Η αμβλυωπία, γνωστή και ως «τεμπέλικο μάτι», θεωρείται παραδοσιακά δύσκολη ή ακόμη και αδύνατη στην αντιμετώπιση στην ενήλικη ζωή. Ωστόσο, νέα μελέτη από το MIT ανατρέπει αυτή την αντίληψη, δείχνοντας ότι – υπό συγκεκριμένες συνθήκες – η όραση μπορεί να «επαναφορτιστεί» ακόμα και σε ώριμα εγκεφαλικά κυκλώματα.

Τι έκαναν οι ερευνητές

Οι νευροεπιστήμονες του Ινστιτούτου Picower στο MIT χρησιμοποίησαν ένα πειραματικό πρωτόκολλο σε ποντίκια για να διερευνήσουν αν η περιορισμένη όραση από το αμβλυωπικό μάτι μπορεί να ενισχυθεί. Συγκεκριμένα, αναισθητοποίησαν προσωρινά τον αμφιβληστροειδή του αδύναμου ματιού για μερικές ημέρες – μια διαδικασία που αναστρέψιμα «απενεργοποιεί» την είσοδο οπτικών ερεθισμάτων από αυτό το μάτι.

Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: μετά την περίοδο αναισθησίας, η δραστηριότητα του οπτικού συστήματος επανήλθε σε πρότυπα που παρατηρούνται κατά την πρώιμη ανάπτυξη, επιτρέποντας το αμβλυωπικό μάτι να «ξαναμιλήσει» στο εγκεφαλικό δίκτυο με ισχυρότερο τρόπο.

Πώς λειτουργεί ο μηχανισμός

Η έρευνα έδειξε ότι κατά την αναισθητοποίηση του αμφιβληστροειδούς, οι νευρώνες σε μια περιοχή του θάλαμου του εγκεφάλου, που ονομάζεται πλάγιο γαγγλιοειδές σώμα (LGN), αρχίζουν να εκπέμπουν συγχρονισμένα «παλμούς» ή «εκρήξεις» ηλεκτρικής δραστηριότητας.

Αυτή η μορφή ενεργοποίησης – που μοιάζει με εκείνη που υπάρχει στο αναπτυσσόμενο οπτικό σύστημα των νεογνών – φαίνεται να «παραξυπνά» τις συνδέσεις του αμβλυωπικού ματιού με τον φλοιό της όρασης. Όταν οι ερευνητές απέκλεισαν γενετικά ένα συγκεκριμένο τύπο καναλιού ασβεστίου (τύπου Τ) στους νευρώνες του LGN, η θεραπευτική επίδραση εξαφανίστηκε, αποδεικνύοντας ότι αυτά τα «μπερστ» είναι κρίσιμα για την ανάταξη της όρασης.

Δοκιμή με ένεση

Προχωρώντας το πείραμά τους, οι επιστήμονες έκαναν ένεση μιας ουσίας (τετραδοτοξίνη, TTX) απευθείας στο αμβλυωπικό μάτι, ώστε να το «απενεργοποιήσουν» προσωρινά για περίπου δύο ημέρες. Μετά από επτά ημέρες, όταν μέτρησαν πάλι την ενεργότητα στο οπτικό φλοιό, διαπίστωσαν ότι η συνεισφορά του αδύναμου ματιού είχε αυξηθεί σημαντικά — πιο πολύ σε σχέση με τον έλεγχο που δεν είχε λάβει την ένεση.

Τι σημαίνει αυτό για τον άνθρωπο

Οι ερευνητές τονίζουν ότι, αν και τα αποτελέσματα είναι πολύ ελπιδοφόρα, είναι απαραίτητο να επαναληφθούν σε μεγαλύτερα θηλαστικά και τελικά σε ανθρώπους, πριν θεωρηθεί ασφαλής και αποτελεσματική αυτή η θεραπευτική προσέγγιση. Ένα από τα σημαντικά πλεονεκτήματα αυτής της στρατηγικής είναι ότι δεν απαιτεί περιορισμό της όρασης από το «καλό» μάτι. Σε αντίθεση με άλλες θεραπείες, δεν χρειάζεται να «μπαζάρεις» το υγιές μάτι — μπορείς να στοχεύσεις μόνο το αμβλυωπικό μάτι και να το «ξυπνήσεις».

