Η μελατονίνη είναι μια ορμόνη που παράγεται φυσικά στον εγκέφαλο και ρυθμίζει τους κύκλους ύπνου και αφύπνισης. Παρά το γεγονός ότι η φυσική παραγωγή της μειώνεται με την ηλικία, η χρήση συμπληρωμάτων μελατονίνης έχει γίνει δημοφιλής για τη βελτίωση του ύπνου και την αντιμετώπιση προβλημάτων όπως η αϋπνία ή το jet lag. Στην Αυστραλία, η διαθεσιμότητα της μελατονίνης διέπεται από αυστηρούς κανονισμούς για λόγους ασφάλειας και ποιότητας.
Κατηγορίες και διαθεσιμότητα προϊόντων μελατονίνης
Στην Αυστραλία, τα προϊόντα μελατονίνης ταξινομούνται είτε ως συνταγογραφούμενα φάρμακα (Παράθυρο 4) είτε ως φάρμακα που χορηγούνται μόνο από φαρμακοποιό (Παράθυρο 3). Η κατηγοριοποίηση εξαρτάται από κριτήρια όπως η ασφάλεια του προϊόντος, η πιθανότητα κακής χρήσης και οι συνθήκες διάθεσης. Όλα τα προϊόντα πρέπει να είναι καταχωρισμένα στο Αυστραλιανό Μητρώο Θεραπευτικών Προϊόντων (ARTG) για να διασφαλίζεται η ποιότητα, η ισχύς και η ασφάλεια.
Κίνδυνοι από μη εγκεκριμένα προϊόντα
Όπως όλα τα φάρμακα, η μελατονίνη μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες. Οι κίνδυνοι αυτοί αυξάνονται σημαντικά όταν χρησιμοποιούνται μη εγκεκριμένα προϊόντα που αγοράζονται από το εξωτερικό ή από μη επαληθευμένες διαδικτυακές πηγές. Τον Σεπτέμβριο του 2025, η TGA εξέδωσε προειδοποίηση ασφαλείας, αφού εργαστηριακές δοκιμές αποκάλυψαν σημαντικές διακυμάνσεις στη δόση σε 18 μη εγκεκριμένα προϊόντα. Ορισμένα περιείχαν έως και 400% περισσότερη μελατονίνη, ενώ άλλα λιγότερη ή καθόλου.
Κίνδυνοι για τα παιδιά
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα παιδιά, καθώς τα προϊόντα μελατονίνης που παρουσιάζονται ως ζελεδάκια ή γλειφιτζούρια μπορούν να προκαλέσουν τυχαία υπερδοσολογία. Τα συμπτώματα τοξικότητας περιλαμβάνουν ακραία υπνηλία, έμετο και ασυνάρτητη ομιλία. Υπάρχουν διεθνείς αναφορές που συνδέουν υπερβολική δόση μελατονίνης με θανάτους παιδιών, υπογραμμίζοντας τη σοβαρότητα του ζητήματος.
Αντιληπτά οφέλη και παραπληροφόρηση
Η δημοτικότητα της μελατονίνης αυξάνεται στην Αυστραλία, κυρίως λόγω της αντίληψης ότι τα διαδικτυακά προϊόντα είναι φθηνότερα και πιο εύκολα διαθέσιμα. Ωστόσο, τα μη εγκεκριμένα προϊόντα δεν έχουν αξιολογηθεί για ποιότητα, ασφάλεια ή αποτελεσματικότητα, και συχνά δεν πληρούν τα πρότυπα που θέτει η TGA. Οι χρήστες πρέπει να κατανοήσουν ότι η αγορά από μη επαληθευμένες πηγές ενέχει σοβαρούς κινδύνους.
Ο ρόλος των κλινικών γιατρών και των φαρμακοποιών
Οι κλινικοί γιατροί μπορούν να συνταγογραφούν μελατονίνη μόνο όταν υπάρχει ιατρική ανάγκη, διασφαλίζοντας ότι η δόση, η σύνθεση και η διάρκεια χρήσης είναι σύμφωνα με τις εγκεκριμένες ενδείξεις. Η μελατονίνη διατίθεται επίσης μέσω φαρμακείου για βραχυπρόθεσμη χρήση σε ενήλικες άνω των 55 ετών για αϋπνία ή σε ενήλικες άνω των 18 ετών για jet lag.
Οι επαγγελματίες υγείας μπορούν να συμβουλεύσουν τους ασθενείς να μην αγοράζουν μελατονίνη από μη επαληθευμένες πηγές, να αναφέρουν ανεπιθύμητα συμβάντα στην TGA και να ενθαρρύνουν τη διακοπή χρήσης μη εγκεκριμένων προϊόντων. Η ασφαλής απόρριψη υπολειμμάτων γίνεται μέσω των τοπικών φαρμακείων.
Συμπτώματα και αντιμετώπιση ανεπιθύμητων ενεργειών
Οι ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν υπνηλία, ζάλη, πονοκεφάλους ή στομαχικές διαταραχές. Η υπερδοσολογία, ιδιαίτερα στα παιδιά, μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες. Οι κλινικοί γιατροί και οι φαρμακοποιοί διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στον έγκαιρο εντοπισμό αυτών των κινδύνων και στη διαχείριση των περιστατικών τοξικότητας.
Συμβουλευτική οδηγία TGA για εισαγόμενη μελατονίνη
Η TGA έχει εκδώσει ειδική οδηγία ασφαλείας για την εισαγόμενη μελατονίνη, περιλαμβάνοντας τα αποτελέσματα των δοκιμών σε 18 προϊόντα από το εξωτερικό. Η συμβουλευτική υπογραμμίζει την ανάγκη για επαγγελματική καθοδήγηση πριν από τη χρήση και τονίζει ότι μόνο εγκεκριμένα προϊόντα διασφαλίζουν την ποιότητα, την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα.
Η μελατονίνη μπορεί να είναι ένα χρήσιμο εργαλείο για τη βελτίωση του ύπνου, αλλά η χρήση της απαιτεί προσοχή και συμμόρφωση με τις ιατρικές οδηγίες. Η αγορά μη εγκεκριμένων προϊόντων από το εξωτερικό ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την υγεία, ιδιαίτερα στα παιδιά. Οι κλινικοί γιατροί και οι φαρμακοποιοί διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην καθοδήγηση των ασθενών και στην προστασία της δημόσιας υγείας μέσω ασφαλών και ελεγχόμενων μορφών μελατονίνης.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!