Είναι 7:45 το πρωί και ο καφές στο χέρι μοιάζει με μια αθώα καθημερινή ιεροτελεστία. Όμως πίσω από το ζεστό χάρτινο ή πλαστικό ποτήρι μπορεί να κρύβεται ένας αόρατος κίνδυνος: τα μικροπλαστικά. Σύγχρονες έρευνες δείχνουν ότι τα ποτήρια μιας χρήσης, ειδικά όταν έρχονται σε επαφή με ζεστά ροφήματα, μπορούν να απελευθερώνουν χιλιάδες μικροσκοπικά πλαστικά σωματίδια απευθείας στο ποτό μας.
Η καθημερινή συνήθεια και το παγκόσμιο αποτύπωμα
Η κατανάλωση καφέ και άλλων ζεστών ροφημάτων σε ποτήρια μιας χρήσης έχει εκτοξευθεί παγκοσμίως. Μόνο στην Αυστραλία χρησιμοποιούνται πάνω από 1,4 δισεκατομμύρια τέτοια ποτήρια κάθε χρόνο, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο ο αριθμός φτάνει τα 500 δισεκατομμύρια. Τα περισσότερα από αυτά τα ποτήρια είτε είναι εξ ολοκλήρου πλαστικά είτε διαθέτουν μια λεπτή πλαστική επένδυση στο εσωτερικό τους, κάτι που τα καθιστά πιθανή πηγή μικροπλαστικών.
Τι είναι τα μικροπλαστικά και γιατί μας αφορούν
Τα μικροπλαστικά είναι πλαστικά σωματίδια μεγέθους από ένα μικρόμετρο έως πέντε χιλιοστά. Μπορεί να προέρχονται από τη διάσπαση μεγαλύτερων πλαστικών αντικειμένων ή να απελευθερώνονται απευθείας από προϊόντα κατά την κανονική χρήση τους. Τα σωματίδια αυτά έχουν πλέον εντοπιστεί στο νερό, στα τρόφιμα και ακόμη και στον ανθρώπινο οργανισμό. Παρότι δεν γνωρίζουμε ακόμη με βεβαιότητα τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους στην υγεία, η επιστημονική κοινότητα συμφωνεί ότι απαιτείται αυξημένη προσοχή και περαιτέρω έρευνα.
Ο καθοριστικός ρόλος της θερμοκρασίας
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Journal of Hazardous Materials: Plastics, η θερμοκρασία παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην απελευθέρωση μικροπλαστικών. Μέσα από μετα-ανάλυση 30 επιστημονικών μελετών, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσο αυξάνεται η θερμοκρασία του υγρού, τόσο αυξάνεται και ο αριθμός των μικροπλαστικών που απελευθερώνονται από το δοχείο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, καταγράφηκαν έως και 8 εκατομμύρια σωματίδια ανά λίτρο.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ο χρόνος παραμονής του ροφήματος στο ποτήρι δεν φαίνεται να επηρεάζει σταθερά την απελευθέρωση μικροπλαστικών. Αυτό σημαίνει ότι το κρίσιμο σημείο είναι η αρχική επαφή του ζεστού υγρού με το πλαστικό και όχι το πόσο γρήγορα πίνουμε τον καφέ μας.
Τι έδειξαν οι δοκιμές σε πραγματικά ποτήρια καφέ
Για να προσεγγίσουν το θέμα σε πραγματικές συνθήκες, οι ερευνητές εξέτασαν 400 ποτήρια καφέ από την αγορά. Δοκίμασαν πλαστικά ποτήρια από πολυαιθυλένιο και χάρτινα ποτήρια με πλαστική επένδυση σε χαμηλή και υψηλή θερμοκρασία. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι και οι δύο τύποι απελευθερώνουν μικροπλαστικά, όμως τα πλήρως πλαστικά ποτήρια απελευθερώνουν σημαντικά περισσότερα, ιδιαίτερα όταν περιέχουν ζεστό ρόφημα.
Υπολογίστηκε ότι ένα άτομο που πίνει καθημερινά έναν ζεστό καφέ 300 ml από πλαστικό ποτήρι μπορεί να καταναλώνει εκατοντάδες χιλιάδες μικροπλαστικά σωματίδια ετησίως. Η διαφορά οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη μικροδομή των υλικών, καθώς τα πλαστικά ποτήρια έχουν πιο τραχιά εσωτερική επιφάνεια που διασπάται ευκολότερα με τη θερμότητα.
Πρακτικοί τρόποι μείωσης της έκθεσης
Παρότι τα ευρήματα μπορεί να προκαλούν ανησυχία, δεν σημαίνουν ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε τον καφέ μας. Η επιλογή επαναχρησιμοποιούμενων ποτηριών από ανοξείδωτο ατσάλι, γυαλί ή κεραμικό αποτελεί την ασφαλέστερη λύση. Αν αυτό δεν είναι εφικτό, τα χάρτινα ποτήρια με πλαστική επένδυση φαίνεται να είναι λιγότερο επιβαρυντικά από τα καθαρά πλαστικά.
Επιπλέον, η αποφυγή τοποθέτησης πολύ καυτών υγρών σε πλαστικά δοχεία και η ελαφρά μείωση της θερμοκρασίας του ροφήματος πριν την επαφή με το ποτήρι μπορούν να περιορίσουν την απελευθέρωση μικροπλαστικών. Μικρές αλλαγές στις καθημερινές μας συνήθειες μπορούν να κάνουν αισθητή διαφορά στη συνολική μας έκθεση.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!