Ο διαβήτης τύπου 2 αποτελεί μία από τις πιο διαδεδομένες μεταβολικές διαταραχές παγκοσμίως, συνδεδεμένος στενά με τη διατροφή και τον τρόπο ζωής. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα – όπως το γάλα, το γιαούρτι και το τυρί – βρίσκονται συχνά στο επίκεντρο της επιστημονικής συζήτησης. Μπορεί όμως η κατανάλωσή τους να συμβάλει πραγματικά στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης διαβήτη;

Διατροφική Αξία και Μεταβολικός Ρόλος
- Τα γαλακτοκομικά προϊόντα είναι πλούσια σε πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας, ασβέστιο, μαγνήσιο, κάλιο και βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το γεγονός ότι περιέχουν πρωτεΐνες ορού γάλακτος (whey) και καζεΐνη, οι οποίες φαίνεται να επηρεάζουν θετικά τη γλυκαιμική απόκριση. Οι πρωτεΐνες αυτές επιβραδύνουν την πέψη των υδατανθράκων και συμβάλλουν στη σταδιακή απελευθέρωση γλυκόζης στο αίμα, μειώνοντας τις απότομες αυξομειώσεις σακχάρου.
- Επιπλέον, το ασβέστιο και η βιταμίνη D έχουν συσχετιστεί με βελτιωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη. Η επαρκής πρόσληψη αυτών των θρεπτικών συστατικών μπορεί να υποστηρίξει τη σωστή λειτουργία των β-κυττάρων του παγκρέατος, τα οποία είναι υπεύθυνα για την παραγωγή ινσουλίνης.
Τι Δείχνουν οι Επιστημονικές Μελέτες
- Μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες υποδεικνύουν ότι η μέτρια κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων, ιδιαίτερα γιαουρτιού, σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης διαβήτη τύπου 2. Το γιαούρτι, ειδικά όταν περιέχει προβιοτικά, φαίνεται να βελτιώνει τη μικροχλωρίδα του εντέρου, η οποία παίζει κρίσιμο ρόλο στον μεταβολισμό της γλυκόζης και στη ρύθμιση της φλεγμονής.
- Ωστόσο, δεν έχουν όλα τα γαλακτοκομικά την ίδια επίδραση. Τα προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε πρόσθετα σάκχαρα – όπως ορισμένα επιδόρπια γάλακτος ή αρωματισμένα γιαούρτια – ενδέχεται να αυξήσουν τον γλυκαιμικό φορτίο της διατροφής. Αντίθετα, τα φυσικά και μη επεξεργασμένα προϊόντα φαίνεται να προσφέρουν μεγαλύτερο όφελος.
Πλήρη ή Χαμηλών Λιπαρών;
- Ένα συχνό ερώτημα αφορά το αν τα πλήρη ή τα χαμηλών λιπαρών γαλακτοκομικά είναι προτιμότερα. Παρότι παλαιότερες συστάσεις προέκριναν τα χαμηλών λιπαρών για καρδιομεταβολική υγεία, νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι τα πλήρη γαλακτοκομικά δεν συνδέονται απαραίτητα με αυξημένο κίνδυνο διαβήτη. Ορισμένες μελέτες μάλιστα υποδεικνύουν πιθανή προστατευτική δράση των λιπαρών γαλακτοκομικών, πιθανόν λόγω συγκεκριμένων λιπαρών οξέων που περιέχουν.
- Παρά ταύτα, η συνολική ποιότητα της διατροφής παραμένει καθοριστικός παράγοντας. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα θα πρέπει να εντάσσονται σε ένα ισορροπημένο διατροφικό πρότυπο, όπως η μεσογειακή διατροφή, που δίνει έμφαση στα λαχανικά, τα όσπρια, τα δημητριακά ολικής άλεσης και τα καλά λιπαρά.

Η τρέχουσα επιστημονική τεκμηρίωση υποστηρίζει ότι η μέτρια κατανάλωση φυσικών γαλακτοκομικών προϊόντων μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, ιδιαίτερα όταν αποτελούν μέρος μιας ισορροπημένης και υγιεινής διατροφής. Δεν αποτελούν πανάκεια, αλλά μπορούν να λειτουργήσουν ως ένας από τους διατροφικούς παράγοντες που ενισχύουν τη μεταβολική υγεία.