Προκλήσεις και επόμενα βήματα

Παρά την προοπτική, υπάρχουν εμπόδια πριν η θεραπεία γίνει κλινικά διαθέσιμη:

• Πρέπει να επιβεβαιωθεί ότι αυτή η μέθοδος είναι ασφαλής σε ανθρώπινο μάτι

• Χρειάζεται κατανόηση του πόσο διαρκές θα είναι το όφελος

• Απαιτείται σχεδιασμός πρωτοκόλλου που να είναι πρακτικά εφαρμόσιμος στην οφθαλμολογική κλινική

Οι επιστήμονες είναι όμως προσεκτικά αισιόδοξοι. Αν πετύχουν και στο ανθρώπινο επίπεδο, μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για μία επανάσταση στη θεραπεία της αμβλυωπίας στους ενήλικες, κάτι που έως σήμερα θεωρούνταν πολύ περιορισμένα εφικτό.

Η νέα αυτή έρευνα του MIT προσφέρει – για πρώτη φορά με σαφή πειραματικά δεδομένα – την πιθανότητα ότι ακόμα και σε ενήλικες με «τεμπέλικο μάτι», η όραση μπορεί να «επαναρυθμιστεί». Μέσω προσωρινής αναισθησίας του αμβλυωπικού ματιού και ενεργοποίησης νευρωνικών κυκλωμάτων που παραπέμπουν στην πρώιμη ανάπτυξη, ανοίγει μια νέα οπτική στην αποκατάσταση της όρασης. Αν η τεχνική μεταφερθεί με ασφάλεια σε ανθρώπους, μπορεί να σηματοδοτήσει μια σημαντική πρόοδο στην αντιμετώπιση της αμβλυωπίας σε ενήλικα άτομα — κάτι που μέχρι σήμερα έμοιαζε πολύ δύσκολο ή ακόμη και αδύνατο.

Χωρίς καμία πρόβλεψη για μισθολογικές αυξήσεις στους υγειονομικούς κατατέθηκε ο Προϋπολογισμός του 2026, προκαλώντας έντονη αντίδραση της ΠΟΕΔΗΝ.

Παρότι το νέο δημοσιονομικό πλάνο προβλέπει ενισχύσεις για άλλες επαγγελματικές κατηγορίες, όπως τους ένστολους, για το προσωπικό των νοσοκομείων «δεν υπάρχει ούτε ένα ευρώ», τονίζει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας, Μιχάλης Γιαννάκος.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το ΕΣΥ βρίσκεται μπροστά σε νέο κύμα παραιτήσεων, καθώς η κυβέρνηση «για ακόμη μία χρονιά αφήνει εκτός τους υγειονομικούς», αγνοώντας τα προβλήματα υποστελέχωσης, την εξάντληση του προσωπικού και τη μαζική φυγή επαγγελματιών υγείας στο εξωτερικό.

«Ζούμε ακόμα με χειροκροτήματα και απαξίωση», αναφέρει χαρακτηριστικά. Ο κ. Γιαννάκος επισημαίνει ότι η κυβέρνηση δεν λαμβάνει υπόψη της τη συρρίκνωση του ενδιαφέροντος για τα επαγγέλματα υγείας, ούτε τα άδεια πλέον πανεπιστημιακά τμήματα. «Πώς μπορεί κάποιος να πιστεύει ότι θα προσελκύσει νέο προσωπικό με μισθούς κάτω από το επίπεδο του ανειδίκευτου εργάτη;» διερωτάται.

Ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ παραθέτει ενδεικτικούς μισθούς νεοδιοριζόμενων εργαζομένων:

• Νοσηλευτής: 836 €
• Βοηθός νοσηλευτή: 736 €
• Τραυματιοφορέας: 684 €
• Γιατρός επιμελητής Β: 1.264 €

Ακόμη και αν κάποιος νοσηλευτής εργαστεί επτά νύχτες, επτά απογεύματα και τρεις αργίες μέσα στον μήνα, οι επιπλέον αποδοχές δεν ξεπερνούν τα 120 ευρώ. Αντίθετα, «ένας νοσηλευτής στην Κύπρο λαμβάνει περίπου 3.000 ευρώ, ενώ ο γιατρός φτάνει τα 7.000 ευρώ», τονίζει.

«Δεν σώζεται έτσι το ΕΣΥ», προειδοποιεί. «Αν συνεχιστεί η κατάσταση, οι εναπομείναντες υγειονομικοί θα πιεστούν μέχρι να αποχωρήσουν κι αυτοί. Ποιος μπορεί να ζήσει οικογένεια με 800 ευρώ, μέσα στην ακρίβεια και με τα ενοίκια στα ύψη;».

Ο κ. Γιαννάκος καλεί την κυβέρνηση να αναθεωρήσει πριν την ψήφιση του Προϋπολογισμού και θέτει ένα καίριο ερώτημα:

«Γιατί προβλέπονται αυξήσεις μόνο για τους ένστολους και όχι για τους νοσηλευτές και το υπόλοιπο υγειονομικό προσωπικό;»

Η Ένωση Ιατρών Νοσοκομείων Αθήνας & Πειραιά ( ΕΙΝΑΠ) κατέθεσε μηνυτήρια αναφορά για τις συνθήκες νοσηλείας στο Αττικόν, καταγγέλλοντας χρόνια υποστελέχωση και 100–150 ράντζα μετά από κάθε γενική εφημερία.

Σε θεσμικό επίπεδο πλέον το ζήτημα των ράντζων

Μια σημαντική θεσμική πρωτοβουλία ανέλαβε η ΕΙΝΑΠ, καθώς ο Πρόεδρος του ΔΣ, Γιώργος Σιδέρης, επισκέφτηκε τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, κ. Κωνσταντίνο Τζαβέλλα, γνωστοποιώντας την κατάθεση μηνυτήριας αναφοράς εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης.

Η αναφορά αφορά τις επικίνδυνες και απαξιωτικές συνθήκες νοσηλείας που επικρατούν στο Γενικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο «Αττικόν» εδώ και χρόνια, με συστηματική ανάπτυξη 100 έως 150 ράντζων μετά από κάθε γενική εφημερία.

Η ΕΙΝΑΠ καταγγέλλει: «Τραγική και επικίνδυνη κατάσταση για ασθενείς και προσωπικό»

Στην ανακοίνωση της ΕΙΝΑΠ επισημαίνεται ότι η εικόνα που επικρατεί στα τμήματα και στους διαδρόμους του Αττικόν δεν συνάδει με ασφαλές δημόσιο σύστημα υγείας:

• Οι ασθενείς νοσηλεύονται σε ακατάλληλους χώρους, χωρίς ιδιωτικότητα και χωρίς επαρκή ιατρική παρακολούθηση.
• Η συνεχής υπερφόρτωση προκαλεί ασφυκτικές συνθήκες εργασίας για γιατρούς και νοσηλευτές.
• Πολλοί επαγγελματίες υγείας δηλώνουν ότι οι συνθήκες αυτές επηρεάζουν την ποιότητα φροντίδας και αυξάνουν τον κίνδυνο λαθών.
• Η ΕΙΝΑΠ κάνει λόγο για πολυετές και μη αντιμετωπισμένο πρόβλημα, παρά τις συνεχείς δημόσιες παρεμβάσεις και διαμαρτυρίες.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι συνθήκες αυτές «προκαλούν προβλήματα στην άσκηση των ιατρικών καθηκόντων και υπονομεύουν την αξιοπρεπή και ασφαλή νοσηλεία των ασθενών».

