Η εμμηνόπαυση στις γυναίκες είναι μια γνωστή και καλά καθορισμένη βιολογική διαδικασία. Στους άντρες, όμως, οι αλλαγές που σχετίζονται με την ηλικία και τις ορμόνες είναι λιγότερο γνωστές και συχνά περιβάλλονται από μύθους. Ο όρος «ανδρόπαυση» χρησιμοποιείται ευρέως για να περιγράψει τη σταδιακή μείωση των επιπέδων τεστοστερόνης που μπορεί να συμβεί με την πάροδο των χρόνων, αν και οι ειδικοί προτιμούν συχνά τον όρο όψιμος υπογοναδισμός ή σύνδρομο ανεπάρκειας τεστοστερόνης.
Σε αντίθεση με την εμμηνόπαυση, η οποία εμφανίζεται σχετικά απότομα, η μείωση της τεστοστερόνης στους άντρες είναι συνήθως αργή και προοδευτική. Δεν θα εμφανίσουν όλοι οι άντρες συμπτώματα, ενώ η ένταση των ενοχλήσεων διαφέρει σημαντικά από άτομο σε άτομο.
Τι είναι η ανδρόπαυση;
Η τεστοστερόνη είναι η βασική ανδρική ορμόνη και παίζει καθοριστικό ρόλο στη σεξουαλική λειτουργία, τη μυϊκή μάζα, την οστική υγεία, την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων, τη διάθεση και τα επίπεδα ενέργειας.
Μετά την ηλικία των 30 έως 40 ετών, τα επίπεδά της μειώνονται φυσιολογικά κατά περίπου 1% ετησίως. Ωστόσο, σε ορισμένους άντρες η μείωση είναι μεγαλύτερη ή συνοδεύεται από συμπτώματα που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής και απαιτούν ιατρική αξιολόγηση.
Η ηλικία δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας. Η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, η χρόνια έλλειψη ύπνου, το έντονο στρες και ορισμένες χρόνιες παθήσεις μπορούν επίσης να συμβάλουν στη μείωση της τεστοστερόνης.
Ποια είναι τα συχνότερα συμπτώματα;
Τα συμπτώματα της ανδρόπαυσης μπορεί να εμφανιστούν σταδιακά και συχνά αποδίδονται λανθασμένα αποκλειστικά στη γήρανση.
Τα πιο συχνά περιλαμβάνουν:
- Μειωμένη σεξουαλική επιθυμία.
- Δυσκολία στη στύση ή μειωμένη ποιότητα στύσης.
- Επίμονη κόπωση και έλλειψη ενέργειας.
- Μείωση της μυϊκής μάζας και της δύναμης.
- Αύξηση του σωματικού λίπους, ιδιαίτερα στην κοιλιακή χώρα.
- Μειωμένη αντοχή στη σωματική άσκηση.
- Διαταραχές ύπνου.
- Ευερεθιστότητα, άγχος ή καταθλιπτική διάθεση.
- Δυσκολία στη συγκέντρωση και προβλήματα μνήμης.
- Μείωση της οστικής πυκνότητας, που αυξάνει τον κίνδυνο οστεοπόρωσης.
Τα συμπτώματα αυτά δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει χαμηλή τεστοστερόνη, καθώς μπορεί να σχετίζονται με άλλες παθήσεις ή με τον τρόπο ζωής.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση δεν βασίζεται μόνο στα συμπτώματα. Ο γιατρός θα λάβει αναλυτικό ιατρικό ιστορικό, θα πραγματοποιήσει κλινική εξέταση και θα ζητήσει αιματολογικές εξετάσεις για τη μέτρηση των επιπέδων τεστοστερόνης, συνήθως τις πρωινές ώρες, όταν οι τιμές της ορμόνης είναι υψηλότερες.
Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν και πρόσθετες εξετάσεις, ώστε να αποκλειστούν άλλες αιτίες, όπως διαταραχές του θυρεοειδούς, αναιμία, κατάθλιψη ή άλλες ενδοκρινικές παθήσεις.
Μπορεί να αντιμετωπιστεί;
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία και τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων. Δεν χρειάζονται όλοι οι άντρες θεραπεία με τεστοστερόνη.
Σε αρκετές περιπτώσεις, αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά τόσο τα συμπτώματα όσο και τα επίπεδα της ορμόνης. Η τακτική άσκηση, ιδιαίτερα η προπόνηση με αντιστάσεις, η απώλεια περιττού βάρους, η ισορροπημένη διατροφή, ο επαρκής ύπνος και η διαχείριση του στρες αποτελούν βασικά μέτρα.
Όταν επιβεβαιώνεται εργαστηριακά χαμηλή τεστοστερόνη και συνυπάρχουν έντονα συμπτώματα, ο γιατρός μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο θεραπείας υποκατάστασης με τεστοστερόνη. Η θεραπεία αυτή δεν είναι κατάλληλη για όλους και απαιτεί προσεκτική επιλογή των ασθενών, καθώς και τακτική παρακολούθηση.
Μύθοι και αλήθειες
Ένας από τους μεγαλύτερους μύθους είναι ότι κάθε άντρας μετά τα 50 περνά υποχρεωτικά ανδρόπαυση. Στην πραγματικότητα, πολλοί διατηρούν φυσιολογικά επίπεδα τεστοστερόνης και δεν εμφανίζουν ιδιαίτερα συμπτώματα.
Επίσης, δεν σημαίνει ότι κάθε μείωση της σεξουαλικής επιθυμίας ή κάθε αίσθημα κόπωσης οφείλεται στην τεστοστερόνη. Παράγοντες όπως το άγχος, η κατάθλιψη, τα προβλήματα στις σχέσεις, η κακή ποιότητα ύπνου ή ορισμένα φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν παρόμοια συμπτώματα.
Τέλος, η λήψη τεστοστερόνης χωρίς ιατρική ένδειξη ή παρακολούθηση μπορεί να εγκυμονεί κινδύνους και δεν αποτελεί μέσο «αντιγήρανσης» ή βελτίωσης της απόδοσης.
Πότε πρέπει να επισκεφθείτε γιατρό;
Εάν παρατηρείτε ότι η μειωμένη ενέργεια, η χαμηλή σεξουαλική επιθυμία, οι διαταραχές της στύσης ή οι αλλαγές στη διάθεση επιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα και επηρεάζουν την καθημερινότητά σας, καλό είναι να συμβουλευτείτε έναν ουρολόγο ή ενδοκρινολόγο.
Η έγκαιρη αξιολόγηση μπορεί να εντοπίσει όχι μόνο πιθανή ανεπάρκεια τεστοστερόνης, αλλά και άλλες παθήσεις που χρήζουν θεραπείας.
Η ανδρόπαυση δεν αποτελεί αναπόφευκτη συνέπεια της ηλικίας ούτε λόγο ανησυχίας από μόνη της. Με σωστή ενημέρωση, υγιεινό τρόπο ζωής και, όπου χρειάζεται, κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση, οι περισσότεροι άντρες μπορούν να διατηρήσουν την υγεία, τη ζωτικότητα και την ποιότητα ζωής τους για πολλά χρόνια.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!