Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο συμμετοχής των αποδήμων στις εθνικές εκλογές δρομολογούνται ενόψει του 2027, αναδιαμορφώνοντας το εκλογικό τοπίο και ανεβάζοντας αισθητά το πολιτικό θερμόμετρο. Στο επίκεντρο των προτεινόμενων ρυθμίσεων βρίσκονται η καθιέρωση της επιστολικής ψήφου και η δημιουργία ειδικής κοινοβουλευτικής περιφέρειας για τους Έλληνες του εξωτερικού.
Η επιστολική ψήφος φιλοδοξεί να άρει τα πρακτικά εμπόδια που μέχρι σήμερα περιόριζαν τη συμμετοχή των αποδήμων, οι οποίοι συχνά αναγκάζονταν να μετακινηθούν σε μεγάλες αποστάσεις για να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα. Με τη νέα διαδικασία, εκτιμάται ότι θα διευρυνθεί σημαντικά η εκλογική βάση των Ελλήνων του εξωτερικού και θα αυξηθεί η συμμετοχή τους στις εθνικές εκλογές.
Παράλληλα, προβλέπεται η σύσταση ειδικής τριεδρικής περιφέρειας αποδήμων, μέσω της οποίας οι Έλληνες του εξωτερικού θα εκλέγουν απευθείας τους δικούς τους εκπροσώπους στο Κοινοβούλιο. Η καινοτομία αυτή αλλάζει τη μέχρι σήμερα λογική της εκπροσώπησης, καθώς οι ψήφοι των αποδήμων δεν θα ενσωματώνονται αποκλειστικά στα αποτελέσματα των εκλογικών περιφερειών της επικράτειας, αλλά θα αποκτούν διακριτό πολιτικό αποτύπωμα.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει τις αλλαγές ως βήμα ενίσχυσης της δημοκρατικής ισότητας και ουσιαστικής σύνδεσης του κράτους με τον απόδημο ελληνισμό. Την ίδια ώρα, ωστόσο, η πρόταση προκαλεί πολιτικές αντιδράσεις, με την αντιπολίτευση να εκφράζει επιφυλάξεις για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει το νέο σύστημα στις πολιτικές ισορροπίες, αλλά και για ζητήματα διαφάνειας και ασφάλειας της επιστολικής ψήφου.
Καθοριστικό ρόλο θα παίξει και ο συσχετισμός δυνάμεων στη Βουλή, καθώς για να εφαρμοστούν οι αλλαγές από τις εκλογές του 2027 απαιτείται ευρεία κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Το αν θα επιτευχθεί η αναγκαία συναίνεση παραμένει ανοιχτό, με τις διαβουλεύσεις να αναμένεται να ενταθούν το επόμενο διάστημα.
Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση για την ψήφο των αποδήμων επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, αναδεικνύοντας ένα από τα πιο κρίσιμα πολιτικά ζητήματα της προεκλογικής περιόδου και θέτοντας νέα δεδομένα για τη συμμετοχή και την εκπροσώπηση των πολιτών εκτός συνόρων

