ΠΟΥ: 1 στους 3 γιατρούς και νοσηλευτές σε κατάθλιψη

Μια ανησυχητική εικόνα για την ψυχική υγεία των επαγγελματιών υγείας στην Ευρώπη φέρνει στο φως νέα έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO), όπως παρουσιάστηκε από το Euractiv. Τα στοιχεία αποκαλύπτουν μια βαθιά και συστημική κρίση που επηρεάζει γιατρούς και νοσηλευτές, οι οποίοι βρίσκονται στην «πρώτη γραμμή» της φροντίδας. Σύμφωνα με την έρευνα, περίπου 1 στους 3 επαγγελματίες υγείας εμφανίζει κατάθλιψη ή άγχος, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό έχει φτάσει ακόμη και σε σκέψεις αυτοτραυματισμού.

Τα βασικά ευρήματα της έρευνας

Η μελέτη του ΠΟΥ βασίστηκε σε περισσότερες από 90.000 απαντήσεις από χώρες της Ευρώπης, αποτυπώνοντας με σαφήνεια το μέγεθος του προβλήματος.

Τα πιο ανησυχητικά στοιχεία:

• 1 στους 3 γιατρούς και νοσηλευτές βιώνει κατάθλιψη ή έντονο άγχος
• Πάνω από 1 στους 10 έχει σκεφτεί τον αυτοτραυματισμό ή τον θάνατο
• 1 στους 3 έχει δεχθεί απειλές ή εκφοβισμό στον χώρο εργασίας
• 10% έχει βιώσει σωματική βία ή σεξουαλική παρενόχληση
• 1 στους 4 γιατρούς εργάζεται πάνω από 50 ώρες την εβδομάδα

Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι οι επαγγελματίες υγείας εκτίθενται σε συνθήκες που επιβαρύνουν σοβαρά την ψυχική τους ισορροπία.

Γιατί αυξάνεται η κατάθλιψη στους υγειονομικούς;

Η κρίση αυτή δεν προέκυψε τυχαία. Αντίθετα, αποτελεί αποτέλεσμα πολλών παραγόντων που συσσωρεύονται τα τελευταία χρόνια:

• Εξοντωτικά ωράρια και ελλείψεις προσωπικού
• Εργασία σε νυχτερινές βάρδιες και έντονο στρες
• Ανασφάλεια λόγω προσωρινών συμβάσεων
• Αύξηση περιστατικών βίας σε νοσοκομεία
• Μεταπανδημική κόπωση και burnout

Ειδικά μετά την πανδημία, οι πιέσεις αυξήθηκαν δραματικά, αφήνοντας πολλούς επαγγελματίες εξαντλημένους τόσο σωματικά όσο και ψυχικά.

Επιπτώσεις όχι μόνο στους εργαζόμενους αλλά και στους ασθενείς

Η επιδείνωση της ψυχικής υγείας των γιατρών και νοσηλευτών δεν επηρεάζει μόνο τους ίδιους. Έχει άμεσες συνέπειες και στο σύστημα υγείας συνολικά.

• Αυξημένα λάθη λόγω κόπωσης
• Περισσότερες άδειες ασθενείας
• Αποχώρηση προσωπικού από το επάγγελμα
• Μεγαλύτεροι χρόνοι αναμονής για ασθενείς

Μάλιστα, έως και 34% των επαγγελματιών υγείας σκέφτεται να εγκαταλείψει το επάγγελμα, γεγονός που απειλεί τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας στην Ευρώπη.

Τι προτείνει ο ΠΟΥ

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας τονίζει ότι η κατάσταση μπορεί να βελτιωθεί με άμεσες παρεμβάσεις:

• ✔️ Μηδενική ανοχή στη βία και τον εκφοβισμό
• ✔️ Περιορισμός υπερωριών και εξαντλητικών βαρδιών
• ✔️ Καλύτερος προγραμματισμός προσωπικού
• ✔️ Πρόσβαση σε δωρεάν και χωρίς στίγμα ψυχολογική υποστήριξη
• ✔️ Ενίσχυση των συστημάτων υγείας με νέες προσλήψεις

Η ενίσχυση της ψυχικής υγείας των υγειονομικών δεν είναι μόνο ζήτημα ευημερίας, αλλά και βασικός πυλώνας για την ασφάλεια των ασθενών.

Ένα επάγγελμα με νόημα, αλλά και μεγάλο κόστος

Παρά τις δυσκολίες, η πλειονότητα των γιατρών και νοσηλευτών δηλώνει ότι συνεχίζει να βρίσκει νόημα στη δουλειά της. Περίπου 3 στους 4 γιατρούς και 2 στους 3 νοσηλευτές εξακολουθούν να αισθάνονται αφοσίωση στο επάγγελμα. Ωστόσο, η αφοσίωση αυτή δεν μπορεί να καλύψει τα διαρθρωτικά προβλήματα. Χωρίς ουσιαστικές αλλαγές, η κρίση ενδέχεται να επιδεινωθεί, οδηγώντας σε περαιτέρω αποδυνάμωση των συστημάτων υγείας.

Η νέα έκθεση αποτελεί ένα ηχηρό καμπανάκι κινδύνου. Οι άνθρωποι που φροντίζουν την υγεία μας χρειάζονται επειγόντως στήριξη. Αν δεν ληφθούν μέτρα, το πρόβλημα δεν θα παραμείνει μόνο προσωπικό — θα εξελιχθεί σε κρίση δημόσιας υγείας με ευρύτερες συνέπειες για ολόκληρη την κοινωνία.