Καναδάς: Πρόταση-ορόσημο για απαγόρευση λογαριασμών social media σε παιδιά κάτω των 16 ετών

Μια νέα νομοθετική πρωτοβουλία στον Καναδά φέρνει στο προσκήνιο το ζήτημα της προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Η κυβέρνηση κατέθεσε πρόταση νόμου που θα απαγορεύει στα παιδιά κάτω των 16 ετών να διαθέτουν λογαριασμούς σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, εκτός αν οι ίδιες οι εταιρείες αποδείξουν ότι μπορούν να προσφέρουν ένα ασφαλές περιβάλλον για τους ανήλικους χρήστες. Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη διεθνή τάση αυστηρότερης ρύθμισης των social media για παιδιά και εφήβους.

Το νομοσχέδιο, που παρουσιάστηκε στο καναδικό κοινοβούλιο, προβλέπει ότι:

• Τα παιδιά κάτω των 16 ετών δεν θα μπορούν να δημιουργούν ή να διατηρούν λογαριασμούς σε υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης.

• Οι πλατφόρμες θα έχουν τη δυνατότητα να ζητήσουν εξαίρεση, εφόσον αποδείξουν ότι διαθέτουν επαρκή μέτρα προστασίας για ανηλίκους.

• Θα δημιουργηθεί ανεξάρτητη Ψηφιακή Επιτροπή Ασφάλειας που θα αξιολογεί αν οι πλατφόρμες πληρούν τα κριτήρια ασφαλείας.

• Οι εταιρείες που δεν συμμορφώνονται ενδέχεται να αντιμετωπίσουν πρόστιμα έως και 3% των παγκόσμιων εσόδων τους ή 10 εκατομμύρια καναδικά δολάρια.

Γιατί προωθείται το μέτρο

Η καναδική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η υπερβολική χρήση των social media συνδέεται με σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των νέων. Μεταξύ των ανησυχιών που αναφέρονται είναι:

• Άγχος και κατάθλιψη.

• Διαδικτυακός εκφοβισμός.

• Εθιστικές πρακτικές, όπως το ατελείωτο scrolling.

• Έκθεση σε βίαιο, μισαλλόδοξο ή αυτοκαταστροφικό περιεχόμενο.

• Σεξουαλική εκμετάλλευση και μη συναινετικές εικόνες.

Τι σημαίνει «απόδειξη ασφάλειας»

Το πιο πρωτότυπο στοιχείο της πρότασης είναι ότι το βάρος της απόδειξης μεταφέρεται στις ίδιες τις εταιρείες τεχνολογίας. Για να εξαιρεθεί μια πλατφόρμα από την απαγόρευση, θα πρέπει να αποδείξει ότι:

• Εφαρμόζει αποτελεσματική επαλήθευση ηλικίας.

• Περιορίζει την πρόσβαση των ανηλίκων σε επιβλαβές περιεχόμενο.

• Διαθέτει εργαλεία γονικού ελέγχου.

• Μειώνει τα εθιστικά χαρακτηριστικά του σχεδιασμού της.

• Προστατεύει τα προσωπικά δεδομένα των παιδιών.

Διεθνής τάση περιορισμών

Ο Καναδάς δεν είναι η μόνη χώρα που κινείται προς αυτή την κατεύθυνση. Σύμφωνα με διεθνείς αναφορές, χώρες όπως:

• Η Αυστραλία,

• Η Γαλλία,

• Η Δανία,

• Η Ισπανία,

• Η Νότια Κορέα,

• και άλλες ευρωπαϊκές χώρες

μελετούν ή εφαρμόζουν ήδη περιορισμούς στην πρόσβαση ανηλίκων στα social media. Η Αυστραλία μάλιστα θεωρείται η πρώτη χώρα που προχώρησε σε πλήρη απαγόρευση χρήσης social media για παιδιά κάτω των 16 ετών.

Οι αντιδράσεις των εταιρειών

Οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες εμφανίζονται επιφυλακτικές. Εκπρόσωποι του κλάδου υποστηρίζουν ότι:

• Οι απαγορεύσεις είναι δύσκολο να εφαρμοστούν στην πράξη.

• Οι έφηβοι μπορεί να στραφούν σε λιγότερο ασφαλείς και μη ρυθμιζόμενες πλατφόρμες.

• Η υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας εγείρει ζητήματα ιδιωτικότητας.

• Δεν υπάρχει οριστική επιστημονική συναίνεση ότι τα social media αποτελούν την κύρια αιτία των προβλημάτων ψυχικής υγείας των νέων.

Θα γίνει τελικά νόμος;

Όχι άμεσα. Το νομοσχέδιο πρέπει πρώτα να εγκριθεί από το καναδικό κοινοβούλιο. Ακόμη κι αν ψηφιστεί, η δημιουργία της νέας ρυθμιστικής αρχής και η εφαρμογή των κανόνων ενδέχεται να χρειαστούν αρκετούς μήνες ή και χρόνια. Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περίοδο εφαρμογής που μπορεί να φτάσει έως και τα 30 μήνες.

Το μεγάλο ερώτημα

Η καναδική πρωτοβουλία ανοίγει μια παγκόσμια συζήτηση: πρέπει τα παιδιά να προστατεύονται από τα social media μέσω αυστηρών απαγορεύσεων ή μέσω καλύτερης εκπαίδευσης, γονικής επίβλεψης και υπεύθυνου σχεδιασμού των πλατφορμών;

Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο αντιμετωπίζουν πλέον τα κοινωνικά δίκτυα όχι απλώς ως εργαλεία επικοινωνίας, αλλά ως χώρους που επηρεάζουν άμεσα την ψυχική υγεία, την ασφάλεια και την ανάπτυξη των παιδιών. Και ο Καναδάς δείχνει αποφασισμένος να δοκιμάσει ένα από τα πιο αυστηρά μοντέλα προστασίας που έχουν προταθεί μέχρι σήμερα.