Ευρώπη: Γιατί οι Γερμανοί παίρνουν όλο και περισσότερες αναρρωτικές άδειες

Η αύξηση στις αναρρωτικές άδειες στη Γερμανία έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση σε πολιτικούς και εργοδότες. Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι οι εργαζόμενοι απουσιάζουν από την εργασία τους για περισσότερες ημέρες σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, γεγονός που έχει δημιουργήσει ανησυχίες για την παραγωγικότητα της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης. Ωστόσο, παρά τις εντυπώσεις, η Γερμανία δεν κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρώπη όσον αφορά τις ημέρες ασθενείας.

Τι δείχνουν τα στοιχεία

Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, οι εργαζόμενοι στη Γερμανία απουσιάζουν κατά μέσο όρο περίπου 20 ημέρες τον χρόνο λόγω ασθένειας. Ο αριθμός αυτός είναι σημαντικά αυξημένος σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την πανδημία του κορωνοϊού.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η αύξηση δεν οφείλεται απαραίτητα στο ότι οι Γερμανοί αρρωσταίνουν περισσότερο, αλλά σε μια σειρά παραγόντων που επηρεάζουν τον τρόπο καταγραφής των ασθενειών και τις συνθήκες εργασίας.

Οι βασικοί λόγοι της αύξησης:

• Η εξάπλωση των εποχικών λοιμώξεων μετά την πανδημία.
• Η μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση γύρω από την υγεία των εργαζομένων.
• Η αύξηση των ψυχικών διαταραχών, όπως το άγχος και η εξουθένωση (burnout).
• Η καλύτερη καταγραφή των αναρρωτικών αδειών μέσω ηλεκτρονικών συστημάτων.
• Η γήρανση του εργατικού δυναμικού.

Οι ψυχικές ασθένειες παίζουν καθοριστικό ρόλο

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η αύξηση των αναρρωτικών αδειών που συνδέονται με προβλήματα ψυχικής υγείας. Το εργασιακό στρες, η αβεβαιότητα στην οικονομία και η πίεση για υψηλή απόδοση έχουν οδηγήσει περισσότερους εργαζόμενους σε άδειες μακράς διάρκειας.

Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι ψυχικές παθήσεις συχνά απαιτούν μεγαλύτερο χρόνο αποκατάστασης σε σύγκριση με τις κοινές λοιμώξεις ή τους τραυματισμούς. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και ένας μικρός αριθμός περιστατικών μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον συνολικό αριθμό ημερών απουσίας.

Η Γερμανία δεν είναι η «πρωταθλήτρια» των αναρρωτικών αδειών

Παρά τις επικρίσεις που δέχεται η χώρα, τα στοιχεία δείχνουν ότι αρκετές ευρωπαϊκές χώρες καταγράφουν παρόμοια ή και υψηλότερα επίπεδα απουσιών λόγω ασθένειας.

Η διαφορά συχνά βρίσκεται στον τρόπο συλλογής των δεδομένων και στα διαφορετικά εργασιακά συστήματα κάθε κράτους. Σε ορισμένες χώρες οι εργαζόμενοι αποφεύγουν να δηλώσουν ότι είναι άρρωστοι, ενώ σε άλλες υπάρχει μεγαλύτερη κουλτούρα προστασίας της υγείας και παραμονής στο σπίτι όταν κάποιος δεν αισθάνεται καλά.

Το κόστος για την οικονομία

Οι αυξημένες αναρρωτικές άδειες δημιουργούν σημαντικές προκλήσεις για τις επιχειρήσεις και το κράτος.

Οι βασικές συνέπειες είναι:

• Μειωμένη παραγωγικότητα.
• Μεγαλύτερη πίεση στους εργαζόμενους που παραμένουν στη δουλειά.
• Αυξημένο κόστος για τα ασφαλιστικά ταμεία.
• Δυσκολίες στην κάλυψη θέσεων εργασίας.
• Επιβάρυνση της οικονομικής ανάπτυξης.

Οι γερμανικές επιχειρήσεις ζητούν μέτρα που θα μειώσουν τις απουσίες, χωρίς όμως να περιορίζονται τα δικαιώματα των εργαζομένων.

Χρειάζεται αλλαγή στην εργασιακή κουλτούρα;

Πολλοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η αύξηση των αναρρωτικών αδειών μπορεί να έχει και μια θετική πλευρά. Στο παρελθόν, πολλοί εργαζόμενοι συνέχιζαν να πηγαίνουν στη δουλειά ακόμη και όταν ήταν άρρωστοι, μεταδίδοντας ασθένειες στους συναδέλφους τους και επιδεινώνοντας την κατάστασή τους.

Η πανδημία άλλαξε σημαντικά αυτή τη νοοτροπία. Πλέον περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν να ξεκουραστούν και να αναρρώσουν πλήρως πριν επιστρέψουν στην εργασία τους.

Παράλληλα, οι ειδικοί τονίζουν ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να επενδύσουν περισσότερο:

• Στην πρόληψη του επαγγελματικού στρες.
• Στην υποστήριξη της ψυχικής υγείας.
• Σε πιο ευέλικτες μορφές εργασίας.
• Σε προγράμματα ευεξίας και πρόληψης ασθενειών.

Ένα ευρωπαϊκό πρόβλημα με πολλές διαστάσεις

Η αύξηση στις αναρρωτικές άδειες δεν αποτελεί αποκλειστικά γερμανικό φαινόμενο. Αντανακλά τις αλλαγές που έχουν επέλθει στον τρόπο εργασίας μετά την πανδημία, αλλά και τη μεγαλύτερη αναγνώριση της σημασίας της σωματικής και ψυχικής υγείας. Το μεγάλο ερώτημα για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και τις επιχειρήσεις δεν είναι μόνο πώς θα μειωθούν οι ημέρες απουσίας, αλλά πώς θα δημιουργηθούν συνθήκες εργασίας που θα επιτρέπουν στους ανθρώπους να παραμένουν υγιείς και παραγωγικοί για περισσότερα χρόνια.