Η στυφότητα είναι η ξηρή, ζαρωμένη, τραχιά ή σαν γυαλόχαρτο αίσθηση και πικρή γεύση που νιώθουν οι άνθρωποι όταν καταναλώνουν τροφές πλούσιες σε πολυφαινόλες, όπως οι φλαβανόλες. Οι φλαβανόλες βρίσκονται σε τρόφιμα όπως το κακάο, το κόκκινο κρασί και τα μούρα και έχουν συνδεθεί με σημαντικά οφέλη για την υγεία, όπως μειωμένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, βελτιωμένη μνήμη και προστασία των εγκεφαλικών κυττάρων.
Ωστόσο, παρά τα οφέλη τους, οι φλαβανόλες παρουσιάζουν χαμηλή βιοδιαθεσιμότητα. Μόνο ένα μικρό ποσοστό φτάνει στην κυκλοφορία του αίματος μετά την πέψη, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με το πώς επηρεάζουν πραγματικά τη λειτουργία του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος.
Μια νέα υπόθεση: Η γεύση ως σήμα προς τον εγκέφαλο
Ο Δρ. Yasuyuki Fujii και η καθηγήτρια Naomi Osakabe στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας Shibaura στην Ιαπωνία πρότειναν ότι η χαρακτηριστική στυφή γεύση των φλαβανολών μπορεί από μόνη της να λειτουργεί ως σήμα προς τον εγκέφαλο. Σύμφωνα με τη μελέτη τους, που δημοσιεύθηκε στο Current Research in Food Science, η στυφή γεύση ενεργοποιεί αισθητήρια νεύρα που μεταδίδουν σήματα στο κεντρικό νευρικό σύστημα.
«Η στυφή γεύση των φλαβανολών μπορεί να χρησιμεύει ως ερέθισμα που προκαλεί φυσιολογικές αντιδράσεις μέσω του συμπαθητικού νευρικού συστήματος», εξηγεί ο Δρ. Φουτζίι. Αυτή η διαδικασία θα μπορούσε να εξηγήσει τα οφέλη τους, ακόμη και αν η ποσότητα που απορροφάται είναι μικρή.
Πειράματα σε ποντίκια
Για να εξετάσουν την υπόθεση, οι ερευνητές χορήγησαν σε ποντίκια 10 εβδομάδων δόσεις φλαβανολών (25 mg/kg ή 50 mg/kg σωματικού βάρους), ενώ μια ομάδα ελέγχου έλαβε νερό. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: τα ποντίκια που κατανάλωναν φλαβανόλες εμφάνισαν αυξημένη σωματική δραστηριότητα, μεγαλύτερη περιέργεια και καλύτερη απόδοση σε εργασίες μάθησης και μνήμης σε σύγκριση με τα ποντίκια της ομάδας ελέγχου.
Η ανάλυση του εγκεφάλου έδειξε ότι οι φλαβανόλες ενίσχυσαν τη δραστηριότητα νευροδιαβιβαστών σε πολλαπλές περιοχές. Τα επίπεδα της ντοπαμίνης και της λεβοντόπα αυξήθηκαν, όπως και η νορεπινεφρίνη και η νορμετανεφρίνη, ουσίες που παίζουν βασικό ρόλο στην προσοχή, το κίνητρο, την εγρήγορση και τη ρύθμιση του στρες. Επιπλέον, αυξήθηκαν ένζυμα που συμμετέχουν στη σύνθεση και τη μεταφορά της νορεπινεφρίνης, υποδεικνύοντας ισχυρότερη σηματοδότηση σε αυτά τα εγκεφαλικά δίκτυα.
Οδοί στρες και ορμονικές αντιδράσεις
Η μελέτη έδειξε επίσης ότι οι φλαβανόλες ενεργοποίησαν οδούς που συνδέονται με το στρες. Τα επίπεδα κατεχολαμινών στα ούρα αυξήθηκαν, ενώ παρατηρήθηκε έντονη δραστηριότητα στον υποθαλαμικό παρακοιλιακό πυρήνα (PVN), μια περιοχή του εγκεφάλου κρίσιμη για τις αντιδράσεις στρες. Ακόμη, αυξήθηκαν τα επίπεδα c-Fos, ενός βασικού παράγοντα μεταγραφής, και της κορτικοτροπίνης, υποδηλώνοντας ενεργοποίηση εγκεφαλικών οδών που ρυθμίζουν το στρες και την ορμονική απόκριση.
Αυτό υποδηλώνει ότι η πρόσληψη φλαβανολών δημιουργεί μια μέτρια αντίδραση στρες που διεγείρει το κεντρικό νευρικό σύστημα, βελτιώνοντας παράλληλα την εγρήγορση, την προσοχή και τη μνήμη.
Επιδράσεις που μοιάζουν με άσκηση
Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι φλαβανόλες μπορούν να προκαλέσουν φυσιολογικές αντιδράσεις παρόμοιες με εκείνες που προκαλεί η σωματική άσκηση. Αντί να δρουν αποκλειστικά μέσω απορρόφησης στην κυκλοφορία του αίματος, φαίνεται ότι η στυφή γεύση λειτουργεί ως μέτριος παράγοντας στρες, διεγείροντας το νευρικό σύστημα και οδηγώντας σε βελτιωμένη σωματική και πνευματική απόδοση.
«Οι αντιδράσεις στο στρες που προκαλούνται από τις φλαβανόλες είναι παρόμοιες με αυτές της σωματικής άσκησης. Η μέτρια πρόσληψη φλαβανολών μπορεί να βελτιώσει την υγεία και την ποιότητα ζωής, ακόμη και παρά τη χαμηλή βιοδιαθεσιμότητά τους», σχολιάζει ο Δρ. Φουτζίι.
Νέες δυνατότητες στην αισθητηριακή διατροφή
Η μελέτη ανοίγει νέους δρόμους στον αναδυόμενο τομέα της αισθητηριακής διατροφής, ο οποίος εστιάζει στο πώς η γεύση και η αίσθηση των τροφών μπορούν να διεγείρουν θετικές φυσιολογικές αντιδράσεις. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι είναι δυνατό να σχεδιαστούν τρόφιμα επόμενης γενιάς που συνδυάζουν ευχάριστη γεύση με ευεργετικές επιδράσεις στον εγκέφαλο, βελτιώνοντας την υγεία και τη γευστική εμπειρία ταυτόχρονα.
Οι φλαβανόλες αποτελούν ένα εντυπωσιακό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο οι γεύσεις των τροφών μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος. Μέσω της στυφής γεύσης τους, διεγείρουν το κεντρικό νευρικό σύστημα, ενισχύοντας την εγρήγορση, την προσοχή, τη μνήμη και την απόκριση στο στρες. Αυτή η ανακάλυψη ανοίγει νέους ορίζοντες για τη διατροφή που συνδέει τη γεύση με τη φυσιολογία, δημιουργώντας τη δυνατότητα για τρόφιμα που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής και την εγκεφαλική λειτουργία.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!