ΕΛ.Α.Σ.: Καταργεί τις Πανελλαδικές, αλλά όχι τα μη κρατικά ΑΕΙ – Το σχέδιο για τη νέα Παιδεία

Ένα εκτεταμένο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης παρουσίασε η ΕΛ.Α.Σ., με βασικούς άξονες την κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων, τη δημιουργία νέου Εθνικού Απολυτηρίου, την αναμόρφωση του Λυκείου, την ενίσχυση της τεχνικής εκπαίδευσης, τη στήριξη των εκπαιδευτικών και τη διατήρηση των ήδη λειτουργούντων μη κρατικών πανεπιστημίων υπό αυστηρότερο θεσμικό πλαίσιο.

Δημοσιογραφικό κείμενο

Ριζικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της εκπαίδευσης, από το Λύκειο έως τα πανεπιστήμια, περιλαμβάνει το σχέδιο που παρουσίασε η ΕΛ.Α.Σ., επιχειρώντας να ανοίξει μια νέα συζήτηση για το μέλλον της Παιδείας στην Ελλάδα.

Το πρόγραμμα στηρίζεται στην άποψη ότι το σημερινό εξεταστικό σύστημα έχει εξαντλήσει τα όριά του, καθώς – όπως υποστηρίζεται – μετατρέπει το σχολείο σε μηχανισμό προετοιμασίας για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις, ενώ ταυτόχρονα επιβαρύνει οικονομικά τις οικογένειες και ψυχολογικά τους μαθητές.

Κεντρικό σύνθημα της πρότασης αποτελεί η θέση ότι «δώδεκα χρόνια μάθησης δεν μπορούν να κρίνονται σε τρεις ώρες τυποποιημένων ασκήσεων», με την ΕΛ.Α.Σ. να προτείνει την κατάργηση των Πανελλαδικών ως καθολικού και υποχρεωτικού συστήματος εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Νέο σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ

Σύμφωνα με την πρόταση, στόχος είναι η εισαγωγή στα πανεπιστήμια να γίνεται μέσω ενός νέου, αναβαθμισμένου Εθνικού Απολυτηρίου, το οποίο θα πιστοποιεί τις γνώσεις και τις δεξιότητες των μαθητών.

Μέχρι να εφαρμοστεί πλήρως το νέο σύστημα, στις σχολές όπου η ζήτηση υπερβαίνει τις διαθέσιμες θέσεις θα εξακολουθήσει να υπάρχει σύστημα βαθμολογικής κατάταξης. Αντίθετα, στα τμήματα όπου οι θέσεις επαρκούν για όλους τους υποψηφίους θα προβλέπεται ελεύθερη πρόσβαση μόνο με το απολυτήριο.

Παράλληλα, η ΕΛ.Α.Σ. εισηγείται την κατάργηση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής, υποστηρίζοντας ότι αφήνει κάθε χρόνο χιλιάδες νέους εκτός πανεπιστημίων, ακόμη και όταν υπάρχουν κενές θέσεις.

Αναμόρφωση του Λυκείου

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη συνολική αλλαγή της φυσιογνωμίας του Λυκείου.

Η πρόταση προβλέπει:

• κατάργηση των κατευθύνσεων στην Α’ και Β’ Λυκείου,
• προετοιμασία για την τριτοβάθμια εκπαίδευση μόνο στη Γ’ Λυκείου,
• τμήματα έως 22 μαθητών στις δύο πρώτες τάξεις,
• δύο εκπαιδευτικούς στα βασικά μαθήματα της Γ’ Λυκείου,
• προαιρετικό ολοήμερο πρόγραμμα,
• ενίσχυση των ερευνητικών εργασιών,
• ανάπτυξη ομίλων δημιουργικότητας,
• διδασκαλία ειδικών μαθημάτων μέσα στο δημόσιο σχολείο.

Παράλληλα, προτείνεται η αξιοποίηση πρακτικών από το Διεθνές Απολυτήριο (IB) και τα Πρότυπα Σχολεία, με στόχο την ενίσχυση της κριτικής σκέψης, της αξιολόγησης των πηγών, της αντιμετώπισης της παραπληροφόρησης και της προετοιμασίας των μαθητών για την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.

Πώς θα διασφαλίζεται το αδιάβλητο

Ένα από τα βασικά ζητήματα που επιχειρεί να απαντήσει η πρόταση αφορά τη διασφάλιση της αξιοπιστίας του νέου απολυτηρίου.

