Μια νέα σειρά επιστημονικών ερευνών φέρνει στο φως μια ανησυχητική πραγματικότητα: το ανθρώπινο σώμα φιλοξενεί καθημερινά ένα «κοκτέιλ» από χημικές ουσίες PFAS, πολλές από τις οποίες προέρχονται από πλαστικά, συσκευασίες τροφίμων, καλλυντικά και προϊόντα καθημερινής χρήσης. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η ταυτόχρονη έκθεση σε πολλές ουσίες μπορεί να έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο στην υγεία απ’ ό,τι πιστεύαμε μέχρι σήμερα. Η έννοια αυτή ονομάζεται «exposome» (εκθεσίωμα) και περιγράφει το σύνολο των περιβαλλοντικών εκθέσεων που δέχεται ένας άνθρωπος σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Σε αντίθεση με τη γενετική, που αποτελεί το βιολογικό μας υπόβαθρο, το εκθεσίωμα περιλαμβάνει ατμοσφαιρική ρύπανση, διατροφή, χημικά κατάλοιπα, μικροπλαστικά και βιομηχανικές ουσίες.
Πόσες χημικές ουσίες υπάρχουν ήδη μέσα μας;
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, οι ερευνητές εντόπισαν ότι το 100% των συμμετεχόντων είχε ανιχνεύσιμες χημικές ουσίες από πλαστικά στο σώμα του. Κάθε άτομο έφερε τουλάχιστον έξι διαφορετικές χημικές ενώσεις, όπως φθαλικές ενώσεις και δισφαινόλες (BPA, BPS), οι οποίες χρησιμοποιούνται ευρέως στη βιομηχανία πλαστικών. Το πιο ανησυχητικό εύρημα είναι ότι αυτές οι ουσίες δεν δρουν μόνες τους. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η συνδυαστική τους επίδραση μπορεί να είναι πολύ πιο ισχυρή.
Οι βασικές πηγές έκθεσης
Οι ειδικοί εντόπισαν ότι οι καθημερινές μας συνήθειες αποτελούν βασικό παράγοντα επιβάρυνσης.
Οι κύριες πηγές χημικής έκθεσης περιλαμβάνουν:
- Πλαστικές συσκευασίες τροφίμων
- Κονσέρβες και επεξεργασμένα τρόφιμα
- Πλαστικά μπουκάλια νερού
- Καλλυντικά και προϊόντα προσωπικής φροντίδας
- Αντικολλητικά σκεύη μαγειρικής
- Βιομηχανικούς ρύπους στο νερό και στον αέρα
- Υφάσματα με χημικές επιστρώσεις
Οι ουσίες αυτές εισέρχονται στον οργανισμό μέσω της τροφής, της αναπνοής και της επαφής με το δέρμα.
Οι επιπτώσεις στην υγεία
Η επιστήμη συνδέει όλο και περισσότερο αυτές τις ουσίες με σοβαρά προβλήματα υγείας.
Μελέτες δείχνουν ότι οι PFAS («αιώνιες χημικές ουσίες») μπορεί να επηρεάζουν αρνητικά το ανοσοποιητικό σύστημα, μειώνοντας την παραγωγή αντισωμάτων και άρα την ικανότητα του οργανισμού να αντιμετωπίζει λοιμώξεις.
Παράλληλα, άλλες έρευνες συνδέουν τη χημική έκθεση με:
- ορμονικές διαταραχές
- προβλήματα γονιμότητας
- μεταβολικές διαταραχές
- αυξημένη χοληστερίνη
- ηπατική βλάβη
- καρδιαγγειακό κίνδυνο
- νευρολογικές επιπτώσεις
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι και η περίπτωση του μεθυλυδραργύρου, που φαίνεται να επηρεάζει όχι μόνο τον εγκέφαλο αλλά και το ήπαρ και τον μεταβολισμό των λιπιδίων.
Το άθροισμα των εκθέσεων είναι το πραγματικό πρόβλημα
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι μια μεμονωμένη ουσία μπορεί να μην προκαλεί άμεσα σοβαρή βλάβη. Όμως όταν συνδυάζονται δεκάδες ή εκατοντάδες ουσίες, η συνολική επίδραση γίνεται πολύ πιο επικίνδυνη.
Σε μεγάλη ανάλυση περισσότερων από 115.000 συσχετίσεων μεταξύ περιβαλλοντικών εκθέσεων και προβλημάτων υγείας, διαπιστώθηκε ότι οι πολλαπλές εκθέσεις μαζί μπορούν να επηρεάσουν την υγεία σχεδόν όσο και η γενετική προδιάθεση.
Αυτό σημαίνει ότι οι καθημερινές επιλογές μας έχουν τεράστια σημασία.
Μπορούμε να μειώσουμε την έκθεση;
Τα καλά νέα είναι ότι η έκθεση μπορεί να περιοριστεί.
Μια δοκιμή έδειξε ότι μόλις επτά ημέρες με περιορισμένη χρήση πλαστικού αρκούσαν για να μειωθούν σημαντικά τα επίπεδα χημικών στο σώμα. Οι φθαλικές ενώσεις μειώθηκαν κατά 44% και οι δισφαινόλες κατά περισσότερο από 50%.
Οι ειδικοί προτείνουν:
- Αποθήκευση τροφίμων σε γυάλινα δοχεία
- Αποφυγή ζεστάματος φαγητού σε πλαστικό
- Χρήση ανοξείδωτων ή ξύλινων σκευών
- Επιλογή φρέσκων αντί για συσκευασμένων τροφίμων
- Φιλτράρισμα πόσιμου νερού
- Έλεγχο συστατικών σε καλλυντικά
Το μήνυμα των επιστημόνων
Η σύγχρονη ζωή μάς φέρνει σε επαφή με χημικές ουσίες σχεδόν αδιάκοπα. Το πρόβλημα δεν είναι μία ουσία, αλλά το σύνολο. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτούνται αυστηρότεροι κανονισμοί στη βιομηχανία τροφίμων, πλαστικών και καταναλωτικών προϊόντων. Μέχρι τότε, η ενημέρωση και οι μικρές καθημερινές αλλαγές μπορούν να λειτουργήσουν ως η πρώτη γραμμή άμυνας. Το σώμα μας ίσως δεν μπορεί να αποφύγει εντελώς αυτό το «χημικό φορτίο», αλλά μπορεί να το μειώσει σημαντικά.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!