι συγχυτικό ή έχει μειωμένο επίπεδο συνείδησης.
Η γρήγορη μείωση της θερμοκρασίας του σώματος μπορεί να αποτρέψει σοβαρές επιπλοκές.
Πώς να προστατευτείτε από τη ζέστη
Η πρόληψη είναι το σημαντικότερο όπλο απέναντι στις υψηλές θερμοκρασίες. Φροντίστε να πίνετε αρκετό νερό, ακόμη κι αν δεν διψάτε. Αποφύγετε την έκθεση στον ήλιο τις ώρες έντονης ηλιοφάνειας, συνήθως από τις 11:00 έως τις 17:00, και προτιμήστε ελαφριά, ανοιχτόχρωμα ρούχα.
Η χρήση καπέλου και αντηλιακού, η αποφυγή έντονης σωματικής άσκησης κατά τις θερμές ώρες και η παραμονή σε δροσερούς χώρους μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο.
Το καλοκαίρι μπορεί να είναι απολαυστικό και ασφαλές, αρκεί να αναγνωρίζουμε τα προειδοποιητικά σημάδια του οργανισμού μας. Η θερμική εξάντληση και η θερμοπληξία δεν είναι το ίδιο. Η σωστή ενημέρωση, η έγκαιρη αντίδραση και η πρόληψη μπορούν να προστατεύσουν τη δική μας υγεία και των αγαπημένων μας προσώπων.

