Η γενετική τεχνητή νοημοσύνη (ΓΤ), όπως τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα τύπου ChatGPT, έχει φτάσει σε ένα σημείο όπου μπορεί να ανταγωνιστεί τη μέση ανθρώπινη δημιουργικότητα. Μια πρόσφατη μελέτη από την ομάδα του καθηγητή Karim Jerbi στο Πανεπιστήμιο του Μόντρεαλ, σε συνεργασία με τον πρωτοπόρο της τεχνητής νοημοσύνης Yoshua Bengio, ανέλυσε τη δημιουργικότητα των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων σε σύγκριση με 100.000 ανθρώπους. Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν ότι ορισμένα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης ξεπερνούν πλέον τη μέση απόδοση ανθρώπων σε εργασίες αποκλίνουσας γλωσσικής δημιουργικότητας, ωστόσο τα πιο δημιουργικά άτομα συνεχίζουν να υπερτερούν σαφώς.
Μέση Ανθρώπινη Δημιουργικότητα και Όρια της AI
Η μελέτη χρησιμοποιεί την Εργασία Αποκλίνουσας Συσχέτισης (DAT), ένα τεστ που μετρά την ικανότητα ενός ατόμου ή ενός μοντέλου να παράγει δέκα λέξεις όσο το δυνατόν πιο σημασιολογικά διαφορετικές μεταξύ τους. Ένα άτομο υψηλής δημιουργικότητας θα μπορούσε, για παράδειγμα, να παράγει λέξεις όπως “galaxy, fork, freedom, algae, harmonica, quantum, nostalgia, velvet, hurricane, photosynthesis”. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η μέση απόδοση των μοντέλων ΓΤ υπερβαίνει τον μέσο άνθρωπο, αλλά το κορυφαίο 10% των ανθρώπων εξακολουθεί να ανοίγει ένα σημαντικό χάσμα σε σχέση με τις μηχανές. Ακόμη και η πιο προηγμένη ΓΤ δεν μπορεί να φτάσει τη δημιουργικότητα των κορυφαίων ανθρώπων, ειδικά σε πιο σύνθετες και αφαιρετικές εργασίες.
Μεθοδολογία και Συγκριτικές Δοκιμές
Η ομάδα Jerbi συνέκρινε τις επιδόσεις των μοντέλων σε σύνθετες δημιουργικές δραστηριότητες, όπως η σύνθεση χαϊκού, οι σύντομες ιστορίες και οι περιλήψεις πλοκής ταινιών. Παρά την προσαρμοσμένη απόδοση των συστημάτων ΓΤ, οι ανθρώπινοι συμμετέχοντες υπερτερούσαν σαφώς σε πρωτοτυπία και πολυπλοκότητα. Η αξιολόγηση των μοντέλων βασίστηκε σε τρεις βασικούς παράγοντες: ποικιλία ιδεών, πρωτοτυπία και συνάφεια με το ζητούμενο πλαίσιο. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα μοντέλα μπορούν να προσεγγίσουν ή να υπερβούν τη μέση ανθρώπινη απόδοση μόνο όταν οι οδηγίες (prompts) είναι σαφείς και όταν η παραμετροποίηση του μοντέλου, όπως η θερμοκρασία, ενθαρρύνει μεγαλύτερη τυχαιότητα και πειραματισμό.
Η Ρόλος της Θερμοκρασίας και των Οδηγιών
Η παραμετροποίηση της ΓΤ αποδεικνύεται κρίσιμη για την ενίσχυση της δημιουργικότητας. Σε χαμηλή θερμοκρασία, η ΓΤ παράγει πιο προβλέψιμες και ασφαλείς απαντήσεις, ενώ σε υψηλή θερμοκρασία εισάγεται τυχαιότητα, επιτρέποντας την παραγωγή ποικίλων και πρωτότυπων συσχετίσεων. Παράλληλα, η μορφή και η στρατηγική των prompts επηρεάζουν σημαντικά το αποτέλεσμα. Για παράδειγμα, η ενθάρρυνση του μοντέλου να εξετάσει την ετυμολογία των λέξεων μπορεί να οδηγήσει σε λιγότερο προφανείς και πιο δημιουργικές ιδέες. Αυτό σημαίνει ότι η ανθρώπινη καθοδήγηση παραμένει βασικός παράγοντας στη δημιουργική διαδικασία, καθιστώντας τη συνεργασία ανθρώπου-μηχανής κεντρικό στοιχείο της δημιουργικότητας.
Ανθρώπινη Δημιουργικότητα έναντι ΓΤ
Η μελέτη επιβεβαιώνει ότι η ΓΤ δεν έχει ανεξάρτητη δημιουργικότητα· η απόδοσή της εξαρτάται από την καθοδήγηση και την παραμετροποίηση που της παρέχει ο άνθρωπος. Παρά τη δυνατότητα των συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης να ξεπεράσουν τη μέση ανθρώπινη απόδοση, η υψηλότερη δημιουργικότητα παραμένει αποκλειστικά ανθρώπινη. Οι πιο δημιουργικοί άνθρωποι εξακολουθούν να υπερτερούν σημαντικά, ειδικά σε εργασίες που απαιτούν σύνθετη σκέψη, αφηρημένη σύνδεση ιδεών και πολυεπίπεδη πρωτοτυπία.
Η ΓΤ ως Δημιουργικός Βοηθός
Τα ευρήματα της μελέτης υποδεικνύουν ότι η ΓΤ δεν θα αντικαταστήσει τους ανθρώπους, αλλά μπορεί να τους ενισχύσει. Η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί πλέον ως εργαλείο επέκτασης της ανθρώπινης δημιουργικότητας, επιτρέποντας την ταχύτερη παραγωγή ιδεών, την ανακάλυψη νέων συνδέσεων και τη διεύρυνση των ορίων της φαντασίας. Αντί να βλέπεται ως ανταγωνισμός, η συνεργασία ανθρώπων και μηχανών μπορεί να ανοίξει νέες μορφές δημιουργικής συνεργασίας, όπου η τεχνητή νοημοσύνη εμπλουτίζει την ανθρώπινη φαντασία αντί να την υποκαθιστά.
Η πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου του Μόντρεαλ καταδεικνύει ότι τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα έχουν φτάσει σε σημαντικό ορόσημο όσον αφορά τη δημιουργικότητα. Μπορούν να ξεπεράσουν τη μέση ανθρώπινη απόδοση, αλλά η κορυφαία ανθρώπινη δημιουργικότητα παραμένει αξεπέραστη. Η δημιουργικότητα της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι διαμορφώσιμη και εξαρτάται άμεσα από την ανθρώπινη καθοδήγηση. Το μέλλον της δημιουργικότητας φαίνεται να βασίζεται στην αλληλεπίδραση ανθρώπου-μηχανής, με την τεχνητή νοημοσύνη να λειτουργεί ως δυναμικός συνεργάτης που επεκτείνει τις δυνατότητες της ανθρώπινης φαντασίας.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!