Η περίοδος των εξετάσεων είναι συχνά γεμάτη ένταση, όχι μόνο για τους μαθητές αλλά και για τους γονείς. Η επιθυμία να στηρίξουμε ένα παιδί που αγχώνεται στις Πανελλήνιες είναι φυσική, όμως πολλές φορές οι λέξεις που χρησιμοποιούμε, ακόμη και με τις καλύτερες προθέσεις, μπορεί να αυξήσουν την πίεση αντί να την μειώσουν.
Το άγχος πριν από τις εξετάσεις είναι μια φυσιολογική αντίδραση. Σε μικρό βαθμό μπορεί μάλιστα να λειτουργήσει θετικά, κινητοποιώντας το παιδί να προετοιμαστεί καλύτερα. Όταν όμως γίνεται υπερβολικό, επηρεάζει τη συγκέντρωση, τη μνήμη, τον ύπνο και την αυτοπεποίθηση. Γι’ αυτό ο τρόπος με τον οποίο μιλάμε στα παιδιά αυτές τις ημέρες έχει ιδιαίτερη σημασία.
Τι να πεις
«Είμαι περήφανος για την προσπάθειά σου»
Αυτή είναι ίσως μία από τις πιο σημαντικές φράσεις που μπορεί να ακούσει ένα παιδί. Όταν η έμφαση δίνεται στην προσπάθεια και όχι αποκλειστικά στο αποτέλεσμα, το παιδί αντιλαμβάνεται ότι η αξία του δεν εξαρτάται από έναν βαθμό.
Η αναγνώριση της δουλειάς που έχει κάνει ενισχύει την αυτοεκτίμηση και μειώνει τον φόβο της αποτυχίας.
«Κάνε το καλύτερο που μπορείς»
Η φράση αυτή μεταφέρει ένα ρεαλιστικό μήνυμα. Δεν απαιτεί τελειότητα ούτε θέτει εξωπραγματικές προσδοκίες. Υπενθυμίζει στο παιδί ότι ο στόχος είναι να αξιοποιήσει τις γνώσεις και τις δυνατότητές του εκείνη τη στιγμή.
Τα παιδιά που αισθάνονται ότι πρέπει να είναι τέλεια συχνά βιώνουν μεγαλύτερο άγχος από εκείνα που γνωρίζουν ότι αρκεί να δώσουν τον καλύτερό τους εαυτό.
«Ό,τι κι αν γίνει, θα το αντιμετωπίσουμε μαζί»
Η αίσθηση ασφάλειας είναι καθοριστική. Όταν ένα παιδί ξέρει ότι δεν θα κριθεί αυστηρά ή δεν θα χάσει την αποδοχή των γονιών του αν τα πράγματα δεν πάνε όπως περίμενε, αισθάνεται λιγότερη πίεση.
Η φράση αυτή ενισχύει το αίσθημα ότι δεν είναι μόνο του απέναντι σε μια δύσκολη δοκιμασία.
«Θυμήσου πόσα έχεις ήδη καταφέρει»
Το άγχος συχνά κάνει τους ανθρώπους να ξεχνούν τις επιτυχίες και τις δυνατότητές τους. Μια υπενθύμιση προηγούμενων επιτυχιών μπορεί να ενισχύσει την αυτοπεποίθηση του παιδιού και να του θυμίσει ότι έχει ήδη ξεπεράσει πολλές προκλήσεις στο παρελθόν.
«Φρόντισε να ξεκουραστείς»
Πολλά παιδιά πιστεύουν ότι πρέπει να διαβάζουν ασταμάτητα μέχρι την τελευταία στιγμή. Η υπενθύμιση ότι ο ύπνος, η σωστή διατροφή και τα διαλείμματα είναι εξίσου σημαντικά με το διάβασμα βοηθά στη διατήρηση της ισορροπίας.
Τι να μην πεις
«Αν δεν γράψεις καλά, τι θα κάνεις μετά;»
Παρότι μπορεί να εκφράζει αγωνία για το μέλλον, αυτή η φράση αυξάνει σημαντικά την πίεση. Το παιδί αρχίζει να συνδέει μια εξέταση με καταστροφικά σενάρια και να αισθάνεται ότι το μέλλον του εξαρτάται αποκλειστικά από μία στιγμή.
«Ο ξάδερφός σου γράφει πάντα άριστα»
Οι συγκρίσεις σπάνια βοηθούν. Αντί να λειτουργήσουν ως κίνητρο, συνήθως προκαλούν ανασφάλεια και μειώνουν την αυτοπεποίθηση.
Κάθε παιδί έχει διαφορετικές δυνατότητες, ρυθμούς μάθησης και στόχους. Η σύγκριση με άλλους συχνά δημιουργεί την αίσθηση ότι δεν είναι αρκετά καλό.
«Μην αγχώνεσαι»
Αν και ακούγεται υποστηρικτικό, πολλές φορές έχει το αντίθετο αποτέλεσμα. Ένα παιδί που ήδη αγχώνεται δεν μπορεί απλώς να σταματήσει να το κάνει επειδή του το είπαν.
Πιο βοηθητικό είναι να αναγνωρίσουμε το συναίσθημά του λέγοντας: «Καταλαβαίνω ότι αγχώνεσαι. Είναι φυσιολογικό και θα περάσει».
«Πρέπει να πετύχεις»
Η φράση αυτή μεταφέρει το μήνυμα ότι δεν υπάρχει περιθώριο λάθους. Το παιδί μπορεί να αισθανθεί ότι η αποτυχία δεν αποτελεί επιλογή και να βιώσει ακόμα μεγαλύτερη πίεση.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι οι υπερβολικές προσδοκίες συχνά επιβαρύνουν περισσότερο την ψυχολογία των μαθητών από την ίδια την εξεταστική διαδικασία.
«Εγώ στην ηλικία σου τα κατάφερνα εύκολα»
Τέτοιες δηλώσεις συνήθως δεν ενθαρρύνουν. Αντίθετα, μπορεί να κάνουν το παιδί να νιώσει ανεπαρκές ή να πιστέψει ότι απογοητεύει τους γονείς του.
Η δύναμη της παρουσίας
Πολλές φορές το πιο σημαντικό δεν είναι να βρούμε τις τέλειες λέξεις αλλά να είμαστε παρόντες. Ένα ήρεμο κλίμα στο σπίτι, η διάθεση για συζήτηση χωρίς κριτική και η έμπρακτη στήριξη μπορούν να προσφέρουν μεγαλύτερη ανακούφιση από οποιαδήποτε συμβουλή.
Οι εξετάσεις είναι μια σημαντική εμπειρία, αλλά δεν καθορίζουν την αξία, τον χαρακτήρα ή ολόκληρο το μέλλον ενός παιδιού. Όταν οι γονείς το θυμούνται αυτό και το μεταφέρουν με τα λόγια και τη στάση τους, βοηθούν τα παιδιά να αντιμετωπίσουν το άγχος με περισσότερη ψυχραιμία, αυτοπεποίθηση και ανθεκτικότητα.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!