Σημαντική προειδοποίηση για την τοξικότητα της πικροδάφνης (Nerium oleander), ενός από τα πιο διαδεδομένα καλλωπιστικά φυτά στην Ελλάδα, εξέδωσε ο ΕΟΔΥ, επισημαίνοντας τους σοβαρούς κινδύνους για την υγεία ανθρώπων και ζώων.

Η πικροδάφνη, αν και ιδιαίτερα δημοφιλής σε κήπους, δρόμους και δημόσιους χώρους, περιέχει ισχυρές τοξικές ουσίες σε όλα τα μέρη της – φύλλα, άνθη και μίσχους. Ο γαλακτώδης χυμός της είναι πλούσιος σε καρδιακές γλυκοσίδες, όπως η ολεανδρίνη, που μπορούν να επηρεάσουν σοβαρά το καρδιαγγειακό σύστημα, ακόμη και να προκαλέσουν αιφνίδιο καρδιακό θάνατο.
Πώς γίνεται η έκθεση
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, η έκθεση στην πικροδάφνη μπορεί να προκύψει με διάφορους τρόπους:
Κατάποση (ο πιο επικίνδυνος τρόπος), κυρίως από παιδιά που έλκονται από τα έντονα άνθη.
Δερματική επαφή, που μπορεί να προκαλέσει ερεθισμούς ή δερματίτιδα.
Εισπνοή καπνού από καύση του φυτού, που είναι ιδιαίτερα τοξικός.
Επαφή με τραύματα ή βλεννογόνους, με πιθανή απορρόφηση τοξινών.
Συμπτώματα δηλητηρίασης
Η δηλητηρίαση από πικροδάφνη μπορεί να επηρεάσει πολλαπλά συστήματα του οργανισμού:
Καρδιαγγειακό: αρρυθμίες, βραδυκαρδία ή ταχυκαρδία, ακόμη και καρδιακή ανακοπή.
Γαστρεντερικό: ναυτία, έμετος, διάρροια.
Νευρικό σύστημα: σύγχυση, υπνηλία, επιληπτικές κρίσεις.
Δέρμα και μάτια: ερεθισμοί και αλλεργικές αντιδράσεις.
Τα πρώτα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν μέσα σε δύο ώρες από την κατάποση, ενώ σε σοβαρές περιπτώσεις η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί ραγδαία μέσα σε 24-48 ώρες.
Τι να κάνετε σε περίπτωση έκθεσης
Οι ειδικοί τονίζουν ότι σε περίπτωση επαφής ή κατάποσης πρέπει να υπάρξει άμεση επικοινωνία με το Κέντρο Δηλητηριάσεων ή με γιατρό.
Απομακρύνετε άμεσα το φυτικό υλικό από το στόμα.
Ξεπλύνετε στόμα και δέρμα με νερό.
Μην προκαλείτε εμετό, καθώς μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση.
Κίνδυνοι για παιδιά και σχολικά περιβάλλοντα
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η παρουσία πικροδάφνης σε σχολεία, παιδικές χαρές και δημόσιους χώρους. Τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα λόγω μικρότερου σωματικού βάρους και αυξημένης πιθανότητας επαφής ή κατάποσης.
Παράλληλα, η ελκυστική εμφάνιση του φυτού αυξάνει τον κίνδυνο, ενώ συχνά υπάρχει έλλειψη ενημέρωσης ή σήμανσης για την επικινδυνότητά του.
Χαμηλός αριθμός περιστατικών – αλλά ανάγκη πρόληψης
Παρά την υψηλή τοξικότητα, τα περιστατικά δηλητηρίασης στην Ελλάδα παραμένουν περιορισμένα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Κέντρου Δηλητηριάσεων, καταγράφονται ετησίως 15-20 περιστατικά σε παιδιά, χωρίς σοβαρές επιπλοκές ή ανάγκη νοσηλείας.
Συστάσεις πρόληψης
Ο ΕΟΔΥ προτείνει:
Ενημέρωση εκπαιδευτικών, γονέων και εργαζομένων σε δημόσιους χώρους.
Εκπαίδευση παιδιών ώστε να αποφεύγουν την επαφή με το φυτό.
Σήμανση και περιορισμό πρόσβασης σε περιοχές όπου υπάρχει πικροδάφνη.

Η παρουσία της πικροδάφνης είναι ευρέως διαδεδομένη στη χώρα, γεγονός που καθιστά την ενημέρωση και την πρόληψη κρίσιμη για την προστασία της δημόσιας υγείας.

