Μια νέα μελέτη που παρουσιάστηκε στο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ψυχιατρικής Εταιρείας (EPA) 2025 αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο του φύλου στην υπερβολική και προβληματική χρήση των smartphone. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι νεαρές γυναίκες είναι πιο επιρρεπείς στην εμφάνιση αυξημένου κοινωνικού άγχους και φόβου αρνητικής αξιολόγησης στο διαδίκτυο, σε σύγκριση με άλλα φύλα, γεγονός που συνδέεται άμεσα με τον χρόνο και τον τρόπο χρήσης των έξυπνων συσκευών.

Η μελέτη ενισχύει τις ανησυχίες της επιστημονικής κοινότητας σχετικά με την ψυχολογική και συμπεριφορική εξάρτηση από τα smartphone, ιδιαίτερα στη νεότερη γενιά, όπου η ψηφιακή παρουσία αποτελεί βασικό στοιχείο της κοινωνικής ζωής.
Στόχοι και σχεδιασμός της έρευνας
Οι ερευνητές επιδίωξαν να διερευνήσουν τις διαφορές μεταξύ των φύλων ως προς την προβληματική χρήση smartphone, την ψυχική ευεξία, τη συναισθηματική ρύθμιση και το κοινωνικό άγχος, με στόχο την καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών που οδηγούν σε εθιστικές συμπεριφορές. Στη μελέτη συμμετείχαν 400 νεαροί ενήλικες με μέση ηλικία τα 25,9 έτη, εκ των οποίων 104 ήταν άνδρες, 293 γυναίκες και τρία άτομα διαφορετικού φύλου.
Η αξιολόγηση βασίστηκε σε αναγνωρισμένα ψυχομετρικά εργαλεία, όπως η Κλίμακα Συνεχούς Ψυχικής Υγείας (MHC), η Κλίμακα Αξιολόγησης Συναισθημάτων (AES) και το Ερωτηματολόγιο Φόβου Αρνητικής Αντίληψης (FNPQ), σε συνδυασμό με δεδομένα για τον ημερήσιο χρόνο χρήσης smartphone.
Βασικά ευρήματα και διαφορές μεταξύ των φύλων
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το φύλο σχετίζεται σημαντικά με όλους τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν την προβληματική χρήση smartphone. Οι νεαρές γυναίκες ανέφεραν μεγαλύτερο ημερήσιο χρόνο χρήσης, χαμηλότερα επίπεδα ψυχικής ευεξίας και υψηλότερο φόβο αρνητικής κρίσης από άλλους στο διαδίκτυο.
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η συσχέτιση μεταξύ γυναικείου φύλου και κοινωνικού άγχους, με τις γυναίκες να εμφανίζουν αυξημένη ευαισθησία στην online κοινωνική αξιολόγηση. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι οι ψηφιακές αλληλεπιδράσεις μπορεί να λειτουργούν ως παράγοντας ενίσχυσης του άγχους, ειδικά όταν συνδέονται με την ανάγκη αποδοχής και θετικής εικόνας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ψυχική υγεία και συναισθηματική ρύθμιση
Σύμφωνα με την επικεφαλής ερευνήτρια, Δρ. Csibi Sándor από το Ιατρικό Πανεπιστήμιο George Emil Palade της Ρουμανίας, τα αποτελέσματα καταδεικνύουν σοβαρές διαφορές μεταξύ των φύλων, με τις γυναίκες να είναι πιο πιθανό να βιώσουν ψυχικά προβλήματα που σχετίζονται με τη χρήση smartphone. Η μελέτη ανέδειξε επίσης τον ρόλο της χαμηλής συναισθηματικής κατανόησης και των διακυμάνσεων στην αντιληπτή κοινωνική υποστήριξη, παράγοντες που μπορεί να επιδεινώνονται από την προβληματική χρήση των συσκευών.
Η συν-συγγραφέας Neha Pirwani από το Πανεπιστήμιο Eötvös Loránd της Ουγγαρίας υπογράμμισε ότι τα ευρήματα επιβεβαιώνουν προηγούμενες μελέτες, σύμφωνα με τις οποίες οι γυναίκες συχνά βιώνουν μεγαλύτερη ψυχική επιβάρυνση και, ως εκ τούτου, χρειάζονται αυξημένη καθοδήγηση και υποστήριξη για την αναγνώριση και αντιμετώπιση της προβληματικής χρήσης smartphone.
Η ευρύτερη εικόνα για τη Γενιά Ζ
Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ψυχιατρικής Εταιρείας, καθηγητής Geert Dom, επισήμανε ότι σχεδόν το σύνολο της Γενιάς Ζ διαθέτει και χρησιμοποιεί smartphone σε καθημερινή βάση. Όπως τόνισε, πλήθος διαχρονικών και εμπειρικών μελετών δείχνουν ότι η εντατική χρήση smartphone και μέσων κοινωνικής δικτύωσης συνδέεται με αυξημένη ψυχική δυσφορία, αυτοτραυματικές συμπεριφορές και αυτοκτονικό ιδεασμό σε αυτή την ηλικιακή ομάδα.

Η παρούσα μελέτη ενισχύει την ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις που λαμβάνουν υπόψη τις διαφορές μεταξύ των φύλων και τις ιδιαίτερες ψυχοκοινωνικές ανάγκες των νέων. Η περαιτέρω έρευνα θεωρείται κρίσιμη για την ανάπτυξη αποτελεσματικών στρατηγικών πρόληψης και υποστήριξης, ώστε να περιοριστούν οι επιβλαβείς επιπτώσεις της προβληματικής χρήσης smartphone στη νεότερη γενιά.