Τι ζητά η ΕΙΝΑΠ από τον Άρειο Πάγο

Με τη μηνυτήρια αναφορά, ζητείται από τον ανώτατο εισαγγελέα να διερευνήσει:

• Αν υπάρχουν ποινικές ευθύνες των αρμόδιων φορέων.
• Αν πληρούνται οι συνθήκες ασφαλούς λειτουργίας νοσοκομείου.
• Αν οι συνθήκες αυτές παραβιάζουν την υποχρέωση του κράτους για παροχή ασφαλούς υγειονομικής περίθαλψης.
• Τις ευθύνες της Διοίκησης του Νοσοκομείου, της 2ης ΥΠΕ και, ενδεχομένως, του Υπουργείου Υγείας.

Η κίνηση αυτή είναι ιστορικής σημασίας, καθώς ελάχιστες φορές έχει κατατεθεί μήνυση για τις συνθήκες νοσηλείας σε δημόσιο νοσοκομείο.

Το πρόβλημα των ράντζων: Ένα χρόνιο φαινόμενο χωρίς λύση

Το Νοσοκομείο Αττικόν, ως ένα από τα μεγαλύτερα πανεπιστημιακά νοσοκομεία της χώρας, δέχεται τεράστιο αριθμό περιστατικών, ειδικά σε ημέρες γενικής εφημερίας. Ωστόσο, σύμφωνα με τους υγειονομικούς:

• Η υποστελέχωση, ειδικά σε παθολογικές και εφημεριακές κλινικές, οδηγεί σε υπερφόρτωση.
• Η ανεπαρκής χωρητικότητα και η έλλειψη κλινών δημιουργούν ανάγκη για ράντζα.
• Το Αττικόν «σηκώνει» περιστατικά από όλη την Αττική λόγω μεγέθους και ειδικοτήτων.
• Οι παρεμβάσεις των τελευταίων ετών δεν έχουν μειώσει αισθητά τον αριθμό των ράντζων.

Παρά τις εξαγγελίες περί εξάλειψης του φαινομένου, το πρόβλημα όχι μόνο παραμένει, αλλά, όπως τονίζει η ΕΙΝΑΠ, έχει παγιωθεί.

Ποιες κινήσεις αναμένονται το επόμενο διάστημα

Η υπόθεση αναβαθμίζεται πλέον σε επίσημη εισαγγελική διερεύνηση, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε:

• Κλήσεις για παροχή εξηγήσεων.
• Έλεγχο πρακτικών και αποφάσεων των διοικήσεων.
• Πιθανές ποινικές ή διοικητικές ευθύνες.
• Αναγκαστική κατάρτιση σχεδίου δράσης για την αποσυμφόρηση του νοσοκομείου.

Παράλληλα, εργαζόμενοι επισημαίνουν ότι απαιτούνται άμεσα μέτρα, όπως ενίσχυση προσωπικού, αύξηση κλινών και καλύτερη οργάνωση των εφημεριών.

Συμπέρασμα

Η κατάθεση της μηνυτήριας αναφοράς φέρνει το ζήτημα των ράντζων στο Αττικόν στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο θεσμικού ελέγχου. Για πρώτη φορά, η χρόνια αυτή παθογένεια δεν αποτελεί μόνο θέμα πίεσης και διαμαρτυρίας των υγειονομικών, αλλά τίθεται υπό την κρίση της Δικαιοσύνης.

Η εξέλιξη αυτή μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής για το ΕΣΥ, καθώς αναδεικνύει με δραματικό τρόπο ότι το πρόβλημα των ράντζων δεν είναι «μια εικόνα της εφημερίας», αλλά μια συνθήκη που αγγίζει την ασφάλεια των ασθενών, την ευθύνη των θεσμών και την αξιοπιστία του δημόσιου συστήματος υγείας.

Σημαντική εξέλιξη για την υγειονομική θωράκιση των Δωδεκανήσων αποτελεί η προώθηση του έργου ανέγερσης του νέου Νοσοκομείου Κω.

Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, συναντήθηκε σήμερα, Πέμπτη 20 Νοεμβρίου, με τον Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου, Γιώργο Χατζημάρκο, τον Δήμαρχο Κω, Θεοδόση Νικηταρά, τον Διοικητή της 2ης Υ.ΠΕ., Χρήστο Ροϊλό, και τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της «Κτιριακές Υποδομές Α.Ε.», Θανάση Γιάνναρη.

Στο επίκεντρο βρέθηκε η πορεία του νέου νοσοκομείου, ενός έργου-ορόσημο για το νησί. Η ανέγερση προβλέπεται να γίνει σε έκταση 34,6 στρεμμάτων, η οποία έχει ήδη παραχωρηθεί από τον Δήμο Κω. Η ωρίμανση του φακέλου προχωρά μέσω της ΚτΥπ, ώστε το έργο να φτάσει στο στάδιο οριστικής υλοποίησης.

Γεωργιάδης: «Όραμα δεκαετιών μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης»

Μετά τη συνάντηση, ο Υπουργός Υγείας δήλωσε ότι πρόκειται για μία «σημαντική μέρα» για την κυβέρνηση και το νησί της Κω. Τόνισε ότι η δέσμευση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη υλοποιείται, υπογραμμίζοντας τον κομβικό ρόλο της παραχώρησης του οικοπέδου από τον Δήμο:

«Χωρίς το οικόπεδο δεν μπορούσε να γίνει το νοσοκομείο. Με τη συνεργασία Δήμου, Υπουργείου, ΚτΥπ και Περιφέρειας διαμορφώσαμε μία ισχυρή ομάδα για το κοινό καλό».

Ο κ. Γεωργιάδης εξέφρασε την εμπιστοσύνη του στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου ως φορέα υλοποίησης, σημειώνοντας ότι το νέο νοσοκομείο θα καλύψει τις αυξανόμενες υγειονομικές ανάγκες του νησιού για τα επόμενα 50 χρόνια, δεδομένης της τουριστικής και πληθυσμιακής ανάπτυξης.

Χατζημάρκος: «Ένα όνειρο των κατοίκων γίνεται πραγματικότητα»

Ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου χαρακτήρισε τη σημερινή ημέρα εξαιρετικά σημαντική για όλα τα Δωδεκάνησα. Τόνισε ότι το νέο νοσοκομείο αποτελεί απόλυτη ανάγκη για το νησί της Κω και ευχαρίστησε το Υπουργείο Υγείας και τον Υπουργό για την εμπιστοσύνη:

«Η αγάπη του για τη δημόσια υγεία στα νησιά μας έχει φέρει χειροπιαστά αποτελέσματα. Το έργο βάζει τέλος σε μία πολυετή διεκδίκηση των κατοίκων της Κω».

Εξήρε επίσης τη συμβολή της ΚτΥπ και του Δήμου, επισημαίνοντας τη σύμπνοια όλων των φορέων.

Νικηταράς: «Ιστορική ημέρα – Παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές»

Ο Δήμαρχος Κω, Θεοδόσης Νικηταράς, χαρακτήρισε την ημέρα ως «ιστορική» για το νησί, σημειώνοντας ότι η Κως, η «Ιπποκρατική νήσος», αποκτά επιτέλους μία σύγχρονη δομή υγείας αντάξια της ιστορίας και των αναγκών της:

«Είναι ένα όραμα δεκαετιών που παίρνει τον δρόμο της υλοποίησης. Όλοι μαζί, ενωμένοι, πετυχαίνουμε αποτελέσματα».

Ευχαρίστησε τους φορείς που συνέβαλαν στη διαδικασία, από την ΚτΥπ και τους μελετητές μέχρι τα στελέχη του Δήμου και την Περιφέρεια, η οποία αναλαμβάνει και την υλοποίηση του έργου.

Συμπέρασμα

Το νέο Νοσοκομείο Κω περνά πλέον σε φάση υλοποίησης, με όλες τις εμπλεκόμενες αρχές να συγκλίνουν για την προώθηση ενός έργου που αναμένεται να αναβαθμίσει ουσιαστικά τις υπηρεσίες δημόσιας υγείας στο νησί και να αποτελέσει επένδυση δεκαετιών για τους κατοίκους και τους επισκέπτες.

