Η συνείδηση παραμένει ένα από τα πιο θεμελιώδη αλλά και δυσεπίλυτα φαινόμενα της επιστήμης: γνωρίζουμε ότι υπάρχει, αλλά δεν κατανοούμε πλήρως πώς οι υποκειμενικές εμπειρίες προκύπτουν από τις σωματικές και εγκεφαλικές διεργασίες. Ένα νέο διεπιστημονικό έργο στο MIT επιδιώκει να δώσει απαντήσεις σε αυτά τα μεγάλα ερωτήματα, γεφυρώνοντας τη φιλοσοφία με τη νευρολογική δραστηριότητα.
Η Λέσχη Συνείδησης του MIT
Η Λέσχη Συνείδησης του MIT διευθύνεται από κοινού από τον φιλόσοφο Matthias Michel και τον καθηγητή νευροεπιστήμης Earl Miller. Στόχος της είναι η προώθηση της έρευνας για τη συνείδηση, η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ επιστημόνων διαφορετικών ειδικοτήτων και η εμπλοκή της ακαδημαϊκής κοινότητας της Βοστώνης σε διεπιστημονικό διάλογο.
«Είναι δυνατό να μελετήσουμε επιστημονικά τη συνείδηση», λέει ο Michel. «Το MIT μπορεί να ηγηθεί στον τομέα, κάτι που θα άλλαζε τα πάντα». Ο Miller προσθέτει: «Μια συνεκτική, βασισμένη σε δεδομένα κατανόηση της συνείδησης μπορεί να έχει τεράστιο αντίκτυπο στη δημόσια υγεία».
Στόχοι και δραστηριότητες
Η Λέσχη σχεδιάζει μηνιαίες εκδηλώσεις με ομιλίες ειδικών και συζητήσεις γύρω από θέματα όπως οι νευρωνικές συσχετίσεις της συνείδησης, η ασυνείδητη αντίληψη και η συνείδηση σε ζώα και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Οι δραστηριότητες στοχεύουν στη δημιουργία ενός πλούσιου δικτύου ερευνητών και στη βελτίωση των μεθόδων μέτρησης της συνείδησης.
«Η γνωστική λειτουργία είναι η αυτοοργάνωση του εγκεφάλου», εξηγεί ο Miller. «Ο εγκέφαλος οργανώνεται για να επιτύχει στόχους, αντιδρώντας στο περιβάλλον με πιο σύνθετους τρόπους από ό,τι απλές αμοιβάδες».
Η φιλοσοφική και νευροεπιστημονική προσέγγιση
Η έρευνα του Michel επικεντρώνεται στη φιλοσοφία της γνωστικής επιστήμης, του νου και της αντίληψης, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη μεθοδολογία και τη φιλοσοφία της μέτρησης. Ο Miller μελετά τη νευρωνική βάση της μνήμης, της μάθησης και της εκούσιας συμπεριφοράς, εστιάζοντας στον προμετωπιαίο φλοιό.
Η πορεία του Michel τον οδήγησε στη μελέτη του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος διαχωρίζει συνειδητές και ασυνείδητες διαδικασίες. Η εργασία του Melvyn Goodale αποκάλυψε ότι ο εγκέφαλος διαθέτει δύο οπτικά συστήματα – συνειδητό και μη συνειδητό – που ελέγχουν λεπτομερείς κινητικές εντολές. Αυτή η ανακάλυψη ενίσχυσε το ενδιαφέρον του Michel για την αντικειμενική μέτρηση της συνείδησης και τον χρόνο που απαιτείται για την υποκειμενική εμπειρία ενός ερεθίσματος.
Η συνείδηση πέρα από τον άνθρωπο
Η Λέσχη δεν περιορίζεται στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Ο Michel εξετάζει πώς οργανώνεται η συνείδηση σε μη ανθρώπινα είδη, ενώ ο Miller συνεργάζεται με συναδέλφους για τη μελέτη νευρωνικών μηχανισμών που σχετίζονται με τη μάθηση, την προσοχή και τη μνήμη σε διαφορετικά είδη. «Η κατανόηση του τρόπου που τα ζώα αντιλαμβάνονται τον κόσμο μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα τη δική μας συνείδηση», σημειώνει ο Michel.
Δημιουργία συνεργασίας και κοινότητας
Η δημιουργία της Λέσχης αποκάλυψε το μεγάλο ενδιαφέρον που υπάρχει για τη μελέτη της συνείδησης στο MIT και σε συνεργαζόμενα ιδρύματα, όπως το Εργαστήριο Lincoln και το Πανεπιστήμιο Northeastern. Ο στόχος είναι να οικοδομηθεί μια ενεργή κοινότητα ερευνητών, ενισχύοντας παράλληλα τη φήμη του τομέα και τη χρηματοδότηση ερευνητικών προσπαθειών.
Συνείδηση και δημόσια υγεία
Η μελέτη της συνείδησης έχει πρακτικές εφαρμογές για τη δημόσια υγεία. Ο Miller επισημαίνει ότι η κατανόηση των μηχανισμών που δημιουργούν συνείδηση μπορεί να βελτιώσει την προ- και μετεγχειρητική φροντίδα, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους, καθώς και τη διαχείριση ψυχικών διαταραχών. Η αλληλεπίδραση φαρμάκων και νευρωνικής δραστηριότητας μπορεί να επηρεάσει άμεσα την εμπειρία και τη φροντίδα των ασθενών.
Το μέλλον της έρευνας
Michel και Miller συμφωνούν ότι η βελτιωμένη πρόσβαση σε μελέτες συνείδησης θα ενισχύσει την αυστηρότητα και την ποιότητα της έρευνας, ενώ παράλληλα θα δημιουργήσει νέες δυνατότητες για την εφαρμογή της γνώσης σε διάφορους τομείς, από τη νευροεπιστήμη έως την ψυχική υγεία. Η Λέσχη Συνείδησης του MIT αποτελεί μια μοναδική προσπάθεια να μετατραπεί η συνείδηση από θεωρητικό πρόβλημα σε πεδίο συστηματικής επιστημονικής διερεύνησης.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!