Ο ίλιγγος και η ζάλη αποτελούν συχνά συμπτώματα που επηρεάζουν άτομα κάθε ηλικίας και συχνά προκαλούν ανησυχία. Αν και στην καθημερινή ομιλία οι δύο όροι συγχέονται, ιατρικά δεν είναι ταυτόσημοι. Η ζάλη περιγράφει ένα γενικό αίσθημα αστάθειας, αδυναμίας ή «θολού» κεφαλιού, ενώ ο ίλιγγος χαρακτηρίζεται από την ψευδαίσθηση περιστροφής του σώματος ή του περιβάλλοντος. Και στις δύο περιπτώσεις, το άτομο μπορεί να νιώσει έντονη δυσφορία, φόβο πτώσης ή απώλειας ελέγχου.
Διαταραχές του έσω ωτός
Μία από τις συχνότερες αιτίες ιλίγγου είναι οι παθήσεις του έσω ωτός, το οποίο παίζει βασικό ρόλο στη διατήρηση της ισορροπίας. Ο καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσης (BPPV) είναι η πιο κοινή μορφή και προκαλείται από τη μετακίνηση μικρών κρυστάλλων ασβεστίου στους ημικυκλικούς σωλήνες. Τα επεισόδια εμφανίζονται συνήθως με απότομες κινήσεις του κεφαλιού, όπως όταν κάποιος ξαπλώνει ή σηκώνεται. Άλλες παθήσεις, όπως η νόσος Ménière, συνοδεύονται από βουητό στο αυτί, αίσθημα πληρότητας και απώλεια ακοής, ενώ η λαβυρινθίτιδα και η αιθουσαία νευρίτιδα συχνά σχετίζονται με ιογενείς λοιμώξεις.
Νευρολογικά αίτια
Ο ίλιγγος και η ζάλη μπορεί να προέρχονται και από το κεντρικό νευρικό σύστημα. Η ημικρανία, για παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσει επεισόδια ιλίγγου ακόμη και χωρίς έντονο πονοκέφαλο. Πιο σπάνια, αλλά ιδιαίτερα σοβαρά, νευρολογικά αίτια περιλαμβάνουν αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, σκλήρυνση κατά πλάκας ή όγκους του εγκεφάλου. Όταν η ζάλη εμφανίζεται ξαφνικά, είναι πολύ έντονη ή συνοδεύεται από διαταραχές ομιλίας, όρασης ή αδυναμία άκρων, απαιτείται άμεση ιατρική εκτίμηση.
Καρδιαγγειακοί παράγοντες
Η κακή αιμάτωση του εγκεφάλου αποτελεί επίσης συχνή αιτία ζάλης. Η ορθοστατική υπόταση, δηλαδή η πτώση της αρτηριακής πίεσης κατά την απότομη αλλαγή θέσης, μπορεί να προκαλέσει αίσθημα αστάθειας ή λιποθυμική τάση. Επιπλέον, καρδιακές αρρυθμίες ή άλλα καρδιολογικά προβλήματα ενδέχεται να εκδηλωθούν με ζάλη, χωρίς απαραίτητα να υπάρχει αίσθηση περιστροφής, αλλά περισσότερο αδυναμία και σκοτοδίνη.
Μεταβολικές και γενικές αιτίες
Η ζάλη μπορεί να οφείλεται και σε γενικές καταστάσεις του οργανισμού. Αφυδάτωση, χαμηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα, αναιμία ή διαταραχές του θυρεοειδούς είναι συχνές αιτίες, ιδιαίτερα σε περιόδους κόπωσης ή έντονου στρες. Παράλληλα, αρκετά φάρμακα, όπως αντιυπερτασικά, ηρεμιστικά ή αντικαταθλιπτικά, έχουν ως παρενέργεια τη ζάλη ή την αίσθηση αστάθειας.
Ο ρόλος της ψυχολογίας
Η ψυχική υγεία παίζει σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση ζάλης. Το άγχος, οι κρίσεις πανικού και η κατάθλιψη συχνά εκδηλώνονται με σωματικά συμπτώματα, μεταξύ των οποίων και η ζάλη. Το άτομο μπορεί να αισθάνεται ότι πρόκειται να λιποθυμήσει ή ότι «χάνει τον έλεγχο», χωρίς να εντοπίζεται οργανικό πρόβλημα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η σωστή ψυχολογική υποστήριξη είναι καθοριστική.
Ο ίλιγγος και η ζάλη δεν αποτελούν ασθένειες, αλλά συμπτώματα με πολλές και διαφορετικές αιτίες. Μπορεί να είναι παροδικά και ακίνδυνα ή να υποδηλώνουν σοβαρότερη υποκείμενη πάθηση. Η σωστή διάγνωση, βασισμένη στο ιατρικό ιστορικό και την κλινική εξέταση, είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική αντιμετώπιση. Η έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής βοήθειας συμβάλλει καθοριστικά στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!