Η εκπομπή Opinion Health του Healthweb.gr με τη Νικολέτα Ντάμπου αναδεικνύει σήμερα ένα θέμα που αφορά χιλιάδες οικογένειες: ο καρκίνος δεν είναι πια ταμπού. Είναι μια νόσος που αγγίζει ανθρώπους γύρω μας, σε κάθε ηλικία. Η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές. Οι νέες, εξατομικευμένες θεραπείες αλλάζουν τα δεδομένα στην ογκολογία. Ωστόσο, η πραγματικότητα για τους ανθρώπους που νοσούν από καρκίνο στην Ελλάδα συνοδεύεται και από σημαντικές προκλήσεις.Στην εκπομπή μιλούν η Δρ. Ελένη Γαλάνη, ογκολόγος–παθολόγος, και η κυρία Μαίρη Χήναρη, πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου «Κ.Ε.Φ.Ι.» (Σύλλογος Καρκινοπαθών – Φίλων και Οικογενειών).
Η έγκαιρη διάγνωση αλλάζει την πρόγνωση
Η δρ. Γαλάνη ήταν κατηγορηματική: ένας καρκίνος που διαγιγνώσκεται σε πρώιμο στάδιο έχει ριζικά διαφορετική πρόγνωση από έναν καρκίνο που εντοπίζεται σε προχωρημένο στάδιο.
Όπως εξήγησε, η προληπτική μαστογραφία έχει μειώσει σημαντικά — σε ποσοστά που ξεπερνούν το 40% — τη θνησιμότητα από καρκίνο του μαστού. Η κολονοσκόπηση, μια εξέταση που συχνά αμελείται, μπορεί να αποτρέψει τη δημιουργία κακοήθειας μέσω της αφαίρεσης πολυπόδων πριν αυτοί εξελιχθούν. Παράλληλα, το τεστ Παπανικολάου και το HPV-DNA test αποτελούν βασικά εργαλεία πρόληψης για τις γυναίκες, ενώ για τους άνδρες άνω των 50 ετών ο έλεγχος PSA είναι κρίσιμος.
Τονίστηκε επίσης ότι δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει οικογενειακό ιστορικό για να κάνει κάποιος προληπτικό έλεγχο. Η αντίληψη «δεν είχα τίποτα στην οικογένεια» αποτελεί μύθο. Η πρόληψη αφορά όλους.
Ωστόσο, η κουλτούρα πρόληψης στην Ελλάδα παραμένει περιορισμένη. Πολλοί πολίτες απευθύνονται στον γιατρό μόνο όταν εμφανιστούν συμπτώματα, χάνοντας πολύτιμο χρόνο.
Οι δυσκολίες των ασθενών στην Ελλάδα
Η Μαίρη Χίναρη ανέδειξε τις πολλαπλές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς.
Πρώτον, το οικονομικό βάρος. Ο καρκίνος, όπως είπε χαρακτηριστικά, προκαλεί «αιμορραγία οικονομική και συναισθηματική». Ασθενείς από την περιφέρεια αναγκάζονται να μετακινηθούν στην Αθήνα για χημειοθεραπείες ή ακτινοθεραπείες, επιβαρυνόμενοι με έξοδα διαμονής και μετακίνησης. Οι διαθέσιμες δομές φιλοξενίας δεν επαρκούν για τις ανάγκες.
Δεύτερον, η ψυχολογική επιβάρυνση. Ο καρκίνος δεν αφορά μόνο τον ασθενή, αλλά ολόκληρη την οικογένεια. Η ψυχολογική υποστήριξη, όπως επισημάνθηκε, θα έπρεπε να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της θεραπείας από τη στιγμή της διάγνωσης και καθ’ όλη τη διάρκεια της νόσου.
Ο Σύλλογος «Κ.Ε.Φ.Ι.» παρέχει ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη, ομάδες ασθενών, ατομικές συνεδρίες και πρόγραμμα «Μαζί και στο Σπίτι» για ασθενείς που δεν μπορούν να μετακινηθούν. Όπως τονίστηκε, η δύναμη της ομάδας βοηθά τον ασθενή να μην αισθάνεται μόνος.
Όταν αποσύρεται μια θεραπεία
Ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της συζήτησης ήταν οι αποσύρσεις ογκολογικών φαρμάκων.
Η δρ. Γαλάνη εξήγησε ότι δεν είναι πάντα εύκολο να αντικατασταθεί μια θεραπεία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η απόσυρση μιας «γραμμής θεραπείας» σημαίνει ότι μειώνονται οι διαθέσιμες επιλογές. Σε εξατομικευμένες θεραπείες, κάποιες αγωγές είναι αναντικατάστατες.
Όταν αποσύρεται η θεραπεία ενός ασθενούς και καλείται να αλλάξει αγωγή, δημιουργείται όχι μόνο ιατρικό αλλά και ψυχολογικό κενό. Ο ασθενής που είχε σταθεροποιηθεί ή ανταποκρινόταν θετικά βιώνει έντονη ανασφάλεια. Η αλλαγή αγωγής μπορεί να προκαλέσει φόβο, αγωνία και αίσθηση απώλειας ελέγχου.
Η σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ γιατρού και ασθενούς αναδείχθηκε ως καθοριστικός παράγοντας σε τέτοιες περιπτώσεις. Η ειλικρινής ενημέρωση και η αναζήτηση εναλλακτικών επιλογών αποτελούν βασικά στοιχεία διαχείρισης.
Μήνυμα προς την κοινωνία και την Πολιτεία
Το μήνυμα της εκπομπής ήταν σαφές: περίπου οι μισοί καρκίνοι μπορούν να προληφθούν με αλλαγές στον τρόπο ζωής και συστηματικό προληπτικό έλεγχο. Ακόμη και όταν διαγνωστεί η νόσος, ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών μπορεί σήμερα να ιαθεί ή να ζήσει πολλά χρόνια με καλή ποιότητα ζωής.
Ο καρκίνος δεν σημαίνει αυτόματα θάνατο. Σημαίνει ανάγκη για ενημέρωση, πρόληψη, πρόσβαση στη θεραπεία, ψυχολογική στήριξη και σταθερό θεραπευτικό πλαίσιο.
Η πρόληψη σώζει ζωές. Η έγκαιρη διάγνωση αλλάζει την πορεία της νόσου. Και κανείς δεν πρέπει να μένει μόνος του απέναντι στον καρκίνο.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!