Η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει οι απολυτήριες εξετάσεις της Γ’ Λυκείου να πραγματοποιούνται με κεντρική εποπτεία, κοινά θέματα, ανώνυμη διόρθωση των γραπτών από καθηγητές άλλων σχολείων και λειτουργία βαθμολογικών κέντρων, διατηρώντας τα χαρακτηριστικά του σημερινού αδιάβλητου συστήματος.

Αναβάθμιση της επαγγελματικής εκπαίδευσης

Σημαντικό τμήμα του σχεδίου αφορά την τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση.

Η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει τη δημιουργία διετών προγραμμάτων στα δημόσια πανεπιστήμια, στα οποία οι απόφοιτοι των ΕΠΑΛ θα μπορούν να εισάγονται χωρίς εξετάσεις, ενώ θα υπάρχει δυνατότητα συμμετοχής και για αποφοίτους ΓΕΛ.

Τα προγράμματα θα σχεδιάζονται σε συνεργασία με τα πανεπιστήμια και τους παραγωγικούς φορείς και θα οδηγούν σε τίτλο σπουδών επιπέδου 5 του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων, που θα αποτελεί ταυτόχρονα και άδεια άσκησης επαγγέλματος.

Η θέση για τα μη κρατικά πανεπιστήμια

Ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση της ΕΛ.Α.Σ. απέναντι στα μη κρατικά πανεπιστήμια.

Το κόμμα δηλώνει ότι δεν θα προχωρούσε στην ίδρυσή τους, ωστόσο ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να καταργήσει όσα ήδη λειτουργούν, επικαλούμενο την ανάγκη σεβασμού της ασφάλειας δικαίου και της πραγματικότητας που έχει διαμορφωθεί για χιλιάδες φοιτητές και τις οικογένειές τους.

Παράλληλα, δεσμεύεται ότι θα τροποποιήσει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, θεσπίζοντας αυστηρότερα ακαδημαϊκά και ποιοτικά κριτήρια λειτουργίας, ενώ δηλώνει ότι προτεραιότητα αποτελεί η ενίσχυση των δημόσιων πανεπιστημίων και η αποτροπή της υποβάθμισής τους προς όφελος της ιδιωτικής εκπαίδευσης.

Αλλαγές στη διοίκηση των ΑΕΙ

Το σχέδιο προβλέπει ακόμη:

• κατάργηση των Συμβουλίων Διοίκησης,
• επαναφορά της άμεσης εκλογής των πρυτανικών αρχών από την πανεπιστημιακή κοινότητα,
• ενίσχυση του ρόλου της Συγκλήτου,
• αλλαγές στη διαδικασία εκλογής των μελών ΔΕΠ, με στόχο την επιτάχυνση των προσλήψεων και τη βελτίωση της λειτουργίας των ιδρυμάτων.

Στήριξη των εκπαιδευτικών

Σημαντικό μέρος του προγράμματος αφορά τους εκπαιδευτικούς.

Η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει:

• ένταξη των εκπαιδευτικών σε ειδικό μισθολόγιο,
• αυξήσεις αποδοχών,
• πρόσθετη οικονομική ενίσχυση για όσους υπηρετούν σε δυσπρόσιτες ή τουριστικές περιοχές,
• μέτρα προστασίας από αυθαίρετες πειθαρχικές και νομικές διαδικασίες,
• δημιουργία Διεπιστημονικών Ομάδων Υποστήριξης στα σχολεία με τη συμμετοχή ψυχολόγων, κοινωνικών λειτουργών και άλλων ειδικών για την αντιμετώπιση της σχολικής βίας και του εκφοβισμού.

Το πολιτικό μήνυμα της πρότασης

Το πρόγραμμα επιχειρεί να συνδυάσει την ενίσχυση της δημόσιας εκπαίδευσης με μια πιο πραγματιστική προσέγγιση απέναντι στα μη κρατικά πανεπιστήμια, αποφεύγοντας τη δέσμευση για κατάργησή τους.

Παράλληλα, δίνει έμφαση στη μείωση της εξάρτησης από τα φροντιστήρια, στην αναβάθμιση της τεχνικής εκπαίδευσης, στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας των εκπαιδευτικών και στη δημιουργία ενός εκπαιδευτικού συστήματος που, σύμφωνα με την πρόταση, θα αξιολογεί ουσιαστικά τη γνώση και όχι αποκλειστικά την επίδοση σε μία εξεταστική διαδικασία.