Πρωτογενές πλεόνασμα 3,5 δισ. ευρώ: Δημοσιονομική επιτυχία ή κοινωνική πίεση;

Ισχυρό ξεκίνημα καταγράφει ο κρατικός προϋπολογισμός για το 2026, με πρωτογενές πλεόνασμα που αγγίζει τα 3,5 δισ. ευρώ τον πρώτο μήνα του έτους. Τα στοιχεία, σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, δείχνουν σημαντική υπέρβαση των αρχικών στόχων, καθώς τα φορολογικά έσοδα κινήθηκαν σε υψηλότερα επίπεδα από τα προβλεπόμενα.

Ωστόσο, πίσω από τους αριθμούς, το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο η δημοσιονομική αυτή επιτυχία μεταφράζεται σε πραγματική ανακούφιση για τα νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Τι σημαίνει πρωτογενές πλεόνασμα

Πρωτογενές πλεόνασμα σημαίνει ότι τα έσοδα του κράτους (κυρίως από φόρους και εισφορές) υπερβαίνουν τις δαπάνες, εξαιρουμένων των τόκων για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους. Σε επίπεδο Ελλάδα, η διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων αποτελεί κεντρικό στοιχείο της δημοσιονομικής στρατηγικής και της εμπιστοσύνης των αγορών.

Η υπέρβαση του στόχου για τον Ιανουάριο αποδίδεται:

• Στην αυξημένη είσπραξη φορολογικών εσόδων
• Στην καλύτερη απόδοση του ΦΠΑ
• Στην περιορισμένη εκτέλεση ορισμένων δαπανών του Δημοσίου

Οι πολίτες «πνίγονται»;

Παρά τη θετική εικόνα στους δείκτες, η καθημερινότητα για πολλά νοικοκυριά παραμένει δύσκολη. Ο υψηλός πληθωρισμός των προηγούμενων ετών, το κόστος στέγασης, η ενέργεια και τα βασικά αγαθά συνεχίζουν να πιέζουν το διαθέσιμο εισόδημα.

Αρκετοί οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι:

• Η υψηλή φορολογική απόδοση συνδέεται και με την εντατικοποίηση των ελέγχων
• Το πλεόνασμα δεν σημαίνει αυτόματα χώρο για άμεσες φοροελαφρύνσεις
• Η βιώσιμη ανάπτυξη απαιτεί περισσότερες επενδύσεις και αύξηση παραγωγικότητας

Δημοσιονομική σταθερότητα ή κοινωνική ισορροπία;

Η κυβέρνηση προβάλλει τα στοιχεία ως ένδειξη οικονομικής σταθερότητας και αξιοπιστίας. Ωστόσο, η κοινωνική συζήτηση εστιάζει στο κατά πόσο η θετική πορεία των δημόσιων οικονομικών θα μετατραπεί σε μέτρα που θα ελαφρύνουν τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν το υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα θα αξιοποιηθεί για:

• Στοχευμένες φοροελαφρύνσεις
• Ενίσχυση του κοινωνικού κράτους
• Αναπτυξιακές πρωτοβουλίες

Η οικονομία μπορεί να παρουσιάζει θετικούς δείκτες, όμως η πραγματική πρόκληση είναι η ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής πειθαρχίας και κοινωνικής συνοχής