Το ακτινίδιο είναι γνωστό για τη φρεσκάδα και την υψηλή διατροφική του αξία, όμως λίγοι γνωρίζουν ότι το μεγαλύτερο μέρος των θρεπτικών συστατικών του κρύβεται… στη φλούδα! Παρότι η υφή της μπορεί να ξενίζει, η φλούδα του ακτινιδίου είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, αντιοξειδωτικά και βιταμίνη C. Μάλιστα, έρευνες δείχνουν ότι περιέχει έως και τρεις φορές περισσότερα αντιοξειδωτικά από τη σάρκα του καρπού. Αυτά τα θρεπτικά συστατικά συμβάλλουν στην προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες, ενισχύουν το ανοσοποιητικό και βοηθούν το σώμα να καταπολεμήσει φλεγμονές. Επιπλέον, οι φυτικές ίνες της φλούδας στηρίζουν την υγεία του εντέρου και συμβάλλουν στην καλύτερη πέψη.

Πώς η Φλούδα Συμβάλλει στη Βελτίωση της Πέψης και του Ανοσοποιητικού

Η κατανάλωση ακτινιδίου με τη φλούδα μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την πέψη. Η υψηλή περιεκτικότητα σε αδιάλυτες φυτικές ίνες βοηθά στη σωστή κινητικότητα του εντέρου και παράλληλα μειώνει τις πιθανότητες δυσκοιλιότητας. Το ακτινίδιο περιέχει επίσης το ένζυμο ακτινιδίνη, το οποίο βοηθά στη διάσπαση των πρωτεϊνών και καθιστά την πέψη πιο εύκολη και αποτελεσματική — ένα όφελος που ενισχύεται όταν καταναλώνεται ολόκληρος ο καρπός. Παράλληλα, η φλούδα συμβάλλει στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος χάρη στη συγκέντρωση βιταμίνης C και πολυφαινολών. Η τακτική κατανάλωσή της μπορεί να βοηθήσει το σώμα να αντιμετωπίσει ιώσεις, αλλεργίες και μικρές φλεγμονές, λειτουργώντας ως φυσική ασπίδα.

 Οικολογικό και Πρακτικό Όφελος: Λιγότερη Σπατάλη, Περισσότερη Θρέψη

Ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα του να τρώμε ακτινίδιο με τη φλούδα είναι η μείωση της τροφικής σπατάλης. Αντί να πετάμε ένα μέρος του καρπού που είναι απολύτως ασφαλές και ιδιαίτερα θρεπτικό, μπορούμε να αξιοποιούμε ολόκληρο το φρούτο και να κερδίζουμε περισσότερα οφέλη. Επιπλέον, το ακτινίδιο με τη φλούδα είναι πιο χορταστικό, δεδομένου ότι οι φυτικές ίνες αυξάνουν το αίσθημα κορεσμού. Για όσους δυσκολεύονται με τη «τριχούλα» της φλούδας, ένα καλό πλύσιμο ή ελαφρύ τρίψιμο με μια καθαρή βούρτσα μειώνει την υφή και κάνει το φρούτο πιο ευχάριστο. Προτιμήστε πάντα βιολογικά ακτινίδια για να αποφύγετε υπολείμματα φυτοφαρμάκων.

Το να τρώμε το ακτινίδιο με τη φλούδα είναι μια απλή, φυσική και αποτελεσματική συνήθεια που προσφέρει πολλαπλά οφέλη: ενισχυμένη θρέψη, καλύτερη πέψη, δυνατότερο ανοσοποιητικό και λιγότερη σπατάλη. Με λίγη προετοιμασία και ανοιχτό μυαλό, μπορούμε να εντάξουμε αυτή τη μικρή αλλαγή στη διατροφή μας και να απολαύσουμε τη μέγιστη αξία από κάθε καρπό. Μήπως ήρθε η ώρα να το δοκιμάσετε;