Μια νέα μελέτη από το Karolinska Institutet, που δημοσιεύτηκε στο Nature Communications, αποκαλύπτει πώς τα ρυθμικά εγκεφαλικά κύματα, γνωστά ως ταλαντώσεις άλφα, μας βοηθούν να διακρίνουμε το σώμα μας από τον εξωτερικό κόσμο. Η έρευνα προσφέρει νέες γνώσεις για τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος ενσωματώνει αισθητηριακά σήματα και δημιουργεί μια συνεκτική αίσθηση του σωματικού εαυτού. Η ικανότητα να αναγνωρίζουμε ότι ένα χέρι ή ένα πόδι μας ανήκει φαίνεται προφανής, αλλά είναι αποτέλεσμα μιας πολύπλοκης εγκεφαλικής διαδικασίας που συνδυάζει οπτικές και απτικές πληροφορίες με απόλυτη ακρίβεια.
Η Έρευνα και τα Πειράματα
Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 106 άτομα, τα οποία υποβλήθηκαν σε συνδυασμό πειραμάτων συμπεριφοράς, καταγραφών εγκεφάλου (EEG), εγκεφαλικής διέγερσης και υπολογιστικής μοντελοποίησης. Οι επιστήμονες διερεύνησαν πώς ο εγκέφαλος ενσωματώνει οπτικά και απτικά σήματα για να δημιουργήσει την αίσθηση ότι ένα μέρος του σώματος ανήκει στον εαυτό μας. Τα πειράματα επικεντρώθηκαν στον βρεγματικό φλοιό, μια περιοχή του εγκεφάλου που επεξεργάζεται αισθητηριακές πληροφορίες από το σώμα, και έδειξαν ότι η συχνότητα των κυμάτων άλφα σε αυτή την περιοχή καθορίζει την ακρίβεια με την οποία αντιλαμβανόμαστε το σώμα μας ως δικό μας.
Η Ψευδαίσθηση του Λαστιχένιου Χεριού
Για να εξεταστεί η αίσθηση ιδιοκτησίας του σώματος, οι συμμετέχοντες έλαβαν μέρος στην ψευδαίσθηση του λαστιχένιου χεριού. Σε αυτή τη μέθοδο, όταν τα αγγίγματα σε ένα ορατό λαστιχένιο χέρι και στο κρυφό πραγματικό χέρι του συμμετέχοντα συγχρονίζονταν, πολλοί ανέφεραν ότι ένιωθαν το λαστιχένιο χέρι ως μέρος του σώματός τους. Αντίθετα, όταν ο συγχρονισμός ήταν εκτός, η αίσθηση ιδιοκτησίας εξασθενούσε. Η μελέτη αποκάλυψε ότι τα άτομα με ταχύτερες συχνότητες άλφα ήταν πιο ευαίσθητα στις διαφορές χρονισμού μεταξύ των αισθήσεων, αντιλαμβανόμενα μικρότερες χρονικές αποκλίσεις σαν να συνέβαιναν τα γεγονότα ταυτόχρονα, ενισχύοντας την αίσθηση ιδιοκτησίας του σώματος. Οι συμμετέχοντες με αργότερες συχνότητες άλφα παρουσίαζαν ευρύτερο «παράθυρο χρονικής σύνδεσης», με αποτέλεσμα ο εγκέφαλός τους να αντιμετωπίζει ασύγχρονα ερεθίσματα σαν να συνέβαιναν ταυτόχρονα, μειώνοντας την ακρίβεια της διάκρισης μεταξύ σώματος και εξωτερικού κόσμου.
Προσαρμογή της Συχνότητας Άλφα
Για να εξετάσουν αν η συχνότητα άλφα επηρεάζει άμεσα την αντίληψη, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μη επεμβατική ηλεκτρική διέγερση του εγκεφάλου, επιταχύνοντας ή επιβραδύνοντας ελαφρώς τα κύματα άλφα των συμμετεχόντων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η τροποποίηση της συχνότητας άλφα άλλαξε τον ακριβή τρόπο με τον οποίο οι συμμετέχοντες βίωναν την ιδιοκτησία του σώματος και αντιλαμβάνονταν τα οπτικά και απτικά ερεθίσματα ως ταυτόχρονα. Τα υπολογιστικά μοντέλα επιβεβαίωσαν ότι η συχνότητα άλφα επηρεάζει τη χρονική ακρίβεια της αντίληψης, υποδεικνύοντας ότι αυτά τα εγκεφαλικά κύματα ρυθμίζουν το πώς ο εγκέφαλος ενοποιεί τα αισθητηριακά σήματα και σχηματίζει την αίσθηση του σωματικού εαυτού.
Εφαρμογές στην Τεχνολογία και την Ιατρική
Η κατανόηση του ρόλου των κυμάτων άλφα μπορεί να έχει σημαντικές εφαρμογές. Σύμφωνα με τον Henrik Ehrsson, καθηγητή Νευροεπιστημών και τελευταίο συγγραφέα της μελέτης, τα ευρήματα εξηγούν πώς ο εγκέφαλος ενσωματώνει τα σήματα από το σώμα για να δημιουργήσει μια συνεκτική αίσθηση του εαυτού. Αυτό μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη πιο ρεαλιστικών εμπειριών εικονικής πραγματικότητας και βελτιωμένων προσθετικών άκρων που αισθάνονται «δικά μας». Οι τεχνολογίες αυτές θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ποιότητα ζωής ατόμων με αναπηρίες και να βελτιώσουν την αλληλεπίδραση με περιβάλλοντα εικονικής πραγματικότητας για εκπαιδευτικούς ή θεραπευτικούς σκοπούς.
Η μελέτη αποτελεί συνεργασία μεταξύ του Karolinska Institutet στη Σουηδία και του Πανεπιστημίου Aix-Marseille στη Γαλλία και χρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας, το Σουηδικό Συμβούλιο Έρευνας και άλλους φορείς. Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν τη σημασία των κυμάτων άλφα στη διαμόρφωση της συνείδησης του σώματος και ανοίγουν νέους δρόμους για την κατανόηση διαταραχών όπου η αίσθηση του εαυτού διαταράσσεται, όπως στη σχιζοφρένεια. Η έρευνα προσφέρει επίσης υπόβαθρο για μελλοντικές παρεμβάσεις που στοχεύουν στη βελτίωση της σωματικής αντίληψης και της χρονικής ακρίβειας των αισθητηριακών εμπειριών, δημιουργώντας γέφυρες μεταξύ νευροεπιστήμης, ιατρικής και τεχνολογίας.
Η μελέτη καταδεικνύει ότι η αίσθηση ιδιοκτησίας του σώματος δεν είναι αυτονόητη αλλά αποτέλεσμα περίπλοκων εγκεφαλικών διεργασιών που καθορίζονται από τη συχνότητα των κυμάτων άλφα. Αυτά τα ευρήματα μπορούν να βελτιώσουν την κατανόηση της συνείδησης, να υποστηρίξουν την ανάπτυξη τεχνολογιών που ενισχύουν την αίσθηση του σώματος και να προσφέρουν νέα εργαλεία για την αντιμετώπιση ψυχιατρικών και νευρολογικών διαταραχών.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!